Swoboda měnjenja je so minjene lěta po rozprawje kulturneje organizacije UNESCO po wšěm swěće widźomnje pomjeńšiła. Wotpowědny indeks (Freedom of Expression Index) je mjez 2012 a 2024 wo dźesać procentow woteběrał. Tajki razny spad su dotal jenož w njezwučenych časach wobkedźbowali, w Prěnjej a do Druheje swětoweje wójny abo w času zymneje wójny. Wosebje raznje je so situacija po 2020 pohubjeńšiła.
Lisćina wobdźělnikow ESC, hudźbneho wubědźowanja Eurovision Song Contest 2026 we Wienje je zestajana. Cyłkownje 35 sćelakow z runje telko krajow so wobdźěli, Europska rozhłosowa unija zdźěla. Tež Israel budźe pódla. Israela dla je pjeć krajow wotprajiło. Rumunska, Bołharska a Moldawiska so po wjacorych lětach zaso wobdźěla. Finale budźe klětu 16. meje. Lětsa bě 37 krajow w Baselu wo hłosy wojowało.
Mnichow (B/SN). Arcybiskop Gänswein, něhdyši priwatny sekretar bamža, so jara na bórzomne zahajenje procesa za zbóžnoprajenje Benedikta XVI. (2005–2013) nadźija, kaž to telewiziji K-TV rjekny. Klučowe słowo bamža bě „wjeselo“, dokelž bě wěra jeho žórło wjesela. Tohodla mjenuje Gänswein Benedikta XVI. „teologu wjesela“ a potwjerdźa wuznam jeho kontinuity we wěrje.
Přećiwo wupokazanju z USA
Baton Rouge (B/SN). Dalši ameriski biskop Michael Duca je njedźelnu winowatosć wopyta kemšow zběhnył, dokelž so wukrajni křesćenjo namócneho wupokazanja z USA boja. Ameriska biskopska konferenca je so njedawno nimale jednohłósnje přećiwo migraciskej politice prezidenta Donalda Trumpa a „za škit wot Boha spožčeneje čłowječeje dostojnosće wšěch ćěkancow a wšěch nabožinow“ wuprajiła.
Dekoracija wažniša hač cyrkej
Berlin (dpa/SN). Politikarka běłoruskeje opozicije Maria Kolešnikowa a bywši kandidat za zastojnstwo prezidenta Viktor Babariko dóstanjetaj politiski azyl w Němskej. Tole je nutřkowny minister Alexander Dobrindt (CSU) připowědźił. Němska chce běłoruske demokratiske hibanje dale sylnić, byrnjež tole wokomiknje jenož we wukraju móžno było, Dobrindt rjekny. Běłoruski mócnar Alexander Lukašenko je sobotu na ćišć USA cyłkownje 123 politiskich jatych pušćił.
Němski sćelak njewitany
Moskwa (dpa/SN). Ruska je němski sćelak za wukraj Deutsche Welle (DW) jako „njewitanu organizaciju“ zastopnjowała. Generalne state rěčnistwo je po doporučenju Statneje dumy němski medij jako „aktiwista njepřećelskeje antiruskeje propagandy“ deklarowało. Ruska sćelak hižo dlěši čas kritiskeho rozprawnistwa dla wobkedźbuje. W februaru 2022 běchu dźěło DW w Ruskej zakazali. Mjeztym je sćelak jako „wukrajny agent“ zastopnjowany, dokelž jón wukraj financuje.
Wudawaćel nowiny zasudźeny
Berlin (dpa/SN). Bywši zwjazkowy minister za strowotnistwo Jens Spahn (CDU) swoje postupowanje při wobstaranju škitnych nahubnikow za čas koronapandemije zakituje. Předsyda frakcije CDU/CSU w zwjazkowym sejmje je drje w rańšim magacinje sćelaka ARD přiznał, zo su swój čas přewjele srědkow za desinfekciju, šćěpiwa, nahubnikow a nastrojow za dychanje wobstarali. „Ale chcychmy na wšitko přihotowani być, štóž móhło snano hišće přińć. Spočatnje mějachmy wšeho přemało a na kóncu wšeho přewjele – lěpje hač nawopak.“
Spahn měješe dźensa popołdnju na prašenja enquetoweje komisije zwjazkoweho sejma za předźěłanje koronapandemije wotmołwjeć.
Berlin (dpa/SN). Delegacija USA je so po rozmołwach w Berlinje wo móžnym přiměrje mjez Ukrainu a Ruskej pozitiwnje wuprajiła. W rozmołwach su wulke kročele doprědka zmištrowali, rěka w hódnoćenju wuradźowanjow, w kotrychž wurjadny pósłanc USA Steve Witkoff delegaciju USA nawjedowaše.
Witkoff zdobom potwjerdźi, zo z wuradźowanjemi dźensa pokročuja. Wčera běchu 20 dypkow wopřijacy měrowy plan, hospodarske prašenja a dalše temy intensiwnje wobjednali. Zetkanje w Berlinje z ukrainskim prezidentom Wolodymyrom Zelenskyjm a delegacijomaj USA a Ukrainy traješe dlěje hač pjeć hodźinow.
Wo kotrych namjetach so při rozmołwach konkretnje dorozumichu, njeje dotal znate. Dźensa popołdnju wočakowachu zwjazkoweho kanclera Friedricha Merza (CDU) a ukrainskeho prezidenta Zelenskeho k němsko-ukrainskim hospodarskim rozmołwam. Wječor prosy Merz europskich statnych a knježerstwowych šefow do kanclerskeho zarjada.
Sydney (dpa/SN). Po zahubnym nadpadźe na židowski swjedźeń w Sydneyju z 15 mortwymi chce awstralske knježerstwo zakonje wo brónjach přiwótřić. Premierminister Anthony Albanese připowědźi, zo měło so mnóstwo brónjow wobmjezować a wobstejace licency za brónje přepruwować. Runočasnje awstralskemu knježerstwu wumjetuja, zo dosć přećiwo antisemitizmej nječini. Wčerawši nadpad je w Awstralskej wulke zludanje zbudźił. To bě najhórši wobrónjeny atentat w kraju po něhdźe 30 lětach.
Policija je wobeju nadpadnikow jako nana a syna identifikowała. 50lětneho nana zastojnicy na městnje atentata zatřělichu. Jeho 24lětneho syna pak zajachu. Wón leži ćežko zranjeny w chorowni. Nan bě čłon hońtwjerskeho towarstwa, čehoždla smědźeše wulke třělby wobsedźeć.