Přiměr w Syriskej wujednany
Damaskus (dpa/SN). Po nowych wojowanjach na sewjeru Syriskeje su so přechodne knježerstwo a wot Kurdow nawjedowane Syriske demokratiske mocy (SDF) na přiměr dojednali. Po informacijach ma přiměr najprjedy raz štyri dny trać. Wojerske jednotki noweho syriskeho knježerstwa su so minjeny čas wospjet do kónčin zadobyli, kotrež SDF kontroluja. Při tym je k wojowanjam dóšło. Kurdojo, něhdy najwažniši zwjazkarjo w boju přećiwo teroristiskej milicy IS, so boja, zo dyrbja teritorije, móc a wuwojowane prawa zaso wotedać.
Wčera běchu so Kurdojo jako stražnicy wuwołaneho lěhwa jatych islamistow al-Hol w Syriskej wróćo sćahnyli, po tym zo bě tam k wojowanjam dóšło.
Trump „Měrowu radu“ załožił
Washington (dpa/SN). Najebać zdźeržliwu reakciju europskich zwjazkarjow je prezident USA Donald Trump dźensa wot njeho iniciěrowanu Měrowu radu załožił. Za to je wón w šwicarskim alpowym městačku Davosu tak mjenowanu Chartu měroweje rady podpisał. W běhu dnja wočakowachu narěč Trumpa k wažnym mjezynarodnym problemam.
Zwjazkowe knježerstwo njeje so dotal jasnje k Měrowej radźe wuprajiło. Prócowanja wo měr a wujednanje w Berlinje zasadnje witaja, rěčnik knježerstwa zdźěli. Za to pak bě swětowe zjednoćenstwo po zahubnej Druhej swětowej wójnje UNO załožiło, dale rěkaše.
Tež Francoska hišće jasnje reagowała njeje. Trump bě nimo zwjazkoweho kanclera Friedricha Merza (CDU) mjez druhim prezidentku komisije EU Ursulu von der Leyen, ruskeho prezidenta Wladimira Putina, turkowskeho prezidenta Recepa Tayyipa Erdoğana a pólskeho prezidenta Karola Nawrockeho přeprosył. Čłonstwo w Měrowej radźe Trumpa płaći miliardow dolarow.
Rěč mocy a rěč ducha
To a tamne (21.01.26)
Globus za 600 eurow je sej čěski ministerski prezident Andrej Babiš kupił – zo by dokładnje wědźał, hdźe Grönlandska leži. „Jemu pobrachuja zakładne šulske znajomosće“, jeho ludźo w interneće wusměšuja. Babiš argumentuje, zo wšak skutkuje arktiska kupa na kartach wjetša hač wona je. Hakle na globusu widźiš woprawdźity poměr mjez Grönlandskej a USA abo Europu.
Termometer do horceje pjecy tyknył je sydomlětny hólc w bayerskim Schwandorfje, zo by mać wo swojej zymicy přeswědčił. Prjedy hač móžeše „argument“ wućahnyć, termometer w 200 stopnjow horcych kachlach rozbuchny. Nimo wohnjoweje wobory tež policija přijědźe. Při detonaciji njeje so nichtó zranił. Jědojteho žiweho slěbra dla pak so kachle hižo dlěje za přihotowanje jědźow njehodźa. Swójba dyrbi sej nowe kupić.
Trutam so lěpje wobarać
Kijew (dpa/SN). Zo móhła so ruskim nadpadam z trutami lěpje wobarać, Ukraina swój powětrowy škit přerjaduje. Tutón nadawk je prezident Wolodymyr Zelenskyj wuspěšnemu komanderej truty wužiwaceje jednotki Pawlej Jelisarowej dowěrił a jeho na wicekomandera wojerskeho lětarstwa powołał. Dźe wo lěpše zasadźenje mobilnych jednotkow za wotwobaranje trutow. Tute chcedźa „kaž wulku syć“ po wšěm kraju rozpřestrěć.
Le Pen wojuje wo swój přichod
Paris (dpa/SN). Rewizijne sudnistwo w Parisu je so dźensa Marine Le Pen wumjetowaneho znjewužiwanja pjenježnych srědkow EU dla woprašało. W měrcu 2025 běchu politikarku prawicarskeho hibanja Rassemblement National k dwěmaj lětomaj jastwa z elektroniskimi putami při nohomaj zasudźili. Nimo toho njesmě wona hižo pjeć lět k wólbam nastupić. Le Pen chce 2027 znowa při prezidentskich wólbach kandidować.
Přewjele chorych w zawodach
Po wospjetnych nadpadach žrawcow na płuwarjow a surfowarjow su ...
W tunlach stawkowali
Berlin (dpa/SN). Šoferojo awtow běchu dźensa we wjacorych dźělach Němskeje z haćenjemi na awtodróhach kaž tež na zwjazkowych a krajnych dróhach konfrontowani. Přičina běchu warnowanske stawki awtodróhoweho zawoda Zwjazka a zjawneje słužby tarifoweho rozestajenja dla. Ćežišćo akcije bě Sewjerorynsko-Westfalska. Tam su popołdnju we wšěch 28 tunlowych centralach kraja stawkowali. Jědnaće dołhich tunlow su nachwilnje dospołnje zawrěli.
Na krajnej runinje su přistajeni wjacorych nadróžnych mištrownjow stawkowali, mjez druhim w Delnjej Sakskej a Schleswigsko-Holsteinskej. Ver.di žada sej sydom procentow wjace mzdy, znajmjeńša pak 300 eurow měsačnje.
Kurdojo: Merz hołduje złóstnikej
Trump Nobeloweho myta dla hněwny
Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump nječuje so po informacijach medijow hižo nuzowany, jenož na měr myslić. Hladajo na konflikt Grönlandskeje dla je Trump norwegskemu ministerskemu prezidentej Jonasej Gahrej Støremu list pósłał: „Hladajo na to, zo je waš kraj wobzamknył, zo mi Měrowe Nobelowe myto njespožči, byrnjež wosom wójnow skónčił, nječuju so hižo na to wjazany, jeničce na měr myslić.“
Runočasnje Trump hišće raz potwjerdźi, zo chcył sej Grönlandsku kupu přiswojić. „Swět njebudźe wěsty, jeli nimamy totalnu kontrolu nad Grönlandskej“, Trump w lisće piše.
Norwegski ministerski prezident Støre je mjeztym wobkrućił, zo je list Trumpa dóstał. „Štož Nobelowe myto nastupa, sym wospjet rjekł, štož wšak je powšitkownje znate, mjenujcy, zo spožča myto njewotwisny Nobelowy komitej a nic norwegske knježerstwo.“
Trump hižo měsacy twjerdźi, zo je sej Nobelowe myto zasłužił, dokelž je wjacore wójny na swěće skónčił.
USA warnuja EU před cłami
Zwada wo Grönlandsku tema na swětowym hospodarskim forumje
Davos (dpa/SN). W rozestajenju nastupajo žadanje USA za Grönlandskej je financny minister USA Scott Bessent Europsku uniju warnował. Jako jeho žurnalisća w šwicarskim Davosu na móžne chłostanske naprawy EU narěčachu, wón rjekny: „To by jara njemudre było. Kóždy měł sej toho wědomy być, zo prezident USA swoje słowa jara chutnje měni.“ Trump chce Danskej słušacu Grönlandsku kupu do teritorija USA zarjadować. Knježerstwo w Kopenhagenje je wospjet wotpokazało, kupu předać a ma mjeztym podpěru wjacorych europskich krajow.
