„Dalšemu horju wójny zadźěwać“

póndźela, 16. nowembera 2020 spisane wot:
Po cyłej Němskej wopomnichu wčera na dnju ludoweho žarowanja we wójnje padłych kaž tež wopory namócneho knjejstwa. We Wojerecach kładźeše mjez druhim wyši měšćanosta Torsten Ruban-Zeh (SPD) kwětki a wěncy na wójnske rowy kaž tež při pomniku za njeznateho wojaka. Superintendent na wuměnku Friedhart Vogel podšmórny, zo „wójna jeničce bědu a smjerć wuskutkuje a žanoho dobyćerja nima. Tež dźensa hišće konflikty z brónjemi wuwojuja, hódnota žiwjenja je snadna. Hladajo na dwě swětowej wójnje, kotrejž stej z Němskeje wuchadźałoj, mamy so za to zasadźić, zo dalšemu horju na wšě strony a wašnja zadźěwamy.“ Foto: Gernot Menzel

Nahubniktež wužiwać

pjatk, 13. nowembera 2020 spisane wot:
Janek Wowčer

Jedyn rekord honi dalši a to dźeń wote dnja. Pozitiwne pak to ničo njeje. Skerje ludźi nowe rekordy a nowe njerjane powěsće wo infekcijach z koronu dźeń a bóle zatrašeja. K tomu informacije wo tym, zo přińdu chorownje tež w našim wo­krjesu na hranicu swojich kapacitow. A jako njeby to hišće dosahało, maja hladarnje starych z njerjanymi sćěhami schorjenja na koronawirus wojować. Mjeztym Dom swj. Ludmile w Chrósćicach wótře wo pomoc woła. Tam a wěsće tež druhdźe dale a wjac hladanskeho per­so­nala pobrachuje, dokelž ludźo schorjeja abo dyrbja do karanteny.

Za wirtuelnym blidom so zetkać

štwórtk, 12. nowembera 2020 spisane wot:

Přihoty za lětušu online-schadźowanku běža, a internetna strona wabi za zarjadowanje 21. nowembra. Cordula Rataj­czakowa je so z čłonom přihotowanskeho teama a nawodu Budyskeje wotnožki Sakskeho wukubłanskeho a wupruwowanskeho kanala (SAEK) Michałom Cyžom rozmołwjała.

Što wšo na internetnej stronje www.schadzowanka.de planujeće?

Schadźowanka 2020 eksperiment

wutora, 10. nowembera 2020 spisane wot:

Lětušu mjeztym 146. schadźowanku chcedźa organizatorojo digitalnje pře­wjesć­. Cordula Ratajczakowa je so ze zamołwitej ze stron Załožby za serbski lud Janu Pětrowej rozmołwjała.

Nimale wšitke zarjadowanja su w nowem­brje wosebitych postajenjow korony dla wotprajene, čehodla nic schadźowanka?

J. Pětrowa: Smy sej wot spočatka lětušeho planowanja prajili, zo schadźowanku njewotprajimy a zo chcemy ju na kóždy pad přewjesć. W kotrej formje, bě wote­wrjene. W lěću smy z toho wuchadźeli, zo móžemy ju normalnje w Budyskej „Krónje“ wotměć. Jako so pandemija dale rozšěrješe, smy na septemberskim zetkanju rozsudźili, zo je tež digitalna forma móžna. Wuspytamy tuž nětko digitalnu schadźowanku zarjadować, štož je wězo eksperiment. Mamy předstawy, hač pak so nam woprawdźe poradźa, njemóžu rjec. Fakt je, zo wšitcy wobdźěleni jara aktiwnje na pospyće dźěłaja.

Chceće tež interakciju mjez ludźimi zaručić?

Na serbske herbstwo mjenow hordy być

póndźela, 09. nowembera 2020 spisane wot:

Wo tuchwilnym stawje a perspektiwach sorabistiskeje mjenowědy slědźi ­tuchwi­lu dr. Kito Kśižank w Serbskim insti­tuće. Z wědomostnikom, kiž je wje­­le lět w Leibnizowym instituće ­za hi­storiju a kulturu wuchodneje Eu­ropy dźěłał, je so Cordula Ratajcza­kowa rozmołwjała.

Kak je projekt nastał?

K. Kśižank: Hižo dawno je ćežišćo rěče­spyta w instituće, serbske herbstwo digi­talnje spřistupnjeć – internetny portal dolnoserbski.de drje je za to najznaćiši přikład. Při tym su mjeztym tež mno­hotne serbske swójske mjena do fokusa přišli. Před lětom su so mje prašeli, hač móhł při tym sobu skutkować. Bě wulke zbožo, zo běch krótko po tym bjezdźěłny, a tak móžu nětko na serbskej mjeno­wě­dźe sobu dźěłać. A to wotpowěduje tomu, štož sym přeco hižo činić chcył.

Sće tež sorabistiku studował, rěčiće a pi­saće delnjoserbsce, mjez druhim za Rozhlad – čehodla Was serbska rěč zajimuje?

Mój tydźeń a lockdown

pjatk, 06. nowembera 2020 spisane wot:
Marian Wjeńka

Štóž wšědnje rano na dźěło jědźe, popołdnju snano někotre maličkosće nakupuje a dźeń doma wuklinčeć da, za toho bě nachilacy so tydźeń lědma hinaši hač kóždy druhi tež. A tola drje je kóždy z nas wuskutki druheho lockdowna, byrnjež snano tróšku jednoriši był hač tón w nalěću, na swójskej koži začuwał. Jedyn wjace, tamny mjenje.

Pola mje je so to hižo póndźelu připołdnju započało, jako njemóžach kaž zwučene připołdnju dnjowy poskitk hosćenca wužiwać, hdźež hewak zwjetša k wobjedu chodźu. Z hosćencarjom, připódla prajene serbskeho pochada, dyrbjach so hižo tydźenja na cyły měsac rozžohnować. Póndźelu wječor chcychmy so jako předsydstwo Domowinskeje skupiny Pančicy-Kukow we wjesnej korčmje zetkać, zo bychmy wo přichodnych zarjadowanjach rěčeli a počesćenje jedneje z našich čłonkow z Čestnym znamješ­kom Domowiny tróšku woswjećili. Korč­ma pak dyrbješe zawrěć, a ze šěsć rozdźělnych domjacnosćow so tak a tak njebychmy zetkać směli.

Pomnikowy wuběrk so zešoł

srjeda, 04. nowembera 2020 spisane wot:
Budyšin (TM/SN). Koronapandemije dla w mjeńšej ličbje schadźowaše so wčera w Budyskim Serbskim domje pomnikowy wuběrk Maćicy Serbskeje pod předsydstwom Trudle Malinkoweje. Njehladajo wuwzaćnych wuměnjenjow pan­demije dla buštej lětsa dwaj pomnikowej projektaj realizowanej. W Koslowje po­swjećichu w septembru wopom­ni­šćo, dopominace na zničenje wsy na­lěto 1945 kaž tež na padnjenych wjes­njanow a na brigadowanje serbskeje młodźiny po wój­nje. Poswjećenske zarjadowanje je tójšto ludźi přiwabiło. W Ketlicach pola­ Lubija wobnowjeja rownišćo swój­by fararja­ a pěsnjerja Michała Domaški (1820–1897). Z jeho pjera pochadźa mjez druhim spěw „Naše Serbstwo z procha stawa“, kotrež běchu hač do 1945 jako serbsku hymnu wobhladowali. Wobnowjene swójbne rownišćo chcedźa pokutny dźeń, 18. nowembra, zjawnosći zaso přepodać. Za klětu předležitej dotal dwaj pomnikowej projektaj. W Baćońskej wosadźe chcedźa katolske nabožno-narodne pomniki inwentarizować a we Wu­dworju wojerski pomnik z lěta 1921 wobnowić, kotryž ma dwurěčny napis.

Jubilej woswjeća z bjesadu

pjatk, 30. oktobera 2020 spisane wot:

Wot lěta 2015 nawjeduje Milan Funka w lěće 1993 znowa załoženy Serbski Sokoł­. Alfons Wićaz je so z nim roz­mołwjał.

Kak pěstujeće tradiciju bywšeho Serb­skeho Sokoła?

M. Funka: Serbski Sokoł ma 100lětnu tradiciju. Kóždy młody Serb měł knihu „Serbski Sokoł“ čitać, zo by dohlad do sokołskeho hibanja dóstał. Tradicije mó­žemy jenož z našimi aktiwitami a stawi­zniskej wědu dale wjesć. Wažna tradicija su naše kóždolětne wolejbulowe a ko­parske turněry starych knjezow. Wobaj stej lětsa koronapandemije dla wupadnyłoj. Tradicije pak su tež sportowe wuspěchi w našich jednotkach na wsach.

Tehdyši sportowy poskitk bě chětro šěroki. Móžeće tež jón dale skićić?

M. Funka: Nimo wolejbula a kopańcy ma skupina Sokoł Budyšin, kotraž na­šemu zwjazkej přisłuša, tež žónsku gymnastisku. Budyscy Sokoljo organizuja toho­runja pućowanja. Zdobom mamy w Sokole dobrych běharjow a triatletow, kotřiž so tež zwonka Łužicy na wubědźowanjach wobdźěleja.

Wobdźěliće so na projektach a wukubłujeće tež wašich čłonow?

„Nimam to za logiske“

pjatk, 30. oktobera 2020 spisane wot:

Tež dźiwadła dyrbja w zwisku z na­pra­wami k škitej přećiwo koronawirusej cyły nowember zawrjene wostać. Cordula Ratajczakowa je so z intendantom Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła Lutzom Hillmannom rozmołwjała.

Što bě Waša prěnja myslička, zhoniwši, zo maće znowa začinić?

L. Hillmann: Sprawnje prajene njejsym to wěrił. Hladajo na naše nazho­njenja płaći runje napřećiwk, mjenujcy, zo słušeja městna w dźiwadle k najwě­sćišim zjawnym městnam, njejsym to wočakował. A nimam to tež za logiske. Mjeztym je znate – to su při wuslědźenju pućow infekcijow zwěsćili – zo so naj­wjace ludźi w priwatnej wokolinje natyknu, najmjenje abo nimale nichtó w dźiwadle. Aktualne naprawy woznamjenjenja, zo ludźi z toho městna, hdźež su najwěsćiši, wućěrja a někal pósćelu, hdźež wěsći njejsu. Hač to k haćenju pandemije přinošuje, na tym dwěluju. To dyrbi mi najprjedy raz něchtó rozkłasć.

Budźe srjedu premjera dźiwadłoweho krucha za dźěći „Čmjeła Hana chce do dowola lećeć“ w Ralbičanskej pěstowarni?

Knihownja tež wječor přistupna

štwórtk, 29. oktobera 2020 spisane wot:

Kamjenc dóstanje wot Kulturneho ruma Hornja Łužica-Delnjo Šleska za Lessingowu biblioteku přidatnje 16 158 eurow. Měrćin Weclich je so wo tym z jeje wjednicu Marion Kutter rozmołwjał.

Za čo spěchowanske pjenjezy trjebaće?

M. Kutter: Dźe wo našu nowu biblioteku. Tuta ma so přichodnje do nowo nasta­waceho Lessingoweho gymnazija na Wuchodnej dróze zaměstnić. K tomu natwarja přitwar, do kotrehož ma w přizemju měšćanska knihownja zaćahnyć.

Budźe to separatny wotdźěl?

M. Kutter: Agěrujemy jako samostatne zarjadnišćo a změjemy tež wosebity zachod. Nimo našich zamołwitosćow jako­ měšćanska biblioteka přewzamy nadaw­ki jako šulska biblioteka. Nic jenož za Lessingowy gymnazij, ale tež za druhe kubłanišća města a zwonka njeho. Přećah je klětu kónc lěta planowany. Nowa­ biblioteka budźe něhdźe 900 kwadratnych metrow wulka.

Kamjenska biblioteka budźe „wotewrjena biblioteka“. Što to rěka a je město za to přidatne spěchowanske pjenjezy dóstało?

nawěšk

nowostki LND