Z wudaća: póndźela, 06 apryla 2020

207 natyknjenych we wokrjesu

Budyšin. Přez kónc tydźenja je ličba z koronawirusom inficěrowanych w Budyskim wokrjesu ze 14 nowonatyknjenymi na dohromady 207 přiběrała, kaž krajnoradny zarjad informuje. W karantenje přebywa tuchwilu 497 ludźi, štož je hišće třećina dotal postajenych karantenow. Ze štyrjomi dalšimi wosobami je tu dohromady 43 wustrowjenych, dwaj pacientaj staj zemrěłoj.

Nowy semester zahajeny

Drježdźany. Lětuši lětni studijny semester na wjetšinje sakskich uniwersitow su dźensa zahajili. Ćežišćo studijnych wobsahow je při tym digitalne wuknjenje. Prezencne wuwučowanje najprjedy raz hač do 4. meje žane njebudźe. Wotpowědne informacije steja na internetnych stronach wysokich šulow. Konferenca kultusowych ministrow Němskeje njeje kruty termin za spočatk lětnjeho semestra pomjenowała, dokelž je tón w zwjazkowych krajach rozdźělny.

Pola LEAG a TSS nětko krótkodźěło

Akrofobiju, potajkim strach we wyšinje, jako saznik cyle wěsće měć njesměš. Tež hłowywjerćenje njeměło dźěło nad třěchami wuskutkować. Woboje za Ambroža Handrika njepřitrjechi, a tak hotuje so wukubłanc w třećim lěće na bórzomne rjemjeslniske pruwowanje. Wuspěšne wobstaće za młodeho Serbskopazličana tež rěka, zo změje potom swójski cylinder. Foto: Jakub Brězan

Njewočakowano a kruće so tuchwilne škitne naprawy přećiwo koronawirusej tež na ewangelske wosady wuskutkuja. Tam su tohorunja wšitke zarjadowanja, Bože słužby a nutrnosće najprjedy raz wotprajene. W Ewangelskim cyrkwinskim kruhu šleska Hornja Łužica pak su kreatiwny projekt „Domjace kemše“ załožili. Z jeho iniciatorom, fararjom Albrechtom Bönischom, je so Andreas Kirschke wo ideji a prěnich reakcijach rozmołwjał.

Knježe fararjo Bönischo, kak je k ideji projekta „Domjace kemše“ dóšło?

A. Bönisch: W aktualnej situaciji njemóžemy kemše jako zhromadźenstwo swjećić, přiwšěm pak wone njewupadnu. Modlić so, spěwać a słowo Bože słyšeć dźě njeje na cyrkej wjazane – byrnjež wona prěnje městno za nje było, štož wšak ničo nowe njeje. Mi bě wažne wosadnym pomoc do rukow dać, z kotrejž móža doma bohosłužbu swjećić.

Što je zaměr projekta?

Załožba „Žiwe město“ wupisa myto za „najlěpši domizniski muzej“

Hamburg (SN/CoR). Wot załoženja lěta 2000 wupisa Hamburgska załožba „Žiwe město“ kóžde lěto wosebite myto. Lětsa pytaja „najlěpši domizniski muzej“. „Muzeje našu kulturnu krajinu wuraznje wobwliwuja, su městna komunikacije a zetkawanja. Předewšěm su wone kubłanske městno ludźom, kotřiž tu bydla abo přebywaja. Mnohe towaršnostne změny, kaž demografiska změna abo zesylnjena migracija a emigracija, sej žadaja, zo so muzeje z wuwićom rozestajeja a ze swojimi koncepcijemi wustajeńcow na měnjacu so potrjebu ludźi reaguja“, wuswětla předsyda kuratorija mjenowaneje załožby Alexander Otto. Wón je załožbu wutworił a je zdobom předsyda jednaćelstwa projektoweho managementa nakupowanskich centerow ECE.

Za region typiske domoródne štomy, kaž lipy, duby a wjerjebiny, su čłonojo Choćebuskeje wobswětoweje skupiny Zelena liga na ležownosći pola Rownoho sadźeli. Přestrjeń jim wot decembra wjesnjan přenajima. Zelena liga chcyše tam wjacore kubłanske poskitki zarjadować, kotrež pak su koronawirusa dla najprjedy raz wotprajene. Přiwšěm hotuje so wobswětowa skupina hižo na čas po pandemiji a zdźěłuje koncepty. Hižo do zakaza kontaktow, kotrež je zwjazkowe knježerstwo postajiło, ­běchu tam čłonojo Choćebuskeje Zeleneje ligi wšelake štomiki sadźeli a tak zakład za ­wjetšu mnohotnosć rostlin wutworili. Foto: Jessica Zaydan

Niska (SN/BŠe). W Zhorjelskim wokrjesu so połoženje w zwisku z koronawirusom přiwótřa. Wčera wječor wozjewi tamniši krajnoradny zarjad 167 wobkrućenych padow, štož je šěsć wosobow wjace hač sobotu, hdźež zwěsćichu razantne wu­wiće z 65 dalšimi schorjenymi.

Koronawirus je so w běhu krótkeho časa ­po Niskej rozpřestrěł, a to wosebje w hladarni „Abendfrieden“. Jeničce tam su 49 wobydlerjow a sobudźěłaćerjow pozitiwnje na wirus testowali. Strowot­niski zarjad wokrjesa sćěhuje tuž ak­tualne poručenja Roberta Kochoweho instituta, štož konkretnje woznamjenja, zo starownja pod karantenu steji. Tež pozitiwnje testowani přistajeni bjez symp­tomow maja dale swoje dźěło wukonjeć, tak zo su wobydlerjo zastarani. Hewak tam hladanje přemało personala dla zaručene njeje. Doma pak maja sobudźěłaćerjo štyrnaće dnjow předpisy karanteny dodźeržeć.

Tež ličba zemrětych je so kónc tydźenja wo dwaj na štyri powjetšiła. Mjez woporomaj je 94lětna žona, kotraž ćerpješe tež na dalše chorosće. Cyłkownje štyrnaće wosobow přebywa tuchwilu w chorowni, při čimž jednoho pacienta intensiwnje lěkuja.

Přistajeni w zežiwidłowej industriji ­dźěłaja tuchwilu na hranicy swojich móžnosćow. Tež w Budyskim wokrjesu spyta wjac hač 5 000 sobudźěłaćerjow kupcam wobšěrny sortiment wudźěłkow spřistupnjeć, zo bychu wotpowědnje derje zastarani byli.

Budyšin (SN/BŠe). Něhdźe 5 100 sobudźěłaćerjow zežiwidłoweje industrije w Budyskim wokrjesu stara so wo derjeměće ludźi a so wo to prócuje, zo maja dosć k jědźi a piću. Na to pokazuje nětko tež dźěłarnistwo Cyrobizny, požiwadła a hosćency (NGG). „Nadhodźiny a přidatne změny steja na dnjowym porjedźe. Při­stajeni dźěłaja na hranicy móžneho a swojich mocow“, wuswětla jednaćel zastupnistwa dźěłopřijimarjow Volkmar Heinrich. Politika je, problem spóznawši, wobłuk jako systemorelewantny postajiła. Runje nětko pak jewja so mnohe prašenja sobudźěłaćerjow.

Berlin (dpa/SN). USA wotpokazuje wumjetowanje, zo su sej za Berlinsku policiju myslene škity za hubu a nós přiswojili. „Knježerstwo zjednoćenych statow njeje ničo činiło, zo by za Němsku myslenu posyłku škitnych maskow 3M do USA pósłało a tež ničo wo tym njewě“, rěka w stejišću wulkopósłanstwa USA w Berlinje. Wot Berlinskeje policije skazana a zapłaćena posyłka 200 000 maskow bě so na Bangkokskim lětanišću zhubiła. Berlinski nutřkowny senator Andreas Geisel wumjetowaše Americe na to „pirateriju“.

Wjele mostow přetrjebanych

Berlin (dpa/SN). W Němskej su 1 004 železniske mosty, kotrež njehodźa so hižo porjedźeć, ale jenož hišće narunać. To zwěsća społnomócnjeny zwjazkoweho knježerstwa za železnicu Enak Ferlemann. Bychu-li wšitke mosty naraz twarili, by to 7,3 miliardy eurow płaćiło, Ferlemann frakciji FDP w zwjazkowym sejmje na jeje naprašowanje zdźěli. Infrastruktura železnicy je zestarjena, dokelž njejsu wjele lět ničo inwestowali. Wjace hač połojca wšitkich 25 700 mostow pochadźa z časa do lěta 1945.

BMW mjenje awtow předał

Wobdźělnica demonstracije pod hesłom „Zakładne prawa zakitować – praj ně k diktaturje“ na Berlinskim Naměsće Rosy Luxemburg dóstanje wot policista přikaz, městno wopušćić. K njedowolenej demonstraciji namołwjał bě socialistiski magacin „Die rote Fahne“. Sobotna akcija měrješe so přećiwo wobmjezowanju zakładnych prawow koronakrizy dla. Foto: dpa/Jörg Carstensen

Z palencom chcyštaj so mužej z Hamburga tomu wuwinyć, zo jeju z Mecklenburgsko-Předpomorskeje wupokazaja, hdźež njesmědźeštaj po wukazach korony dla poprawom scyła być. Policistam bě awto z Hamburgskim čisłom sobotu we Wismarskim zahrodkownišću napadnyło. Argument, zo chcetaj w zahrodce dźěłać, zastojnikam postajenjow dla njedosahaše. Namołwu policistow, wotjěć, mužej njesćěhowaštaj, dokelž běštaj hižo alkohol piłoj, kaž rjeknyštaj. Test alkohola to tež wobkrući. Jako zastojnicy po wěstym času čakanja znowa přińdźechu, bě so jedyn z mužow – tamny njeměješe žanu jězbnu dowolnosć – dospołnje wopił a dźeržeše blešu palenca w ruce. Na sudniski wukaz jeho zajachu a přez nóc do cele na policajskej straži tyknychu, zo by so wostrózbił. Wčera rano staj so wobaj skónčnje pod dohladom policije na dompuć nastajiłoj.