Šlewjer krasnosće preč

pjatk, 10. januara 2025 spisane wot:

Najwažniši wuslědk wčerawšeje rozmołwy Alice Weidel z Elonom Muskom na platformje X bě ryzy čłowjeski: Předsydka AfD je swoju swjatosć wotpołožiła. Šlewjer njewoblakowanosće a krasnosće, ­kotryž mnozy wokoło njeje widźachu, je preč. Jeje spodźiwne twjerdźenja nastu­pajo Hitlera a němsku politiku běchu mi dopokaz, zo tež Alice Weidel jenož z wodu wari. Snano bě wona tež jenož přemóžena wot swojich začućow, jako z najbohatšim mužom swěta bjesadowaše. W tajkej ­wulkej nutřkownej napjatosći druhdy najwjetši kał bledźiš ...

Zo bě Adolf Hitler komunist, móžeš snano Američanam napowědać, kotřiž so za stawizny druhich krajow njezajimuja. W Němskej maja jeho cyle hinak w pomjatku. Ja bych sej z Alice Weidel rady do wopomnišća bywšeho koncentraciskeho lěhwa Buchenwald pola Weimara dojěł. Tam móhła wona najlěpje widźeć, kak ­je Hitler swoje komunistiske zasady pěstował. Marko Wjeńka

Nowe jednanjaw Awstriskej

pjatk, 10. januara 2025 spisane wot:
Wien (dpa/SN). Prawicarska FPÖ a konserwatiwna ÖVP, kotraž je němskej CDU podobna, stej so na koaliciske jednanja dojednałoj. Tole wozjewjeja wodźace gremije wobeju stronow. Po wólbnym dobyću FPÖ loni nazymu bě dotalna strona zwjazkoweho kanclera Karla Nehammera spytała, koaliciju stronow politiskej srjedźizny wutworić. Po zwrěšćenju rozmołwow minjeny kónc tydźenja je zwjazkowy prezident Alexander van der Bellen předsydźe FPÖ Herbertej Kicklej nadawk dał, nowe knježerstwo zestajeć. Kickl móhł so tak z nowym kanclerom Awstriskeje stać. Ministerski prezident Delnjeje Sakskeje, Stephan Weil (SPD) tajke wuwiće hladajo na AfD w Němskej wuzamkuje. „Njejsmy w Awstriskej“, wón w sćelaku ZDF rjekny.

Weidel: Hitler bě komunist

pjatk, 10. januara 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Předsydka AfD Alice Weidel je znowa wumjetowanja wotpokazała, zo je jeje rozmołwa z miliardarom Elonom Muskom na platformje X pjenježna lěpšina na dobro AfD a tak snano ilegalne financowanje strony. „To bě ryzy dialog. Ničo přećiwo tomu njerěči, hdyž so čłowjekaj na tajkej platformje rozmołwjataj“, rjekny Weidel wčera wječor sćelakomaj RTL a ntv.

W rozmołwje z Muskom bě Weidel nacionalsocialista Adolfa Hitlera „komunista“ mjenowała. Tute wuprajenje wona tež napřećo RTL a ntv zakitowaše: „Sym ekonomka a nam je dospołnje jasne, zo bě Adolf Hitler lěwicar“, wona rjekny.

W rozmołwje z Muskom Weidel nimo toho twjerdźeše, zo bě Angela Merkel „prěnja zelena kanclerka“ a zo dźěći w šulach Němskeje ničo njenawuknu, chibazo zasady genderowanja.

Rozmołwu Weidel a Muska běchu politikarjo druhich stron w předpolu wótrje kritizowali. Mjez druhim namjetowachu pruwować, hač njejedna so wo ilegalnu politisku podpěru z wukraja.

Wočakowanja na Kamjenicu wulke

pjatk, 10. januara 2025 spisane wot:

Kamjenica (dpa/SN). Předewzaća w Kamjenicy a wokolinje maja wulke wočakowanja hladajo na lěto 2025, w kotrymž je jich město kulturna stolica Europy. Wosebje hotele, hosćency, turistiske a kulturne předewzaća, ale tež wobchody nadźijeja so lěpšich wobrotow, zdźěla hłowny jednaćel industrijneje a wikowanskeje komory Kamjenicy, Christoph Neuberg. Kak so prudy wopytowarjow konkretnje wuskutkuja, hodźi so tuchwilu jenož ćežko rjec.

Za turizm je kulturna stolica hoberska šansa, zdźěli jednaćelka Turistiskeje a marketingoweje towaršnosće Sakska, ­Veronika Hiebl. „Kamjenica a wša wokolina dóstanjetej po tutym puću kedźbnosć, kotruž sej zasłužatej.“ Nazhonjenja bywšich kulturnych stolicow kaž Essena pokazuja, zo ma titul tež lěta po tym ­hišće pozitiwne wuprudźenje. Nimo toho ludźo swoje jězby krótkodobnje knihuja. Hižo nětko zamołwići na wikach mjezynarodnych turistikarjow registruja, zo zajim za Kamjenicu spochi přiběra. Tež tójšto předewzaćelow na kongresach a posedźenjach w Kamjenicy wočakuja. „Pozitiwne wuwiće, kotrež smy hižo loni wobkedźbowali, pokročuje.“

Tójšto hosći do noweho lěta witali

pjatk, 10. januara 2025 spisane wot:
Na nowolětnym přijeću města Choćebuz su předwčerawšim, srjedu, něhdźe 1 200 hosći z politiki, hospodarstwa, sporta, kultury a wědomosće w tamnišej měšćanskej hali witali. Zarjadowanje steješe pod hesłom Antoine de Saint-Exupéryja „Přichod njedyrbiš wěšćić, ale zmóžnić“. Hižo do zahajenja swjatočnosće mějachu hosćo składnosć, so ze zamołwitymi wo přichodźe města rozmołwjeć. Wyši měšćanosta Tobias Schick (SPD, nalěwo) wopytowarjow wosobinsce witaše. Zamołwita za serbske naležnosće města Choćebuz Anna Kossacojc-Kozelowa (naprawo) činješe to po słowjanskim wašnju z chlěbom a selu. Foto: Michael Helbig

Železnica trjeba miliardy eurow

pjatk, 10. januara 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Za dołhodobne financowanje marodneje syće kolijow w Němskej trjeba železnica po měnjenju nawody jeje předsydstwa Wernera Gatzera něhdźe 150 miliardow eurow. „Železnica ma wulke ćeže, kiž dyrbja so nuznje rozrisać. Infrastruktura je zestarjena, přežadana a stajnje zaso defektna“, rjekny wón časopisej Focus a připowědźi: „150 miliardow eurow budźe w přichodnych dźesać lětach znajmjeńša trěbnych.“

Kredity, kotrež dyrbi Zwjazk za to brać, su hladajo na woteběrace zadołženje zastupujomne, je sej wón wěsty. Nimo toho dyrbjeli so wuměnjenja za bórzomne inwesticije stworić.

Hižo spočatk 2024 bě zwjazkowy minister za wobchad Volker Wissing (bjezstronski) fonds k financowanju infrastruktury namjetował. Na nim měli so tež priwatni inwestorojo wobdźělić. Konkretny natwar fondsa njeje přiwšěm jasny. Tež zastupnicy branše maja rozrisanje z fondsom za zmysłapołne. Hladajo na hłuboko sahace problemy na polu infrastruktury železnicy pak je dołhodobne rozrisanje trěbne, kotrež skići industriji planowansku a produkcisku wěstotu.

To a tamne (10.01.25)

pjatk, 10. januara 2025 spisane wot:

Na wotpadkowej deponiji za wulkim pokładom pytać wostanje mužej we Wulkej Britaniskej dale zakazane. Najwyše sudnistwo kraja w Londonje je skóržbu muža wotpokazało, z kotrejž chcyše sej dowolnosć za pytanje w měsće Newport wubědźić. Muž twjerdźi, zo je w lěće 2013 kompjuter mylnje do wotpadkow ćisnył, na kotrymž bě 8 000 dypkow internetneje měny Bitcoin składowanych. Dźensa bychu 730 milionow eurow hódne byli. Próstwu, za kompjuterom pytać směć, su zarjady wospjet wotpokazali.

Wjace hač tysac króć su so loni ludźo ­we wobkedźbowarni njeznatych lětacych objektow w hessenskim Lützelbachu přizjewili, zo bychu wo njewšědnych wobkedźbowanjach na njebju rozprawjeli. Centrala je sej wěsta, zo jedna so zwjetša wo satelity předewzaća USA Starlink. Cuze swětnišćowe łódźe ludźo loni widźeli njejsu.

Šofera zajeli

štwórtk, 09. januara 2025 spisane wot:

Lauchhammer/Choćebuz (dpa/SN). Po smjerći policista, kotryž bě na juhu Bra­niborskeje přećiwo pozdatnym paducham awtow zasadźeny, je wukaz zajeća přećiwo 37lětnemu dóšoł. To zdźěli wčera popołdnju rěčnik Choćebuskeho statneho rěčnistwa Martin Mache. Polak, kotryž je njeskutka dla podhladny, je mjeztym w přepytowanskej jatbje. Wón drje bě šofer­ awta, kotrež je sakskeho policista zawčerawšim při wukonjenju słužby w Lauchhammeru přejěło. 32lětny zastojnik je wosebitu matu z hozdźikami na puć połožić chcył, jako awto do njeho zrazy.

Scholz znapřećiwja Trumpej

štwórtk, 09. januara 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Olaf Scholz (SPD) je wuprajenja přichodneho prezidenta USA Donalda Trumpa nastupajo Grönlandsku z jasnymi słowami wotpokazał. Po toho rozmyslowanjach k teritorialnemu rozšěrjenju USA skedźbni jeho Scholz na njezranliwosć mjezow. „Nichtó njesmě mjezy namócnje přestorčić“, Scholz rjekny. Princip suwerenity płaći za kóždy kraj. Trump bě rjekł, zo trjebaja USA Grönlandsku kupu nuznje za dalewobstaće Ameriki.

Mortweho zastajenca našli

Tel Aviv (dpa/SN). Israelska armeja je po swójskich informacijach dalše ćěło zastajenca w Gazaskim pasmje našła. Pječa jedna so wo 53lětneho arabskeho Israelčana. Pola dalšeho namakaneho ćěła móhło so wo 22lětneho syna zawleče­neho jednać. Dotal w Israelu z toho wu­chadźachu, zo staj nan a syn hišće žiwaj. Wojowarjo islamistiskeje Hamas běchu 7. oktobra 2023 wjace hač 250 ludźi z Israela­ do Gazaskeho pasma zawlekli.

Čakaja na znješkódnjenje

Dosć spektakularne předstajenje je bamž Franciskus wčera dožiwił. We wobłuku tydźenskeje zjawneje awdiency we wulkej žurli Pawoła VI. we Vatikanje wustupowachu wuměłcy ansambla Cirque Africa. Swjaty wótc a jeho sobudźěłaćerjo běchu wot rejow a artistiskich poskićenjow ansamblowcow widźomnje hnući. Foto: dpa/Alessandra Tarantino

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025