Z wudaća: pjatk, 08 februara 2019
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Stawki tež w Sakskej

Drježdźany (dpa/SN). W tarifowym konflikće w zjawnej słužbje krajow su dźěłarnistwa w Sakskej za přichodny tydźeń warnowanske stawki připowědźili. Wot wutory měło so dźěło we wjacorych regionach złožić, dźěłarnistwje GEW a ver.di dźensa zdźělištej. Spočatnje su přistajeni kraja w sewjernej Sakskej a Lipšćanskej kónčinje namołwjeni. Štwórtk wočakuja stawki w Drježdźanach a Budyšinje. Dźěłarnistwo žada sej šěsć procentow wjace mzdy, znajmjeńša pak 200 eurow.

Nowa centrala tajneje słužby

Berlin (dpa/SN). Nimale jědnaće lět po połoženju zakładneho kamjenja je zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) dźensa nowu centralu zwjazkoweje tajneje słužby BND w Berlinje wotewrěła. Zaćahnyli běchu prěni sobudźěłaćerjo hižo w januaru. Tak ma w Berlinje nětko 4 000 z cyłkownje 6 500 sobudźěłaćerjow tajneje słužby městno. Techniski wotrjad wostanje dale w bayerskim Pullachu. Nowo­twar bě wjace hač miliardu eurow płaćił, zaplanowali běchu 750 milionow.

Policija: Žane zapalerstwo

wozjewjene w: Politika
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Wulkej wodźe zadźěwać

Z wuměrjenjom Klóšterskeje wody nastanje ličenski model

Kanecy (SN/MWj). Jako běchu njedawno mužojo w oranžobarbnych lacach na nowym mosće w Pančicach-Kukowje a pó­dla njeho při dźěle, sej snano něchtóžkuli mysleše, hač tam z nowotwarom něšto w porjadku njeje. Přičina pak bě cyle hinaša. W nadawku krajneho zarjadnistwa rěčnych zawěrow (LTV) tam sobudźěłaćerjo Njedźichowskeho inženjerskeho běrowa Klóštersku wodu wuměrichu. Nic pak jenož w Pančicach-Kukowje, ale na cyłym wotrězku wot Kanec hač do Kozarc. Jich dźěło je zakład za hydrodynamisko-numerisku simulaciju.

wozjewjene w: Lokalka
Ameriski generalny konsul Timothy Eydelnant (2. wotprawa) je so wčera w Budyšinje wo aktualnym połoženju Serbow wobhonił. Nimo rozmoł­wy z wyšim měšćanostu Alexandrom Ahrensom (SPD) wopyta wón Serbski muzej. Po nim wodźeše jeho kaž tež předsydu Krabatoweho towarstwa Reinera Deutschmanna a za­pósłan­ca FDP w zwjazkowym sejmje Torstena Herbsta direktorka Christina Boguszowa (wotlěwa). Wosebje derje wobhonjeny bě Eydelnant wo serbskich wupućowarjach do Ameriki. Wulce zajimowaše so wón za jutrowne nałožki. Kaž wón SN přeradźi, chce sej lětsa tež křižerjow wobhladać. Foto: SN/Maćij Bulank

wozjewjene w: Politika
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Strowotniski centrum z přikładom

Fyzioterapija, baba, optikarka a kumštna prózdnjeńca pod jednej třěchu

Wot časa pomjenowanja Leaderoweho regiona Hornjołužiska hola a haty před dźesać lětami buchu hižo mnohe projekty zwoprawdźene. Wobłuki toho su najwšelakoriše a sahaja wot infrastruktury přez turizm hač k hospodarstwu a bydlenjam předewšěm za młode swójby, kotrež chcychu twarsku substancu na wsy zachować a dale wužiwać. Hłowne zaměry su regionalne tworjenje, žiwjenska kwalita, kooperacija a dwurěčnosć, skrućenje zhromadnosće a wuwiće přirody. Serbske Nowiny so spěchowanym wjerškam přichodnje wěnuja a je bliže předstaja.

wozjewjene w: Hospodarstwo
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Zymski sport tež bjez kruteje zymy móžny

Hižo wjac hač dźesać lět steja prawidłownje na smykačach a hraja lodohokej

Časćišo wšak dochadźa k situacijam před wrotami kaž tule na wobrazu.

We Łužicy so prawidłownje zymskemu sportej wěnować bě zašłe lěta trochu ćežko, předewšěm pěstuješ-li chětro twjerdu družinu lodohokej. Wěm so na časy dopomnić, – tehdy běch šulski hólčec – to jězdźachmy wšědnje na wjesny hat a so tam smykachmy a lodohokej hrajachmy. Před lětami běchu tež hišće kóždolětne lodohokejowe turněry w Sernjanach, Hrańcy, Koslowje, Róžeńće, Šunowje a na dalšich wsach krute terminy. Mjeztym hižo tajke prawe zymy wjac nimamy.

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Tójšto akcijow k 13. februarej

Drježdźany (dpa/SN). K wopomnjenju zničenja Drježdźan 13. februara 1945 maja zamołwići tuchwilu přizjewjenja za wjace hač 20 demonstracijow, wopominanskich stražow a zhromadźiznow na blidźe. K tomu słuša čłowjeski rjećaz 13. februara wječor, na kotryž wočakuja po informacijach města něhdźe 11 000 ludźi, kotřiž chcedźa sej jako znamjo měra ruku zawdać. Wyši měšćanosta Dirk Hilbert (FDP) je zhromadnje ze zastupnikami hospodarstwa, wědomosće, kultury, dźěłarnistwow, cyrkwjow a židowskeje wosady ludźi namołwjał, so na čłowjeskim rjećazu wobdźělić.

Britiscy a ameriscy bombowcy běchu Drježdźany 13. februara 1945 a w dnjach po tym zničili. Něhdźe 25 000 ludźi je při tym žiwjenje přisadźiło. Neonacije běchu minjene lěta datum stajnje zaso znjewužiwali, zo bychu złóstnistwa nacijow relatiwizowali. Lětsa planuja prawicarjo 15. februara „wopominanski pochod za wopory nadpada“ z 500 wobdźělnikami. Přećiwni demonstranća wočakuja wjace hač tysac wobdźělnikow.

wozjewjene w: Politika

Rentnar a što potom – wuměnkarsku swobodu wužiwać abo wužadanje přiwzać (21)

Někotři njemóža so tohole časa dočakać, tamni zaso nochcedźa scyła na njón myslić – na zastup do renty. Kajke maja wuměnkarjo wjesela abo starosće, to ze seriju „Rentnar a što potom?“ bliže wobswětlamy.

Hdyž dojědźeš sej wot Konjec do Koćiny napadnje tam prěni statok na prawej stronje. Rjenje hladana dokoławokoło je tež předzahroda, a wulki swjaty křiž zwuraznja, zo je tu křesćanska swójba doma. Staj to Langec mandźelskaj Marja a Franc, kotrajž swjećeštaj loni w oktobru złoty kwas.

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Wobkuzłace amfibije ze wšeho swěta

Tele dny je njewšědna powěsć wo kontinenće Antarktis putała. Wědomostnicy namakachu při 3 260 metrow wysokej horje Griphite Peak w Transarktiskich horinach kosće fosila z prehistoriskeho časa. Skoćo bě před něhdźe 250 milionow lětami tam žiwe było.

Antarctanax shackletoni je mjeno předchadnika dźensnišich krokodilow a dawno wotemrětych dinosawrijow. Prěni dźěl mjena woznamjenja kral Antarktis, druhi dopomina na Britičana Ernesta Shackletona, kiž je w lěće 1922 při ekspediciji na Antarktis zemrěł. Něhdy njebě kontinent, kotryž je dźensa wot stajneho loda pokryty běły, ale bujnje zeleny.

Wohroženy swět

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 08 februara 2019 13:00

Rozsud za němsko-ruski płunowód

Brüssel (dpa/SN). W zwadźe wo němsko-ruski płunowód Nord Stream 2 wočakowachu dźensa wažny rozsud Europskeje unije, kotryž móhł daloko sahace wuskutki měć. Konkretnje dźe wo změnu směrnicy EU za płunowody, kotraž by komisija EU zmóžniła, do tajkich projektow raznišo zasahnyć. Dotal wšak z tym njeličichu, zo by so w EU za to wjetšina namakała. Wčera pak w Parisu njewočakowano zdźělichu, zo chcyła Francoska za změnu směrnicow hłosować. Tole by wjetšinowe poměry w EU zasadnje změniło a so negatiwnje na projekt wuskutkowało. W najhóršim padźe by płunowód mjez Ruskej a Němskej njerentabelny był. Žro noworjadowanja je žadanje, zo njesměł wobhospodar płunowoda zdobom dodawaćel płuna być. W padźe Nord Stream 2 wšak by tomu tak było. Wobhospodar a dodawaćel je ruski energijowy koncern Gazprom. Płunowód hižo twarja. Kritikarjo, předewšěm USA, boja so sylnišeje wotwisnosće Němskeje wot ruskeho zemskeho płuna. USA chcyli Němskej swój płun předawać.

wozjewjene w: Politika

Sernjany swjeća lětsa prěnje pisomne naspomnjenje wsy před 600 lětami. Rodźeny Sernjančan a dobry znajer stawiznow delanskich wsow Pawoł Rota je někotre stawizniske zajimawostki wo wsy zestajał, kotrež čitarjam Serbskich Nowin we wjacorych dźělach spřistupnjamy:

Młody njedočink

Prěni z mjenom znaty mějićel Sernjan, wony Jakub von Baudissin, bě so 1470 w Hornich Sulšecach narodźił. Wot koho je 1513 Sernjany kupił, njeje znate. Wón bě wótc šesteje generacije mějićelow Sulšec a k tomu Čornowa a Łahowa. Jakubowej dźowce, poslednjej z jeho šěsć dźěći, běštej cistercienskej knježnje w Marijinej hwězdźe a tam jedna po druhej poslednjej abatisy ze zemjanskeho stawa a pochada.

wozjewjene w: Předźenak

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND