Noworjadowanja

srjeda, 13. januara 2016 spisane wot:

Drježdźany (SN/JaW). Sakske knježerstwo je wčera ponowjenju šulskeho zakonja přihłosowało. Kaž kultusowe ministerstwo zdźěla, wuchadźeja z toho, zo ličba šulerjow přichodne lěta wo dźesać procentow woteběra. Tohodla stej so knježacej stronje CDU a SPD na noworjadowanja dojednałoj. Z naćiska mjez druhim wuchadźa, zo smědźa wjesne zakładne šule z mjenje hač 15 šulerjemi na rjadownju wobstać, hdyž znajmjeńša 60 dźěći kubłanišćo wopytuje a hdyž tam lětniki přesahujo wuwučuja. Wyše šule na wsach smědźa po naćisku tež jednočarowe być, dyrbja pak znajmjeńša 25 dźěći w jednej rjadowni měć.

Politikarjo dalšich stron naćisk zakonja chětro kritisce hódnoća. Tak ma jón kubłanskopolitiska rěčnica Lěwicy Cornelia Falken za „strukturnokonserwatiwny a do přichoda njewusměrjeny“, kaž wona žurnalistam MDR rjekny. Dźěłarnistwo kubłanje a wědomosć GEW žada sej dale, pomjeńšić maksimalnu ličbu šulerjow, kotraž je tuchwilu 28 na rjadownju. Sakski krajny sejm ma zakoń hišće wobzamknyć. Najpozdźišo klětu měł wón płaćiwosće nabyć.

Praktiske rěčenje sobu najwažniše

póndźela, 11. januara 2016 spisane wot:

Spočatk lěta je čas, hdyž wyše šule a gymnazije dźeń wotewrjenych duri přewjeduja, zo bychu so přichodnym šulerjam předstajili. Sobotu mějachu tajki dźeń na Wojerowskim Johanneumje.

Wojerecy (AK/SN). Wusko zwjazane ze žiwjenjom a z praksu je wuwučowanje serbšćiny na Wojerowskim ewangelskim gymnaziju Johanneum. „Zajim je přiběrał“, podšmórny wučerka serbšćiny Andreja Ryćerjowa sobotu na dnju wote­wrjenych duri. Tuchwilu maja tam 16 šulerjow-serbšćinarjow, sydom w 5. lětniku, šěsć w šestym a třoch w 7. lětniku. Stajnje wutoru wot 6. do 8. hodźiny jich Šunowčanka wuwučuje. Wažnosć kładźe wona na prawopis, gramatiku, dobre wurjekowanje a předewšěm na aktiwne rěčenje. „Derje, zo so naša wučerka kóždemu jednotliwcej wěnuje“, měnitaj Janek Bramborg a Daniel Šołta z 5. lětnika. Janek je serbšćinu najprjedy w Němčanskej pěstowarni a pozdźišo na Wojerowskej zakładnej šuli „Handrij Zejler“ wuknył, Daniel porno tomu w Kulowskej katolskej pěstowarni a dale na tamnišej Krabatowej zakładnej šuli.

Spěchuje nawuknjenje pólšćiny

srjeda, 06. januara 2016 spisane wot:

Choćebuz (SN/MiR). Šula za delnjoserbsku rěč a kulturu w Choćebuzu zachowa trajne zwiski do susodneje Pólskeje, kotrež wobsteja mjeztym nimale 20 lět. „Mamy zwiski k wšelakim zarjadam, šulam a towarstwam, a wone su so w běhu lět rozšěrili“, praji nawodnica kubłanišća Marja Elikowska-Winklerowa. Aktualne styki wobsteja z městom Żary. W nalětnim semesterje ma kubłanišćo wjacore poskitki, posrědkować pólšćinu. „Při nawuknjenju rěče su zakłady kaž tež nałožowanje zdobytych znajomosćow wažne“, rozłožuje Elikowska-Winklerowa. W meji přewjedu studijnu jězbu na swjedźeń boza (Fliederfest) na twjerdźiznje Karolat, historiskej městnosći njedaloko Żieloneje Góry. „Z tajkimi poskitkami pohonjamy ludźi z Delnjeje Łužicy, kotřiž su Serbja abo serbsce rěča, so tež z pólšćinu zaběrać.“ Zarjadowanje w měrcu wěnuje so poćaham k susodnej Pólskej. Přednošować budźe dr. Wolfram Meyer zu Uptrup z Berlina wo aktualnym wuwiću němsko-pólskich stykow.

Dźěło z dźěćimi je jej wulke wjeselo

srjeda, 23. decembera 2015 spisane wot:

Jako serbskorěčny palčik je so Stefanie Grofic na šibałe wašnje wo serbski podźěl w dohodownej dźiwadłowej hrě „Sněholinka“ starała. Předstajili su hru studentki a studenća Budyskeje Serbs­keje fachoweje šule za socialnu pedagogiku.

Zo chce so z kubłarku stać, je za 24lětnu Serbskopazličanku jasny rozsud. „To je cyle jednorje dźěło, kotrež mi wjeselo wobradźi,“ wona wobkruća. Waži sej wjelestronskosć a wotměnjawosć powołanja. „Kóždy dźeń přinjese něšto noweho a žada sej tójšto kreatiwity.“ Najradšo dźěła Stefanie z pěstowarskimi dźěćimi. Hižo w bachelorskim studiju pedagogiki w Kamjenicy je so na mjeńše dźěći wu­směriła. Dokelž njedósta po studiju dźěło, so nětko na serbskej fachowej šuli w Budyšinje dale kwalifikuje. Přidatne wukubłanje na kubłarku skići jej nimo nowych wobsahow móžnosć, praksu z druheje perspektiwy nazhonić.

Ze spěwom a hru so rozžohnowali

srjeda, 23. decembera 2015 spisane wot:

Budyšin (jh/SN). Dźiwadłowa skupina a chór Serbskeje wyšeje šule Budyšin stej posledni dźeń do hodownych prózdnin swojim sobušulerjam kaž tež wučerkam a wučerjam spodobny program předstajili a so tak zhromadnje hač do noweho lěta rozžohnowali. Witajo přitomnych w awli Serbskeho šulskeho a zetkawanskeho centruma pak dyrbješe šulska nawodnica Borbora Krječmarjowa nimo chwalobnych słowow tež słowny prut wužiwać, zo bychu někotre šulerki a někotři šulerjo za dwě njedźeli z lěpšim wuknjenskim nastajenjom zaso do šule přišli. Za wšěch dalšich pak wužiwaše słowa dźaka za wuspěšne zhromadne dźěło w lěće 2015.

W prěnim dźělu programa spěwaše měšany chór šulerkow a šulerjow 5. do 10. lětnika po nawodom dirigentki-wučerki Cornelije Benadźineje wjacore ­serbske a jendźelske hodowne pěsnje, kotrež běchu njedawno tež w čěskej stolicy Praze na adwentnych wikach spěwali. Trijo instrumentalistow pod nawodom wučerja Tila Magera chór přewodźeše. Konstantin Wels a Silas Wjenk hraještaj wobaj na gitarje.

Za wučerstwo wabić je ćežko

wutora, 22. decembera 2015 spisane wot:

W Delnjej Łužicy njeje lětsa ani jedyn student wučerstwa z Instituta za sorabistiku Lipšćanskeje uniwersity referendariat zahajił. Něhdźe 30 studentow z cyłeje Łužicy w Lipsku tuchwilu maja.

Přihotuja klětušu jězbu

póndźela, 21. decembera 2015 spisane wot:
Budyšin (MKr/SN). Přihotowanski wuběrk Serbskeho šulskeho towarstwa za klětušu wuprawu seniorow a za dalšich zajimcow zdźěli, zo wotměje so wona wot 26. do 29. apryla 2016. Wobdźělnicy wopytaja Naumburg, Freyburg, Bad Kösen, hdźež změja wodźenja a móža tež rjanosće wokoliny wobdźiwać. Za pře­nocowanje je hotel „Himmelsscheibe“ w Nebra skazany. Na poslednim dnju wuprawy wopytaja Lipsk, hdźež přewjedu busowu kołojězbu a w centrumje města­ tež pozastanu. Přeprošenja na wuprawu rozesćele přihotowanski wuběrk srjedź januara.

Zhromadnje wjele nazhonili

póndźela, 14. decembera 2015 spisane wot:

Hižo tradicionalny kónc tydźenja w adwentnym času je wot minjeneho pjatka do wčerawšeho Smjerdźečanske swójbne a kubłanske srjedźišćo LIPA – druhi raz z podpěru Serbskeho šulskeho towarstwa – w Smochćicach přewjedło.

Smochćicy (aha/SN) Cyłkownje dźewjeć swójbow, kotrež njeběchu jeno z delanskich wsow, ale tež z Kanec a Dobrošic, z 21 dźěćimi je třeći adwentny kónc tydźenja­ w přijomnej zhromadnosći w Smochčanskim Domje biskopa Bena dožiwiło. W času, hdyž słuchachu starši na kubłanske přednoški, starachu so kubłarki Wórša Čórlichowa, Borbora Šeferowa, Carolin Jurkowa a Annett Mickelowa wo zaběru z dźěćimi, tak zo bě dohlad tež najmłódšeho, hakle štyri měsacy stareho dźěsća zaručeny.

Nawodnica LIPY Lucija Handrikowa wobdźělnikow na žurli Alojsa Andrickeho witaše. Jich wšak zrudoba trašeše, zo njebě tohorunja přizjewjena swójba z Pěskec mjez nimi, dokelž bě jeje hakle połdralětny synk na tragiske wašnje smjertnje znjezbožił. Zhromadnje na njeho spominachu a so pomodlichu.

Bart (SN/MiR). Wot klětušeho januara maja na Bartskej zakładnej šuli dźěći wuknyć, pochadźace z azyl pytacych swójbow. Tole wobkrući dźensa na naprašowanje Serbskich Nowin Malešanski wjesnjanosta Matthias Seidel (CDU). Na wčerawšej šulskej konferency, na kotrejž wobdźělichu so nimo nawodnistwa kubłanišća tež staršiscy zastupjerjo wšelakich lětnikow, je zamołwita sobudźěłaćerka Budyskeho regionalneho zarjada Sakskeje kubłanskeje agentury (SBAB) přitomnym rozłožiła, kak chce zarjad postupować. Wučerka z wotpowědnym wukubłanjom za němčinu jako cuzu rěč budźe w Barće wuwučować. Rodźena Pólka tuchwilu hišće na Budyskej Curierowej šuli skutkuje. „Ručež bě jasne, zo zarjaduja w Delnjej Hórce (Niedergurig) přebywanišćo požadarjow azyla, wědźachmy tež, zo změja šule našeje gmejny přichodnje dźěći ze swójbow, kotrež tu wo azyl proša“, rjekny Matthias Seidel. Hižo tehdy wotměchu so prěnje rozmołwy nastupajo zaměstnjenje dźěći w šulskej starobje we wotpowědnych kubłanišćach.

Do raja bajkow ze Sněholinku

wutora, 08. decembera 2015 spisane wot:

Přichodne kubłarki a kubłarjo Smolerjec kniharnju wopytali

Budyšin (SN/MiR). Šulerki 2. wukubłanskeho lěta na kubłarku z Budyskeje Serbskeje fachoweje šule za socialnu pedagogiku su dźensa dopołdnja Smolerjec kniharnju wopytali. Při tym zawjedźechu wone přitomnych do raja bajkow. W kostimach wabjachu přichodne kubłarki za swoju lětušu dźiwadłowu hru „Sněholinka“. „Smy do kniharnje přišli, zo bychmy swojim němskorěčnym sobušulerjam pokazali, kak bohata serbska dźěćaca a spěwna literatura je“, rjekny Wotrowčanka Martina Riehlowa, kotraž so wo zjawnostne dźěło za projekt stara. „Z akciju chcemy tež na to pokazać, kak wjelestronske naše wukubłanje je“, rozłoži Radworčanka Liza Delanec. Wona je za projekt sponsorow nawabiła. Jimaj kaž tež Budyšance Sarjeh Wićazec a Serbskopazličance Stefanie Grofic je wažne, zo w inscenaciji serbšćinu wužiwaja. „Hraju palčika, kiž jenož serbsce rěči“, praji Stefanie, „palčik pak swojich towaršow derje rozumi, wšako hižo dołho hromadźe bydla. Zwobraznimy takrjec model­ Witaj na bajkojte wašnje.

nawěšk

nowostki LND