Z wudaća: pjatk, 08 februara 2019
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Stawki tež w Sakskej

Drježdźany (dpa/SN). W tarifowym konflikće w zjawnej słužbje krajow su dźěłarnistwa w Sakskej za přichodny tydźeń warnowanske stawki připowědźili. Wot wutory měło so dźěło we wjacorych regionach złožić, dźěłarnistwje GEW a ver.di dźensa zdźělištej. Spočatnje su přistajeni kraja w sewjernej Sakskej a Lipšćanskej kónčinje namołwjeni. Štwórtk wočakuja stawki w Drježdźanach a Budyšinje. Dźěłarnistwo žada sej šěsć procentow wjace mzdy, znajmjeńša pak 200 eurow.

Nowa centrala tajneje słužby

Berlin (dpa/SN). Nimale jědnaće lět po połoženju zakładneho kamjenja je zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) dźensa nowu centralu zwjazkoweje tajneje słužby BND w Berlinje wotewrěła. Zaćahnyli běchu prěni sobudźěłaćerjo hižo w januaru. Tak ma w Berlinje nětko 4 000 z cyłkownje 6 500 sobudźěłaćerjow tajneje słužby městno. Techniski wotrjad wostanje dale w bayerskim Pullachu. Nowo­twar bě wjace hač miliardu eurow płaćił, zaplanowali běchu 750 milionow.

Policija: Žane zapalerstwo

wozjewjene w: Politika
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Wulkej wodźe zadźěwać

Z wuměrjenjom Klóšterskeje wody nastanje ličenski model

Kanecy (SN/MWj). Jako běchu njedawno mužojo w oranžobarbnych lacach na nowym mosće w Pančicach-Kukowje a pó­dla njeho při dźěle, sej snano něchtóžkuli mysleše, hač tam z nowotwarom něšto w porjadku njeje. Přičina pak bě cyle hinaša. W nadawku krajneho zarjadnistwa rěčnych zawěrow (LTV) tam sobudźěłaćerjo Njedźichowskeho inženjerskeho běrowa Klóštersku wodu wuměrichu. Nic pak jenož w Pančicach-Kukowje, ale na cyłym wotrězku wot Kanec hač do Kozarc. Jich dźěło je zakład za hydrodynamisko-numerisku simulaciju.

wozjewjene w: Lokalka
Ameriski generalny konsul Timothy Eydelnant (2. wotprawa) je so wčera w Budyšinje wo aktualnym połoženju Serbow wobhonił. Nimo rozmoł­wy z wyšim měšćanostu Alexandrom Ahrensom (SPD) wopyta wón Serbski muzej. Po nim wodźeše jeho kaž tež předsydu Krabatoweho towarstwa Reinera Deutschmanna a za­pósłan­ca FDP w zwjazkowym sejmje Torstena Herbsta direktorka Christina Boguszowa (wotlěwa). Wosebje derje wobhonjeny bě Eydelnant wo serbskich wupućowarjach do Ameriki. Wulce zajimowaše so wón za jutrowne nałožki. Kaž wón SN přeradźi, chce sej lětsa tež křižerjow wobhladać. Foto: SN/Maćij Bulank

wozjewjene w: Politika
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Strowotniski centrum z přikładom

Fyzioterapija, baba, optikarka a kumštna prózdnjeńca pod jednej třěchu

Wot časa pomjenowanja Leaderoweho regiona Hornjołužiska hola a haty před dźesać lětami buchu hižo mnohe projekty zwoprawdźene. Wobłuki toho su najwšelakoriše a sahaja wot infrastruktury přez turizm hač k hospodarstwu a bydlenjam předewšěm za młode swójby, kotrež chcychu twarsku substancu na wsy zachować a dale wužiwać. Hłowne zaměry su regionalne tworjenje, žiwjenska kwalita, kooperacija a dwurěčnosć, skrućenje zhromadnosće a wuwiće přirody. Serbske Nowiny so spěchowanym wjerškam přichodnje wěnuja a je bliže předstaja.

wozjewjene w: Hospodarstwo
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Zymski sport tež bjez kruteje zymy móžny

Hižo wjac hač dźesać lět steja prawidłownje na smykačach a hraja lodohokej

Časćišo wšak dochadźa k situacijam před wrotami kaž tule na wobrazu.

We Łužicy so prawidłownje zymskemu sportej wěnować bě zašłe lěta trochu ćežko, předewšěm pěstuješ-li chětro twjerdu družinu lodohokej. Wěm so na časy dopomnić, – tehdy běch šulski hólčec – to jězdźachmy wšědnje na wjesny hat a so tam smykachmy a lodohokej hrajachmy. Před lětami běchu tež hišće kóždolětne lodohokejowe turněry w Sernjanach, Hrańcy, Koslowje, Róžeńće, Šunowje a na dalšich wsach krute terminy. Mjeztym hižo tajke prawe zymy wjac nimamy.

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Tójšto akcijow k 13. februarej

Drježdźany (dpa/SN). K wopomnjenju zničenja Drježdźan 13. februara 1945 maja zamołwići tuchwilu přizjewjenja za wjace hač 20 demonstracijow, wopominanskich stražow a zhromadźiznow na blidźe. K tomu słuša čłowjeski rjećaz 13. februara wječor, na kotryž wočakuja po informacijach města něhdźe 11 000 ludźi, kotřiž chcedźa sej jako znamjo měra ruku zawdać. Wyši měšćanosta Dirk Hilbert (FDP) je zhromadnje ze zastupnikami hospodarstwa, wědomosće, kultury, dźěłarnistwow, cyrkwjow a židowskeje wosady ludźi namołwjał, so na čłowjeskim rjećazu wobdźělić.

Britiscy a ameriscy bombowcy běchu Drježdźany 13. februara 1945 a w dnjach po tym zničili. Něhdźe 25 000 ludźi je při tym žiwjenje přisadźiło. Neonacije běchu minjene lěta datum stajnje zaso znjewužiwali, zo bychu złóstnistwa nacijow relatiwizowali. Lětsa planuja prawicarjo 15. februara „wopominanski pochod za wopory nadpada“ z 500 wobdźělnikami. Přećiwni demonstranća wočakuja wjace hač tysac wobdźělnikow.

wozjewjene w: Politika

Rentnar a što potom – wuměnkarsku swobodu wužiwać abo wužadanje přiwzać (21)

Někotři njemóža so tohole časa dočakać, tamni zaso nochcedźa scyła na njón myslić – na zastup do renty. Kajke maja wuměnkarjo wjesela abo starosće, to ze seriju „Rentnar a što potom?“ bliže wobswětlamy.

Hdyž dojědźeš sej wot Konjec do Koćiny napadnje tam prěni statok na prawej stronje. Rjenje hladana dokoławokoło je tež předzahroda, a wulki swjaty křiž zwuraznja, zo je tu křesćanska swójba doma. Staj to Langec mandźelskaj Marja a Franc, kotrajž swjećeštaj loni w oktobru złoty kwas.

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Wobkuzłace amfibije ze wšeho swěta

Tele dny je njewšědna powěsć wo kontinenće Antarktis putała. Wědomostnicy namakachu při 3 260 metrow wysokej horje Griphite Peak w Transarktiskich horinach kosće fosila z prehistoriskeho časa. Skoćo bě před něhdźe 250 milionow lětami tam žiwe było.

Antarctanax shackletoni je mjeno předchadnika dźensnišich krokodilow a dawno wotemrětych dinosawrijow. Prěni dźěl mjena woznamjenja kral Antarktis, druhi dopomina na Britičana Ernesta Shackletona, kiž je w lěće 1922 při ekspediciji na Antarktis zemrěł. Něhdy njebě kontinent, kotryž je dźensa wot stajneho loda pokryty běły, ale bujnje zeleny.

Wohroženy swět

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Rozsud za němsko-ruski płunowód

Brüssel (dpa/SN). W zwadźe wo němsko-ruski płunowód Nord Stream 2 wočakowachu dźensa wažny rozsud Europskeje unije, kotryž móhł daloko sahace wuskutki měć. Konkretnje dźe wo změnu směrnicy EU za płunowody, kotraž by komisija EU zmóžniła, do tajkich projektow raznišo zasahnyć. Dotal wšak z tym njeličichu, zo by so w EU za to wjetšina namakała. Wčera pak w Parisu njewočakowano zdźělichu, zo chcyła Francoska za změnu směrnicow hłosować. Tole by wjetšinowe poměry w EU zasadnje změniło a so negatiwnje na projekt wuskutkowało. W najhóršim padźe by płunowód mjez Ruskej a Němskej njerentabelny był. Žro noworjadowanja je žadanje, zo njesměł wobhospodar płunowoda zdobom dodawaćel płuna być. W padźe Nord Stream 2 wšak by tomu tak było. Wobhospodar a dodawaćel je ruski energijowy koncern Gazprom. Płunowód hižo twarja. Kritikarjo, předewšěm USA, boja so sylnišeje wotwisnosće Němskeje wot ruskeho zemskeho płuna. USA chcyli Němskej swój płun předawać.

wozjewjene w: Politika

Sernjany swjeća lětsa prěnje pisomne naspomnjenje wsy před 600 lětami. Rodźeny Sernjančan a dobry znajer stawiznow delanskich wsow Pawoł Rota je někotre stawizniske zajimawostki wo wsy zestajał, kotrež čitarjam Serbskich Nowin we wjacorych dźělach spřistupnjamy:

Młody njedočink

Prěni z mjenom znaty mějićel Sernjan, wony Jakub von Baudissin, bě so 1470 w Hornich Sulšecach narodźił. Wot koho je 1513 Sernjany kupił, njeje znate. Wón bě wótc šesteje generacije mějićelow Sulšec a k tomu Čornowa a Łahowa. Jakubowej dźowce, poslednjej z jeho šěsć dźěći, běštej cistercienskej knježnje w Marijinej hwězdźe a tam jedna po druhej poslednjej abatisy ze zemjanskeho stawa a pochada.

wozjewjene w: Předźenak

nawěšk

  • Jara awtentiske běchu poskićenja ansambla Zabava z Ruskeje.
  • Na zahajenju festiwala štwórtk w Budyskim NSLDź počesćichu přitomni Juraja Kubánku (3. wotprawa) z trójnej serbskej sławu.
  • Hosćo z Peruwa zbudźichu ze swojimi přewšo pisanymi kostimami tójšto zajima.
  • Pólski cyłk z Bolesławieca na štwórtkownym swjedźenskim ćahu k zahajenju festiwala "Łužica 2019" po Budyšinje
  • Algeričenjo na jewišću NSLDź
  • Rejwarjo z Boliwiskeje
  • XIII. mjezynarodny folklorny festiwal "Łužica 2019" je zahajeny. Tule namakaće impresije z prěnich wustupow wobdźělenych skupin. Tule předstajichu skupiny štwórtk dopołdnja w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle hižo raz dźěćom swoje poskićenja, na wobra
  • Rejwarki a rejwarjo Serbskeho folklorneho ansambla Wudowor su zdobom hosćićeljo festiwala.
  • Rejwarki a rejwarjo z pólskeho Bolesławieca
  • Zajim zbudźi tež skupina ze Sewjerneje Makedonskeje
  • Dalši hosćićeljo łužiskeho mjezynarodneho festiwala: Serbska rejwanska skupina Smjerdźaca z hudźbnikami folklorneje skupiny Sprjewjan
  • Překwapjenka běchu mnohim wuměłcy z Peruwa.
  • Prěni raz spožčichu lětsa zarjadowarjo mjezynarodneho folklorneho festiwala wosebite myto a diplom za wurjadny wuměłski wukon. Jón dósta słowakski ansambl Bobańovci za swoju přirodnosć, awtentiskosć a originalitu.
  • Rejwarjo algeriskeho cyłka Couleurs d‘ Algerie
  • Boliwiscy rejwarjo a rejwarki w kostimach na jewišću
  • Boliwičenjo "in action"
  • Sobotu wječor běchu po Chrósćicach mnozy nadróžni muzikanća po puću.
  • Pólski młodźinski orchester z Leśnicy zahaji sobotny wječor na farskim dworje.
  • Tójšto ludźi zhromadźi so na programy na jewišću při gmejnskim zarjedźe ...
  • ... a wobhlada sej poskićenja skupin.
  • Na Koklic statoku předstajichu so tež čłonojo skupiny Wotała. Wšitcy z nich su bywši rejwarjo Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny.
  • Smjerdźečanscy rewjarjo na jewišću pola Koklic
  • Pohlad z jewišća na dwór Wjeselic statoka
  • Na Zahrodnikec-Grutekc statoku pokaza mjez druhim tež Slepjanski folklorny ansambl dźěle swojeho programa.
  • Tež Slepjanscy wuměłcy hižo zahe na dorost mysla.
  • Wšitcy sobuskutkowacy słowakskeho ansambla Bobańovci zamóža znajmjeńša jedyn instrument piskać, spěwać a rejwać.
  • Na Kralec statoku knježeše čiła atmosfera.
  • Schow před krótkim dešćom pytachu sej tež hosćo na Kilankec statoku pod wulkimi předešćnikami.
  • Pólscy hosćo z pokazku ze swojeho programa na Kilankec statoku
  • Wo tym, zo bě sej na lětuši festiwal sobotu a njedźelu do Chrósćic wjac hosći dojěło hač hewak, swědčachu kopate połne parkowanišća.
  • Kultura zwjazuje, kaž tule Smjerdźečanskej rejwarce a algeriskeho rejwarja.
  • Sčasami nimale přepjelnjeny bě Koklic statok.
  • Wudworscy při poslednich přihotach na sobotny wustup na farskim dworje.
  • Wudworscy na farskim dworje
  • Jewišćo při gmejnje bě stajnje derje wopytane.
  • Rjanolinki-rejwarki Smjerdźečanskeje rejwanskeje skupiny
  • Serbska reja je jewišću při gmejnje tójšto pasantow do rejki prosyła.
  • Lóze hólcy wječor na jewišću Zahrodnikec-Grutkec statoka
  • Kabaretna skupina Lózy hólcy pokazachu přitomnym we wobłuku programa "Chróšćan special" na Zahrodnikec-Grutkec statoku, zo njejsu w běhu lět ničo zabyli
  • Na Wjeselic statoku zahudźi skupina NIMO ...
  • ... band wokoło Brězanec bratrow Józefa a Jana.
  • Tež němska skupina Slapstickers pokaza, što zamóže.

nowostki LND