Merz za lěpši škit infrastruktury

štwórtk, 29. januara 2026 spisane wot:

Kancler knježerstwowu deklaraciju w zwjazkowym sejmje předstajił

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowe knježerstwo CDU/CSU a SPD chce kritisku infrastrukturu w Němskej w přichodźe lěpje škitać. Tole je zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) dźensa w swojej knježerstwowej deklaraciji w zwjazkowym sejmje připowědźił. Nadpad na milinowu syć w Berlinje spočatk lěta je pokazał, kak łoskoćiwa tuta naležnosć je, Merz rjekny. Wčera bě koaliciski wuběrk wo tym wuradźował a to samsne zwěsćił. Merz w tym zwisku rjekny, zo njesměli informacije wo kritiskej infrastrukturje hižo tak lochce zjawnje přistupne być. „Dźe wo geologiske daty a dalše, za wěstotu wažne informacije. Dyrbimy transparencu w tutej naležnosći wotstronić a reziliencu natwarić.“ Zwjazk a zwjazkowe kraje měli pruwować, kotre informacije wo wažnych objektach zjawnje spřistupnja a kotre nic. Nimo toho měli škody spěšnišo porjedźeć. Zwjazkowe knježerstwo je mjeztym naćisk zakonja „Kritis“ předpołožiło, kotryž ma zwjazkowy sejm nětko wobzamknyć.

Přewjele zarjadnistwa

štwórtk, 29. januara 2026 spisane wot:
Najebać to, zo je w Sakskej dobrych 100 000 wobydlerjow mjenje hač před 16 lětami, financuje swobodny stat dźensa po planje wjac dźěłowych městnow hač tehdy. Tehdomniši ministerski prezident Stanisław Tilich (CDU) bě drje na spočatku koalicije CDU/FDP wottwar statneho personalneho aparata namjetował, ale tomu je hač do dźensnišeho dosć mocow w politice a towaršnosći zadźěwało. Nichtó nima ničo přećiwo tomu, zo je wjac wučerjow a dosć policistow. Ale w Sakskej kaž w Serbach mamy samsny spodźiwny fenomen: Je drje dźeń a wjac ludźi, kotřiž zarjaduja a poradźuja, ale dźeń a mjenje, kotřiž substancu – w Sakskej hospodarsku, w Serbach rěčnu – wšědnje produkuja. Wšako zarjadniski a produktiwny wobłuk mjez sobu wo dale a mjenje dźěławych konkurujetej. To podrywa zaměr rozmacha regionalneho hospodarstwa runje tak kaž wiziju 100 000 serbowacych. Starosć na přikład wo serbski dorost serbskich rjemjeslnikow je wažniša hač kóžda dźěłarnička. Marcel Brauman

Město we wječornym swětle powabne

štwórtk, 29. januara 2026 spisane wot:
Zymski pohlad na stare město Choćebuza we wječornym swětle. Prědku nalěwo wusahuje Wyša cyrkej swjateho Mikławša. Pózdnja gotiska cyrkej njedaloko Stareho torhošća je z čerwjeneho cyhela natwarjena a je najwjetša srjedźowěkowska cyrkej Delnjeje Łužicy. Wot lěta 1970 steji wona pod pomnikoškitom. Něhdy su ju tež ­Němsku cyrkej mjenowali. Pod pychu sněha skutkuje wona hišće wjetša hač hewak. Wjedrarjo wěsća, zo so tuchwilna zymička tak spěšnje njepominje. Stabilna wyšina nad Ruskej drje nam tež přichodny měsac zymny powětr wobradźa. Nižiny z Atlan­tika nimaja tuž wjele šansow, so hač k nam předrěć. Foto: Michael Helbig

Goslar (dpa/SN). Z přednoškom „Awto jako bróń“ je dźensa zjězd wobchadnych sudnikow w Goslaru pokročował. Generalny statny rěčnik Jens Rommel je ilegalne nadróžne wubědźowanja a amokowe jězby tematizował. Hač do jutřišeho debatuja fachowcy justicy, wědomostnicy a zastupnicy zarjadnistwow a zwjazkow wo wšelakich temach wokoło nadróžneho wobchada. Na kóncu předpołoža swoje namjety pisomnje zakonjedawarjej. Lětsa chcedźa mjez druhim wo móžnej nowej promilowej mjezy za kolesowarjow debatować.

To a tamne (29.01.26)

štwórtk, 29. januara 2026 spisane wot:

Skućićelow, kotřiž běchu w Gelsenkirchenje před štyrjomi tydźenjemi wotnožku lutowarnje wurubili a při tym wjacore miliony eurow spakosćili, policija dale pyta. Paduši běchu z hoberskim točenskim nastrojom betonowu murju přerazyli a 3 100 kašćikow z hódnotnym wobsydstwom kupcow wurumowali. Na hodźiny trajacej harje točenja dla njeje so nichtó postorkował. Wěstotne systemy banki njeběchu kónc tydźenja pječa aktiwizowane.

Bruce Springsteen, legenda rockoweje hudźby, je wobydlerjam ameriskeho ­města Minneapolis protestny spěw wěnował, w kotrymž wón rabiatne akcije zarjada za zapućowanje ICE po přikazu prezidenta USA Donalda Trumpa šwika. W spěwje „Streets of Minneapolis“ kritizuje Springsteen priwatnu armeju krala Trumpa, kiž prawa ludźi tepta.

Poručeja rěčny pas za młodostnych

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Rada za serbske naležnosće Braniborskeje w krajnym sejmje je so wčera na posedźenje w Podstupimje zešła. Tam diskutowachu wo wšelkich idejach za projekty. Tež Hornja Łužica bě tema.

Podstupim (SN/jp). Připowědźene zwyšenje srědkow Załožbje za serbski lud (hlej přinošk na tutej stronje) tyje spěchowanju kultury a rěče Serbow, štož je tež wažny nadawk braniborskeje serbskeje rady. Na wčerawšim posedźenju rady za serbske naležnosće witaše předsyda gremija Marcus Końcaŕ prof. Ulrike Liedtke, prezidentku Braniborskeho krajneho sejma.

Po tym předstaji Pětr Brězan, referent Domowiny za hospodarske a infrastrukturne naležnosće, dźěławosć Serbskeho kulturneho turizma kaž tež kooperaciju serbskeje narodneje organizacije z turistiskimi zwjazkami Delnjeje Łužicy. Hižo dwě do tři lět planuje dźěłowa skupina nowy projekt: Chcedźa kolesowarsku šćežku wuwić, kotraž cyłu Łužicu zwjazuje. Šćežka ma 480 kilometrow dołha być a wosom dnjowych etapow wopřijeć. Brězan trochuje wudawki za projekt na něhdźe 500 000 eurow – čim dlěje so zwoprawdźenje dliji, ćim dróše budźe.

Braniborska srědki zwyši

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:
Podstupim (SN). Zwyšenje etata Załožby za serbski lud w nowej financnej dobje hač do 2030 dale po planje běži. Braniborske krajne knježerstwo je nětko wobzamknyło, srědki kraja wot lońšich 3,9 milionow eurow lětsa na 4,9 milionow zwyšić. Kaž powěsćernja dpa na zakładźe zdźělenki rěčnicy knježerstwa rozprawješe, ma spěchowanje załožby ze stron kraja hač do 2030 na 5,5 milionow lětnje stupać. Podpisanje noweho financneho zrěčenja je so mjez druhim dočasnych wólbow zwjazkoweho sejma dla dlijiło, hač do nalěća chcedźa Zwjazk a krajej Braniborska a Sakska tole nachwatać. Tohodla dźěłaja serbske institucije hišće pod wuměnjenjemi nachwilneho hospodarjenja. Ministerskaj prezidentaj Sakskeje a Braniborskeje, Michael Kretschmer (CDU) a Dietmar Woidke (SPD), staj zwjazkoweho kanclera Friedricha Merza (CDU) loni namołwjałoj, so za nowe zrěčenje zasadźować, wšako je dotalne dojednanje kónc 2025 wuběžało. Zwjazk financuje połojcu etata załožby, Sakska třećinu a Braniborska zbytk. Sakski krajny sejm je sej loni jednohłósnje podpisanje zrěčenja hač do kónca 2025 žadał.

Koalicija chce jasnosć

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Wodźacy zastupnicy CDU/CSU a SPD zeńdu so dźensa wječor na prěnje posedźenje koaliciskeho wuběrka w tutym lěće. Při tym chcedźa wo aktualnym mjezynarodnym połoženju a wo hospodarskej situaciji w Němskeje wuradźować. Konkretne temy maja reforma socialneho stata, wobmjezowanje zadołženja a škit kritiskeje infrastruktury być. Wuslědki njewočakuja. Nawoda frakcije CDU/CSU Jens Spahn rjekny, zo chcedźa sej wobdźělnicy „karty połožić“.

Zastojnikaj na muža třělałoj

Washington (dpa/SN). Po prěnim oficialnym wuhódnoćenju wěstotnych mocow nastupajo smjertne wutřěle na staćana USA Alexa Prettija w Minneapolisu je wěste, zo staj dwaj zastojnikaj na muža třělałoj. Tole rozprawja nowina New York Times. W rozprawje njeje hižo žana rěč wo tym, zo je Pretti pistolu w ruce měł a zastojnikow z njej wohrožował. W prěnjeje reakciji bě knježerstwo USA runje tole twjerdźiło. Smjerć muža je nowe protesty po wšej USA zbudźiła.

Zelenskyj a Putin so zetkataj?

Wjelelětny ministerski prezident Saksko-Anhaltskeje Reiner Haseloff (71) je zastojnstwo dźensa Svenej Schulze (wobaj CDU, wot­lěwa), přepodał. Krajny sejm w Magdeburgu je 46lětneho Schulze w prěnim wólbnym kole wuzwolił. W septembru wola w tutym zwjazkowym kraju nowy krajny sejm. Tuchwilu tam AfD we woprašowanjach jasnje před CDU nawjeduje. Foto: dpa/Huebner

Bas: Reformu ruče zwoprawdźić

srjeda, 28. januara 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa ministerka za dźěło Bärbel Bas (SPD) chce namjety za reformy na dobro socialneho stata w Němskej spěšnje zwoprawdźić. Tole je wona wčera w Berlinje připowědźiła. Bjezposrědnje do toho bě jej wot knježerstwa zasadźena komisija fachowcow kónčnu rozprawu nastupajo reformu socialneho stata přepodała. Gremij namjetuje, hač dosrjedź 2027 prěnje, spěšnje móžne naprawy zwoprawdźić. „Jeli wšitcy sobu dźěłaja, so nam to tež poradźi“, Bas rjekny. Komisija namjetuje, zo měli zwjazkowe kraje ze zwjazkowym knježerstwom ruče koncept zdźěłać a zakładne zawěsćenje z bydlenskim pjenjezom a dźěćacym pjenjezom zwjazać. Z tym móhło so mnóstwo zarjadow jasnje znižić.

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo