Na naměsće Meskel w etiopiskej stolicy Addis Abeba su so wčera, na předwječoru etiopiskeho prawosławneho hodowneho swjedźenja, tysacy wěriwych zhromadźili. Swjedźeń wuhotuje etiopiske hibanje młodych wěriwych „Jandereba“. W interneće jara aktiwni a mjez sobu zwjazani młodźi ludźo zasadźuja so za wobnowjenje starodawnych tradicijow. Foto: dpa/Amanuel Sileshi

Kretschmer žada sej pomoc Berlina

srjeda, 07. januara 2026 spisane wot:
Drježdźany (SN). Hladajo na přiběracu pjenježnu nuzu mnohich komunow w Němskej žada sej sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) sylnišu podpěru zwjazkoweho knježerstwa. Wón namjetuje, zo zwjazk komuny kraja z připłatkami we wobjimje wjacorych miliardow eurow podpěruje. „Njeje w porjadku, zo mamy w Němskeje pjenjezy za wšo móžne, tež za zniženje dawkow. Tola za komunalny wobłuk, kotryž steji w koaliciskim zrěčenju cyle horjeka, žane pjenjezy njejsu“, Kretschmer kritizuje. Wón wumjetuje zwjazkowemu knježerstwu, zo drje pjenježnu nuzu komunow wobžaruje, ale ničo přećiwo njej nječini. Komuny Sakskeje maja samo aktualny deficit 1,113 miliardow eurow w kasach.

USA žadaja sej Grönlandsku

srjeda, 07. januara 2026 spisane wot:
Washington (dpa/SN). W zwadźe wo danskemu kralestwu słušacu Grönlandsku njeje sej knježerstwo USA cyle pře­zjedne: Mjeztym zo Běły dom we Washingtonje wojerske zasadźenje njewuzamkuje, wonkowny minister USA Marco Rubio wo tym rěči, zo chcyli USA awtonomny arktiski teritorij kupić. Knježerstwo USA bě swoje hroženja minjene dny masiwnje přiwótřiło a europskich partnerow rozmjerzało. Rěčnica prezidenta Donalda Trumpa, Karoline Levitt, rěčeše wčera wo wjacorych opcijach, kotrež Trump ze swojimi poradźowarjemi tuchwilu wotwažuje. Danska ministerska prezidentka Mette Frederiksen rjekny: „Jeli USA druhi kraj NATO nadpadnu, by tole kónc NATO a powójnskeho porjada woznamjenjało.“

Merz přilubja wojersku pomoc

srjeda, 07. januara 2026 spisane wot:

Paris (dpa/SN). Němska je po słowach zwjazkoweho kanclera Friedricha Merza (CDU) zwólniwa, móžny přiměr w Ukrainje wojersce zaručić pomhać. „K tomu móže na přikład słušeć, zo po přiměrje němske wojerske jednotki w jednym ze susodnych krajow NATO přizjewimy“, rjekny Merz po zetkanju tak mjenowaneje Koalicije zwólniwych w Parisu. Wo wašnju a rozměrje němskeho přinoška měłoj zwjazkowe knježerstwo a zwjazkowy sejm rozsudźić, ručež su wuměnjenja jasne. „Chcu pak za sebje a za zwjazkowe knježerstwo jasnje rjec, zo w tym nastupanju zasadnje ničo njewuzamkujemy“, Merz rjekny.

K zaručenju měroweho rozrisanja su sylne a prawnisce zawjazowace wěstotne garantije wšěch, wosebje tež USA, trěbne, praji kancler. Přiměr dyrbjał so z Ruskej tak wujednać, zo móže Koalicija zwólniwych sobu skutkować.

Ruska wobdźělenje NATO w Ukrainje dotal raznje wotpokazuje. Tole by po słowach Moskwy riziko Třećeje swětoweje wójny zwyšiło.

Puki za winu druhich

srjeda, 07. januara 2026 spisane wot:
Prawidłownje rozprawjamy wo katastrofalnym financnym połoženju Zhorjelskeho wokrjesa, kiž je wysokich socialnych wudawkow dla hižo wjele lět we wuwzaćnym stawje. Tež w Budyskim wokrjesu ­suwaja sej wokrjes a gmejny dźěry w etatach tam a sem: Hdyž wokrjes ze zwy­šenjom wotedawkow wsow a městow ­tróšku swojim wukosćam wotpomha, so wjesnjanosća, měšćanosća, gmejnscy a měšćanscy radźićeljo z wjac wušparanjemi bědźa. Sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) ma prawje, hdyž zwjazkowu politiku namołwja, strukturelnu nuzu komunalnych etatow wotstronić. Derje, zo je tež zwólniwosć Sakskeje zwuraznił, so jako zwjazkowy kraj na rozrisanju mizery wobdźělić. Tule dźe wo přichod fundamenta demokratije, wšako so bjez změny w přichodźe nichtó wjac wo zamołwite komunalne zastojnstwo njepožada. Jenož puki za šmórnjenja dóstać, kotrychž přičiny njejsy naparał, njeje žana perspektiwa. Marcel Brauman

Woheń w składźe drjewjanych třěskow

srjeda, 07. januara 2026 spisane wot:
Hrožaceho wohenja dla dyrbjachu dźensa rano w přemysłowej kónčinje na sewjernej kromje Budyšina wohnjowu woboru wołać. W zawodźe za předźěłanje drjewa so ze sila kurješe, dokelž so tam składowane drjewjane třěski dymjachu. Zo bychu ­wohenjej zadźěwali, točachu wulku dźěru do betonoweho sudobja. Potom klum­pachu wulke mnóstwo dusyka do njeho, kiž měješe wohenjej kislik brać. Kak dołho akcija traje, njemóžachu dopołdnja hišće rjec. Wobornicy zwěsćichu, zo je w składźe mjeztym jara horco. Zo njemóhł so woheń na susodne twarjenje rozpřestrěć, su zwisk mjez silom a produkciskej halu přetorhnyli. Foto: Lausitznews

To a tamne (07.01.26)

srjeda, 07. januara 2026 spisane wot:

Kuriozny wopyt mějachu wčera w předawarni žiwidłow w delnjofrankskej gmejnje Burgsinn: Něhdźe 50 wowcow běžeše runu smuhu do wotnožki discountera Penny a wosta něhdźe 20 mjeńšin we wobchodźe. Zwěrjata běhachu mjez regalemi a před kasu. Zadźiwani kupcy scenu z mobilnymi telefonami dokumentowachu. Pomocnicy wjedźechu wowcy z wobchoda a jón wurjedźichu.

Do pasli zalězł je sej wčera jedyn z dweju paduchow na Lipšćanskim hłownym dwórnišću: Zhromadnje z dalšim skućićelom chcyše wón we wobchodźe parfim za 250 eurow pokradnyć. Jako jeju lepichu, mužej ćeknyštaj. Při tym skućićel swój mobilny telefon zhubi. Policija telefon namaka. Paduch smě sej jón na straži wotewzać, jeli tam swoje wosobinske daty zawostaji.

Koalicija SPD a BSW nimo

wutora, 06. januara 2026 spisane wot:

Podstupim (dpa/SN). Po wšej Němskej prěnja koalicija SPD a BSW w Braniborskej je rozpadnyła. Zakład zhromadneho dźěła njeje hižo daty, rjekny ministerski prezident Dietmar Woidke (SPD) dźensa w Podstupimje. Najebać to Woidke nowowólby wotpokazuje, kotrež sej AfD ­žada. Město toho měri so wón nětko na zwjazk z CDU. Tón by po přestupje ministra Roberta Crumbacha z BSW do SPD nětko samo wjetšinu měł.

Wuradźuja wo přiměrje

Paris (dpa/SN). Zastupnicy tak mjeno­waneje „koalicije zwólniwych“ su dźensa w Parisu wo dalšim postupowanju w prócowanju wo móžny přiměr we wójnje w Ukrainje wuradźowali. Cyłkownje 35 krajow je so wobdźěliło. Němsku zastupowaše zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU). Tež ukrainskeho prezidenta Wolodymyra Zelenskeho w Parisu wočakowachu. Wo wuslědkach chcychu zjawnosć w běhu popołdnja informować.

FDP před wažnymi nadawkami

Přiwisnicy venezuelaskeho prezidenta Nicolása Madura a jeho mandźelskeje su wčera w stolicy Caracasu přećiwo wojerskej ­akciji USA protestowali, z kotrejž buštaj wobaj wodźacej politikarjej kraja kónc tydźenja do USA zawlečenaj. Madura česća sej ­jako rjeka „Super Bigote“ a jeho mandźelsku Ciliju Flores jako rjekowku „Cilitu“. Foto: dpa/Maxwell Briceno

Merz: 2026 hospodarstwo zaso wožiwić

wutora, 06. januara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Wožiwjenje hospodarstwa Němskeje ma zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) lětsa za najwažniši zaměr swojeho skutkowanja. Tole je wón zapósłancam CDU/CSU a SPD w zwjazkowym sejmje w nowolětnym lisće zdźělił. Wšitke dotalne rozsudy hospodarsku wubědźowansku kmanosć Němskeje hišće dosć polěpšili njejsu. Połoženje je „w někotrych wobłukach jara kritiske“, rěka w štyri strony wopřijacym pismje nawody němskeho knježerstwa.

„Dyrbimy so tuž 2026 na to koncentrować, prawe politiske a zakońske rozsudy nastorčić, zo bychmy hospodarske wuměnjenja zasadnje polěpšili.“ Jenož tak móže so hospodarstwo Němskeje zaso zhrabać a krizu přewinyć, piše před­syda CDU.

Ukrainje přilubja kancler dale trajacu podpěru. Z wobzamknjenjom nastupajo wužiwanje w EU blokowaneho ruskeho zamóženja su pjenježne wuměnjenja stworili, zo móhli Ukrainu hišće dołho při zakitowanju přećiwo ruskemu nadpadnikej podpěrować. „Ruska njesmě na našej rozsudźenosći dwělować.“

Merz zapósłancow prosy, dowěru ludźi do politiki a do demokratije sylnić.

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo