Brüssel (dpa/SN). Po měsacy trajacych wuradźowanjach su so čłonske kraje EU na kompromis nastupajo financowanje Ukrainy hač do kónca 2027 dojednali. Kaž zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) po wjeršu EU w Brüsselu zdźěli, dóstanje Ukraina kredit 90 miliardow eurow bjez danje. Jeli Ruska wójnske škody, kiž bě na Ukrainje zawiniła, njenaruna, chcedźa blokowane ruske statne zamóženje za to wužiwać, kredit wotpłaćić.
Merz ma rozrisanje za wulki wuspěch, byrnjež jeho prěnjotnemu namjetej njewotpowědowało. Wón chcyše na belgiskej bance składowane pjenjezy direktnje za kredit hač do 210 miliardow eurow wužiwać. Plan pak je spjećowanja wjacorych krajow dla zwrěšćił. Francoska, Italska a wosebje Belgiska mějachu prawniske a politiske wobmyslenja.
Bjez nowych pjenježnych srědkow by Ukraina najpozdźišo w druhim kwartalu 2026 jednanja njekmana była. Srědki chce EU hižo w januaru wupłaćić.
Waršawa. Chětro zadźiwani zhladuja wobydlerjo a medije Pólskeje na to, štož je sej prezident Karol Nawrocki minjenu póndźelu dowolił: Po nimale 20 lětach přetorhny wón tradiciju, kotraž bě prezidentam do njeho čestna a dostojna samozrozumliwosć. Prěni dźeń židowskeho swjatka chanuka běchu stajnje zastupnicy židowskich wosadow do prezidentskeho palasta prošeni, hdźež zhromadnje swěčki na menorje zaswěćichu. Nawrocki da zdźělić, zo so do židowskeje tradicije wohlada, dokelž jenož křesćan- ske swjedźenje pěstuje.
Na wšěch 29 kilogramow cannabisa měješe žona z USA w swojim wačoku, jaku ju cłownicy na Berlinskim lětanišću BER kontrolowachu. 33lětna bě z New Yorka přilećała. Při kontroli zastojnikam napadny, zo njeběchu w jeje kófrach žane drasty, ale lute čorne plastowe titki. W nich bě maćizna, kotruž pozitiwnje na srědk THC testowachu. Žona twjerdźeše, zo njewě, što w titkach je. Cłownicy ju nachwilnje zajachu.
Nikotin je jěd za wutrobu a žiłki, njewotwisnje wot toho, hač jón přez cigarety, shisha abo e-cigarety kuriš. Tole wozjewja zwjazk europskich kardiologow w najnowšej rozprawje. Wšitke mjenowane formy wužiwanja nikotina škoduja žiłki a zawinuja wyši ćišć kreje a wyši riziko schorjenja wutroby. Lěkarjo su zwěsćili, zo nikotin čłowjekej tež bjez druhich škódnych maćiznow kaž smoły škodźi.
Berlin (dpa/SN). Hladajo na ruske nadpady na ukrainsku energijowu infrastrukturu podpěruje zwjazkowe knježerstwo Ukrainu z přidatnymi 70 milionami eurow. Předewšěm w zymje je hnydomna pomoc trěbna, zo by zakładne zastaranje Ukrainy zaručene było, zdźěli ministerka za wuwiće Reem Alabali Radovan nowinarjam. Jeje ministerstwo pomoc rozšěrja, zo by „ćopłotu, ćopłu wodu a milinu za wjace hač dwaj milionaj wobydlerjow zaručiło“.
Požadarjow lóšo wotsunyć
Straßbourg (dpa/SN). Němska a druhe kraje EU chcedźa požadarjow azyla přichodnje tež do krajow wotsunyć, ke kotrymž potrjecheni žadyn zwisk nimaja. Na to su so čłonske kraje EU a Europski parlament dojednali. Dotal bě trěbne, zo maja potrjecheni wuski zwisk do tajkich krajow, na přikład z tam bydlacymi přiwuznymi abo jeli su tam sami hižo raz dlěši čas přebywali.
Dalši čołm pašowarjow zničili
Berlin (dpa/SN). Eskalacije mjez USA a Venezuelu dla namjetuje Lěwica sankcije přećiwo USA. Pozadk je, zo prezident USA Donald Trump njewuzamkuje, zasadźić wojerske jednotki přećiwo južnoameriskemu krajej. „To je skandal“, rjekny předsyda Jan van Aken powěsćerni dpa. „To je, jako by China hrozyła, zo zaćehnje do Vietnama. Wšitcy bychu to hnydom kritizowali a sej sankcije žadali – z połnym prawom.“
Nětko je čas, „wótře wo sankcijach přećiwo USA rozmyslować“, van Aken rjekny. Sankcije su za to myslene, kraj nuzować, swoje postupowanje změnić, „jeli mjezynarodne zrěčenja rani abo prawo ludow ignoruje, a runje z tym Trump nětko hrozy.“ Zwjazkowe knježerstwo měło pokazać, zo njeměri z dwěmaj měritkomaj, sej van Aken žada. USA su najwuši zwjazkar Němskeje. Sankcije su tuž nimale wuzamknjene.
Mjeztym je kopica ameriskich wójnskich łódźow w Karibice. Trump bě připowědźił, zo měri so na składy zemskeho wolija Venezuele.
Brüssel (dpa/SN). Statni a knježerstwowi šefojo čłonskich krajow EU su so dźensa dopołdnja w Brüsselu zešli. Jako hósć so na tutym, z wulkej napjatosću wočakowanym wjerškowym zetkanju ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj wobdźěli. Na swojim poslednim prawidłownym posedźenju w tutym lěće chcedźa rozrisać, kak móhli pjenježnu podpěru wot Ruskeje nadpadnjeneje Ukrainy zaručić.
Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) so za to zasadźuje, w EU składowane a blokowane ruske statne zamóženje za to wužiwać. Belgiska, kotraž wulki dźěl pjenjez składuje, je přećiwo tomu. Tuž njeje wuzamknjene, zo wuradźowanja hač do jutřišeho abo hišće dlěje traja. Belgiska wočakuje wulke pjenježne a prawniske problemy, dyrbjała-li EU ruske pjenjezy na dobro Ukrainy wužiwać. Moskwa je konsekwency připowědźiła.