„Wuswobodźeny a zbožowny“

pjatk, 09. oktobera 2015 spisane wot:

Pólski duchowny we Vatikanje swoju homoseksualnosć přiznał

Waršawa. Kaž bomba zadyrił je coming­out pólskeho duchowneho Krzysztofa Charamsy w pólskich medijach, w cyrkwi a po wšej towaršnosći. Charamsa, dotal čłon wažneje kongregacije za wučbu wěry we Vatikanje, něhdy organa inkwizi­cije, bě oficialnje přiznał, zo je homo­seksualny. Runočasnje předstaji wón žur­nalistam we Vatikanje swojeho partnera. W pisomnym stejišću pólski duchowny swoje splažne wusměrjenje zakitowaše, za kotrež „so njezamołwi“. Cyrkej wón namołwi, zo by swój dotal agresiwny a diskriminowacy zwuk napřećo homoseksualnym duchownym změniła. Sam pječa cyły rjad tajkich duchownych znaje, kotrychž ma přiwšěm za „wulkotnych měšnikow“. Po swojim wuznaću čuje so wón nětko „wuswobodźeny a zbožowny“.

Prezident hinak hač knježerstwo

pjatk, 09. oktobera 2015 spisane wot:
Bratislava (SłŽ/K). Srjedu popołdnju je so słowakski prezident Andrej Kiska w sejmje słowa jimał a so k migraciskej krizy w Europje wuprajił. Kritizowaše knježerstwo Roberta Fica za to, kak so wone zadźerži. „Jako Słowakska w juliju zdźěli, njepřiwzać něšto stow ćěkancow­ – tehdy hišće na dobrowólnej bazy – z cyłkownje 40 000, zhubichmy sympatije we wjetšinje Europy“, prezident zjima. „Słowakska je so stała z objektom wutykowanja a wusměšowanja w medijach.“ Kiska pokaza­ na to, zo ma kraj winowatosće spjelnjeć, kiž jemu z čłonstwom w mjezynarodnych organizacijach wurostu. We wjetšinje europskich krajow su wobydlerjo a politikarjo nahlada, zo „dyrbimy ludźom pomhać, ćěkacym před wójnu a namocu. Z našeje pozicije je so čłowjek po zdaću zminył“, tak prezident. „Politika dyrbi měć humanistiski rozměr“, wón napomni a doda: „Dźakować so a připó­znaće wuprajić chcył wšěm, kiž su w minjenych měsacach a dnjach město ,my Słowacy to njemóžemy‘ rjekli ,tež my Słowacy pomhamy‘.“

Schwarzenberg hižo njenastupi

srjeda, 07. oktobera 2015 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Karel Schwarzenberg njebudźe dlěje předsyda TOP 09. Na zeńdźenju eksekutiwneho wuběrka strony wón wozjewi, zo znowa njekandiduje. Městopředsyda Miroslav Kalousek w tym zwisku zdźěli, zo budźe so wón na nowemberskim zjězdźe TOP 09 wo zastojnstwo prócować a Schwarzenberga jako čestneho předsydu namjetować. W politice chce wón přiwšěm wostać. Při přichodnych parlamentnych wólbach wotmysli w Praze nastupić jako načolny kandidat TOP 09. Swoju kročel njepředsydowanja wopodstatni Schwarzenberg z tym, zo spochi hubjeńšo słyši. „Posledni nastork běše,­ zo njejsym na nowinarskej konferency w sejmje prašenja žurnalistow ani ze słuchatkom zrozumił.“ Čěske medije woznamjenjeja Schwarzenberga jako politikarja „hinašeho razu hač su to druzy“. Jako hinaši je so 1990 zjewił po boku Vacláva Havela a hinaši wostał hač do kónca. Jeho „hinašosć“ mjez druhim w tym wob­steji, zo rěči staročěšćinu a chodźi w čerwjenych nohajcach. Runje to wučinja po jich­ měnjenju sobu jeho popularnosć.

Trend so wobkruća

wutora, 06. oktobera 2015 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Bychu-li w Čěskej nětko wólby byli, by zjednoćestwo njespokojnych ANO miliardara Andreja Babiša ze 26 procentami dobyło a ČSSD premiera Bohuslava Sobotki z 18 procentami na druhim městnje skónčiła. Wobě stronje stej wšak znowa na přichilnosći wolerjow pozhubiłoj, prěnja porno awgustej jedyn procent, druha połdra procenta. Po šefu woprašowarnje TNS Aisa Bronislavje Kvasničkim je hižo dlěši čas wobkedźbować trend, zo dale a wjace wolerjow woběmaj hłownymaj stronomaj knježerstwa „chribjet pokaza“. KSČM spadny tohorunja wo jedyn dypk na dźesać procentow. Porno tomu je mała strona ko- alicije KDÚ-ČSL hnydom wo dwaj procentaj přibyła a so na sydom procentow polěpšiła. Mjeztym zo ODS na swojich 9,5 procentach stagněruje, je so tohorunja opozicionelny TOP 09 ekswonkowneho ministra Karla Schwarzenberga wo jedyn procent na 8,5 procentow polěpšił. Knježerstwje Sobotki dowěrješe w septembru jenož hišće 42 procentow ludźi porno rekordnym 46 w januaru.

Fachowcow ćaha dla słyšeć

wutora, 06. oktobera 2015 spisane wot:
Wałbrzych (dpa/SN). Do zahajenja masiwneho pytanja za pozdatnym němskim pancerowanym ćahom z Druheje swětoweje wójny chcył měšćanosta delnjošleskeho Wałbrzycha hišće raz měnjenje fachowcow słyšeć. „Mamy wjacore poskitki. Chcemy sej toho partnera wu­zwolić, kotremuž móžemy najbóle wěrić. Bjezdwěla budźe to wědomostny institut“, rjekny měšćanosta Roman Szełemej rozhłosowemu sćelakej Radio Wrocław. „Dotal mamy jeničce přilubjenje, zo njeje tam žanych strašnych maćiznow.“ Wojacy pioněrskeho bataljona běchu minjene dny kónčinu podłu železniskeje čary mjez Wrocławjom a Wałbrzychom za minami a starej municiju přepytowali, štož móhło dźěłaćerjow wohrozyć. W awgusće běštaj mužej – Polak a Němc – twjerdźiłoj, zo staj tak mjenowany „złoty ćah“ němskich nacionalsocialistow namakałoj, žadajo sej podźěl dźesać procentow. Ludźo tukaja, zo je w ćahu hač do 300 tonow złota. Oficialne wobkrućenje, zo ćah woprawdźe w podzemskim tunlowym systemje steji, dotal nimaja.

Plagiaty dźeń a wjetši problem

póndźela, 05. oktobera 2015 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Europska rada je syć fachowcow za bój přećiwo korupciji w kubłanskim systemje wutworiła. Platformje za etiku, transparencu a integritu (ETINED) přisłušeja fachowcy z 50 krajow. Generalna direktorka Europskeje rady­ za demokratiju Snežana Samardžić-Marković rjekny kónc tydźenja w Praze mjez druhim: „Štó chcył so wot lěkarja lěkować dać, kiž ma falšowany diplom.“

Dalše problemowe polo su plagiaty pola doktorskich dźěłow abo wobtykanje při rozdźělowanju studijnych městnow. Hladajo na plagiatne afery němskich politikarjow­ praji Samardžić-Marković: „Žadyn­ kraj njemóže twjerdźić, zo njeje wot tajkich njepočinkow potrjecheny.“ Problemy z nječistymi wědomostnymi dźěłami ma tež jedna z najstaršich wysokich šulow Europy. „W Čěskej je bój přećiwo plagiatam dźeń a wjetši problem“, rjekny Tomáš Zima, rektor w lěće 1348 w Praze załoženeje Karloveje uniwersity. W Straßbourgu zaměstnjena Europska rada stara so wo demokratiju a zachowanje čłowjeskich prawow w Europje.

Pólsko-ruske poćahi dale napjate – prezident Duda w New Yorku był

Waršawa. Na hłownej zhromadźiznje Zjednoćenych narodow w New Yorku je minjenu póndźelu tež pólski statny prezident Andrzej Duda rěčał. Wšitke pólske medije wo tym wobšěrnje rozprawjachu. Hišće bóle hač słowa Dudy w New Yorku skutkowachu wo­brazy, pokazowace jeho na přijeću, kak sej z prezidentom USA Barackom Obamu a ruskim prezidentom Wladimirom Pu­tinom připiwa.

Dźeń prjedy wopyta Duda pólskich wobydlerjow New Yorka, kotřiž su w towar­stwje Polonia organizowani. Wón čuješe so za to winowaty, wšako běchu ameriscy Polacy jemu při prezidentskich wólbach swój hłós dali. Wotpowědnje wutrobnje jeho witachu. Stajnje zaso wołachu: „Naš prezident, naš prezident.“ W New Yorku bydli 40 000 Polakow, po wšej Americe dwójce telko. Składnostnje wopyta Dudu prošachu, so za naležnosć zasadźić, ko­ttraž wobydlerjow Pólskeje republiki jara boli: Přeco hišće trjebaja woni za USA wizum, hačrunjež smědźa ludźo z 38 krajow swěta bjez tajkeho zapućować. „Staram so wo to“, jim Duda přilubi.

Tójšto dźěćkow-„wukrajnikow“

pjatk, 02. oktobera 2015 spisane wot:

Z dźěći, kotrež běchu loni w Čěskej na swět přišli, je kóžde štyrcete było wu­krajnik, wjac hač tři procenty tuž. Konkretnje nastupa to 3 482 hólčkow a holčkow z cyłkownje 109 860. Tole wupokazuja daty Čěskeho statistiskeho zarjada (ČSÚ). Podźěl nowonarodźenych wukrajnikow je wot lěta 2000 spochi přiběrał. Hdyž měješe tehdy 1 036 dźěćkow (1,1 procent) wukrajnych staršich, bě jich pjeć lět pozdźišo 1 516 (1,5 procentow) a 2010 hižo 3 034 (2,6 proc.). Wukrajnik dźěćko je, hdyž staj to wobaj jeho staršej. W kóždym tajkim padźe dyrbi so za nje próstwa wo wizum resp. dowolnosć na přebytk stajić, kotraž so za tón čas přizwoli, kaž matej jón jeho rodźićelej. „Čěske“ je dźěćko zwoprědka, staj-li nan abo mać čěskeje narodnosće. Najwjace dźěći porodźichu loni vietnamscy starši, mjenujcy 996. Ukrainskeho staćanstwa narodźi so 840 dźěći, słowakskeho 530, ruskeho 202 a chinskeho 60. Přisłušne analyzy přeradźeja, zo porodźeja wukrajne žony wjace dźěći hač čěske. Zdobom bywaja wone z 25 lětami zašo maćerje hač Čechowki z přerěznje 28 lětami.

70 000 ludźi pochodowało

štwórtk, 01. oktobera 2015 spisane wot:

Peter Čačko rozprawja z Bratislavy za SN

Na wšěch 200 wuznamnych wosobinow, zastupnikow kulturneho swěta z mnohich krajow, bě spočatk septembra do stolicy Słowakskeje přišło, zo bychu so wobdźělili na zarjadowanjach we wobłuku wotewrjenja jubilejneho lětnika Biennale ilustracijow Bratislava (BIB). Tale­ kóždej dwě lěće wotměwaca so mjezy­narodna přehladka ilustracijow dźě­ća­cych a młodźinskich knihow bu 1967 załožena, tak zo dožiwjamy ju hišće hač do oktobra tónkróć mjeztym 25 raz. Hdyž běchu so na prěnjej BIB ilustrato­rojo z dwaceći krajow wobdźělili, je na lětušej­ 355 wuměłcow z połsta krajow wšěch kon­tinentow z 2 426 ilustracijemi zastupjenych.

Lud so prašeć

srjeda, 30. septembera 2015 spisane wot:
Praha (ČŽ/K). Zapósłancy opozicionelneho Úsvita (Switanje) su z Blokom přećiwo islamej sejmej namjet zapodali, přewjesć dwě woprašowani ludu. Z jednym měło so wo wustupje z Europskeje unije wothłosować, z druhim wo wotpokazanju kwoty ćěkancow. „Njewěrimy knježerstwu, zo škita nas před migraciju a Brüsselom“, praji předsyda strony Miroslav Lidinský. Zdobom so wón praša: „Kak tomu ma Słowakska zmužitosć, stupić so přećiwo Brüsselej, a my nic? Chcemy z Wulkej Britaniskej Europskej uniji pokazać, zo dyrbi so reformować.“ Referendum wo čłonstwje w EU by po namjeće Úsvita měł prašenje: „Přihłosujeće tomu, zo Čěska republika po artiklu 50 zrěčenja wo Europskej uniji z EU wustupi?“ Nastupajo kwotu ćěkancow namjetujetej so dwě prašeni, měrjacej so na jich wotpokazanje. Z politikarjow parlamentnych stron witataj ideju referenduma šef KSČM Vojtěch Filip a předewzaćel Tomio Okamura. Posledni je hižo započał zběrać podpisma za zwołanje wurjadneho zeńdźenja sejma k wuprajenju njedowěry knježerstwu. Zo k tomu woprawdźe dóńdźe, je pak je lědma wočakować.

nawěšk

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019

nowostki LND