W SI pokazaja „pozabyty“ film

štwórtk, 24. februara 2022 spisane wot:

Za lětuši dźeń archiwow skići tež Serbski kulturny archiw 6. měrca zajimcam znowa wosebite zarjadowanje. Cordula Ratajczakowa je so z tamnišim sobudźěłaćerjom Měrćinom Brycku rozmołwjała.

Tež lětsa sće znowa chłóšćenku z archiwa wuhrjebali. Na čo móžemy so wjeselić?

M. Brycka: Nimo našich knihow a dokumentow – w originalu a jako digitalizat – pokazamy wosebity, „pozabyty“ filmowy dokument „Pjeć wobrazow jednoho (nje)wšědneho dźiwadła“. Je to film z lěta 1976, za kotryž měješe njeboh Toni Bruk poradźowansku funkciju. Jedna so wo wustup serbskeho dźiwadła NSLDź na wsy. Film pokazuje přihoty a předstajenje na žurli, ale tež serbske wjesne žiwjenje dokoławokoło a publikum. Na kóncu je swjedźenske zarjadowanje k 30lětnemu wobstaću lajskeje dźiwadłoweje skupiny Sernjany-Róžant zapopadnjene.

Kak sće na ideju přišli?

Nadpad na dwurěčnosć

srjeda, 23. februara 2022 spisane wot:

Dźensa zaběra so Choćebuska zhromadźizna měšćanskich zapósłancow z antiserbskimi móranjemi na tamnišich dróhowych tafličkach. Cordula Rataj­czakowa je so z čłonom předsydstwa župy Delnja Łužica Torstenom ­Makom rozmołwjała.

Kak je k tomu dóšło, zo je frakcija Aktiwni njewotwisni wobydlerjo Swobodni wolerjo/Socialny přewrót Choćebuz (AUB-FW /SUB) městu Choćebuzej naprašowanje wo móranjach stajiła?

T. Mack: Hižo před měsacom su mi na tafličkach jednotliwe nalěpki napadnyli. Myslach sej, zo běchu hłupi hólcy hłupe wěcy činili. Dźeń a bóle pak mi napadny, zo su někotre serbske pomjenowanja na dróhowych tafličkach z běłej barbu přešmórane, samo čestna taflička za Pawlinu Krawcowu. Dokelž njejsym sam měšćanski radźićel, sym ze swojej frakciju AUB-FW/SUB rěčał a namjetował oficialnje so naprašować, kak dołho je městu fakt znaty a hač ma wotpohlad, taflički sporjedźeć a winikow zwěsćić.

Što wočakujeće wot posedźenja?

Ludowe spěwy w srjedźišću

wutora, 22. februara 2022 spisane wot:

Třeći raz wotměje so lětsa chórowa akademija we wobłuku Łužiskeho hudźbneho lěća, a to pod hesłom „Ludowy spěw – pokład z našeje zašłosće, pokład wutroby“. Cordula Ratajczakowa je so z nawodu akademije Friedemannom Böhme rozmołwjała.

Hač do 28. februara móža so zajimcy hišće přizjewić. Kelko ludźi je to dotal činiło?

F. Böhme: To njewěm, wěm pak, zo su městna na zakónčacym koncerće w Hrodźišćanskej cyrkwi 27. awgusta jara wobmjezowane, tež za spěwacych. Wjele wjace hač něhdźe połsta ludźi njemóže sobu skutkować.

Kotre wuměnjenja maja zajimcy spjelnić?

F. Böhme: Woni měli wjeselo na spěwanju a na ludowych spěwach sobu přinjesć. Nimo toho dyrbja zwólniwi być so na telko kaž móžno probach wobdźělić. Naše zwučowanja wotměja so wot 4. meje do 13. julija kóždu srjedu wot 19 do 21 hodź. na žurli Budyskeho Schilleroweho gymnazija. Na probje změja potom tež składnosć, poskitk hłosoweho kubłanja wužiwać a prašenja stajeć. Nimo toho mamy hišće dalšej probje 25. a 26. aw­gus­ta, tam budźe prezenca trěbna. Je wažne, po prózdninach ludźi zaso na to dopomnić, što su do dowola wšo nawuknyli.

„Požadanja rady přijimujemy“

póndźela, 21. februara 2022 spisane wot:

Přeco hišće debatuja w němskim knježerstwje wo winowatosći, přećiwo koronu so šćěpić dać, aktualnje dale tež wo tej sobudźěłaćerjow w medicinskim a hladanskim wobłuku. Milenka Rječcyna je z Torstenom Bognitzom, jednaćelom Carity Hornja Łužica wo tuchwilnym połoženju rozmołwjała.

Kelko sobudźěłaćerjow Hornjołužiski zwjazk Carity tuchwilu ma, a kak wulki je podźěl pře koronawirus šćěpjenych?

T. Bognitz: Wot lětušeho mamy z přewzaćom dźěćaceho domu swj. Antoniusa w Žitawje něhdźe 325 sobudźěłaćerjow. Podźěl přećiwo wirusej šćěpjenych sobudźěłaćerjow we wobłuku hladanje hiba so mjez 55 a 75 procentami.

Wuprajeja sobudźěłaćerjo swoje wobmyslenja přećiwo winowatosći šćěpjenja ­a hdyž, z kotrymi argumentami?

Wothóčkowane! Zabyte?

pjatk, 18. februara 2022 spisane wot:
Milenka Rječcyna

Tak znajmjeńša začuwam situaciju nastupajo Lipšćanske knižne wiki. Sym so wot nich stajnje ze začućom nawróćiła, kaž bych na pućowanju po najrjeńšich, přewšo putacych kónčinach swěta była, a to přeco z přewodom wuměłsce wuhotowaneje knihi, pjelnjeneje ze słowami z mnohich rěčow.

Mjeztym so wiki hižo třeći raz njewotměja. Loni a předloni sym to wočako­wała. Ale lětsa? Bě wotwidźeć, zo budu wolóženja, a za wiki maja hygienowy koncept. Přiwšěm je te abo tamne wulke nakładnistwo swoje wobdźělenje wotprajiło. Prašam so, hač njehodźa so z mjeńšimi a małymi wustajerjemi, kotrež tam stajnje po stach su, hospodarske wužadanja zmištrować. Nima da management koncept za mjeńše wiki, bjez tych „wulkich“? Po wustajenišćach so wšědnje tysacy zajimcow rozhladuja. Wulka wosebitosć Lipšćanskich knižnych wikow pak je ta, zo wotměwaja so čitanja po cyłym měsće, w kofejownjach, muzejach, dźiwa­dłach, šulach a na dalšich městnach.

Knižka skići nowy přehlad

štwórtk, 17. februara 2022 spisane wot:

Pod titulom „Wendish Keepers“ (Serbscy staraćeljo) wozjewi Trudla Malinkowa loni knižku, w kotrejž wopisuje serbske towarstwa w zamórskich ­krajach. Cordula Ratajczakowa je so z awtorku rozmołwjała.

Čehodla sće jendźelskorěčnu knižku wudała?

T. Malinkowa: Moja prěnjotna ideja bě, interviewy w Serbach wozjewić, zo bychu ludźo pola nas zhonili, kak so potomnicy serbskich wupućowarjow dźensa wo jich herbstwo staraja. Běch w dobrej situaciji, zo wšěch předsydow a wšě předsydki towarstwow wosobinsce znaju a zo běchu wšitcy hnydom zwólniwi k sobudźěłu. Předewzaće je so zwoprawdźiło, interviewy běchu wot nowembra 2020 do februara 2021 jako serija w Rozhledźe wotćišćane. Dokelž wšak rozmołwy originalnje w jendźelšćinje předležachu, zrodźich mysličku, je tež zamórskim zajimcam spřistupnić. To sta so loni z wudaćom 93stronskeje knižki pola The Wendish Press w Texasu.

Kajka je situacija towarstwow dźensa?

Respekt město podwólnosće

pjatk, 11. februara 2022 spisane wot:
Bosćan Nawka

Kak sakrosanktne wuměłstwo woprawdźe je, wo tym diskutuje so drje hižo z časa jako čłowjek rěčeć započa. Přičiny ­tajkich debatow běchu a su rozdźělne. Estetiske začuwanje je so w běhu dobow runje tak změniło kaž estetiske zwuraznjenje. Doprědkarska awantgarda je stajnje za nowymi formami pytała a hudźbje, literaturje, tworjacemu kaž tež předstajacemu wuměłstwu njeparujomne impulsy dała, a to nic jenož nastupajo kreatiwne procesy, ale tež rjemjeslniske techniki a graty. Na druhim boku njebě a njeje žana akcija bjez reakcije – hladajo na wuměłstwo móžemy na přikład znowawusměrjenje na zańdźenosć přeco potom wobkedźbować, běše-li dalewuwiće wosebje rewolucionarne. Dalši faktor běchu a su měnjace so politiske, hospodarske a nabožne – skrótka towaršnostne – wobstejnosće. Tak je chwilku trało, prjedy hač dušni křesćenjo zadźiwani zwě­sćichu, kelko nahuškow sławne fresko Michelangela w Sixtinskej kapale w sebi chowa, na čož figury pócćiwje „zdrasćichu“, delikatne dźělčki jedneje z najwu­znamnišich twórbow scyła přemolujo.

„Złota srjeda“ za olympionikow

štwórtk, 10. februara 2022 spisane wot:
Po „złotej srjedźe“ wobsadźi němske mustwo nachwilnje prěnje městno medaljoweho špihela lětušich Olympiskich zymskich hrow w Pekingu. Mjez druhim dobyštaj Tobias Wendl a Tobias Arlt z nowym čarowym rekordom wubědźowanje w dwojosedłakowym spěšnosankowanju. Je to jeju hižo třeća złota olympiska medalja – wukon, kajkiž je w stawiznach discipliny dotal jónkrótny. Snadnje po nimaj wudobyštaj sej z wotstawkom dohromady mjenje hač sekundy Toni Eggert a Sascha Benecken (wotlěwa) slěbro. Wobě dwójce swjećeštej wulki wuspěch we wobłuku mytowanskeje ceremonije zhromadnje. Foto: pa/Robert Michael

Chcedźa wšitke talenty docpěć

wutora, 08. februara 2022 spisane wot:

Mjeztym dwanaty króć přeprošuje Serbski ludowy ansambl młode hudźbne talenty na wubědźowanje „Młoda serbska hudźba“. Cordula Ratajczakowa je so ze Stefanom Cušku z ansambla rozmołwjała.

Na koho je wubědźowanje wusměrjene?

S. Cuška: Dźěći a młodostni w starobje 6 do 25 lět su přeprošeni, so na wubědźowanju wobdźělić. Wosebje wuspěšni wobdźělnicy so na zakónčacy koncert mytowanych do Budyšina přeproša. Z toho móže so tež zhromadny wustup ze Serbskim ludowym ansamblom wudać.

Sće tradicionelnym kategorijam, kaž stej to spěwanje (solo, skupina, chór) a instrument (solo, skupina, orchester), nowej přidali, mjenujcy band a reja (solo, skupina). Čehodla?

S. Cuška: Chcemy z wubědźowanjom woprawdźe wšěch młodych wuměłcow na hudźbnym polu docpěć a tohodla běše trěbne přidatne kategorije zapřijeć. Smy wćipni na wothłós, wosebje w kategorijomaj orchester a reja.

Štó posudźuje přinoški?

Prócowanja derje postupuja

póndźela, 07. februara 2022 spisane wot:

Strukturna změna je za skutkowanje župy „Jakub Lorenc-Zalěski“ runje tak tema kaž zhromadne dźěło ze župu „Handrij Zejler“. Ze županku Dianu ­Maticowej je so Axel Arlt rozmołwjał.

Kak posudźujeće za župu „Jakub Lorenc-Zalěski“ połoženje nastupajo strukturnu změnu kónca zmilinjenja brunicy dla?

D. Maticowa: Župa leži wo­srjedź wudobywanišća brunicy a je wosebje potrjechena. Bohužel njejsu zamołwići za strukturnu změnu zajimy našeje župy wobkedźbowali. W tutym nastupanju přeju sej wuše zhromadne dźěło. Gmejna Slepo pak spěchuje intensiwnu wuměnu ze župu a prócuje so wo to, naše nastorki a namjety wobkedźbować, zwoprawdźeć a wšitko transparentnje wotměwać. Žadamy sej pak wjetšu prezencu třěšneho zwjazka.

Župje „Jakub Lorenc-Zalěski“ a „Handrij Zejler“ tworitej srjedźnołužisku wósku. Zwuraznja so to w zhromadnym dźěle?

D. Maticowa: Zaměrne zhromadne dźěło našeju župow zwisuje zdobom z tym, zo je projektowa managerka Domowiny Marka Suchec za wobě zamołwita.

nawěšk

nowostki LND