Rozmołwa ze zastupjerku intendanta za serbske dźiwadło w NSLDź Madleńku Šołćic

Serbja lubuja swoje dźiwadło a wjesela so přeco zaso na nowe serbskorěčne inscenacije Budyskeho Němsko-Serbskeho ludoweho dźiwadła. Wo dźěle serbskeho dźiwadłoweho ansambla je so Alfons­ Wićaz z Madlenku Šołćic, zastupjerku intendanta za serbske dźiwadło a dramaturgowku w NSLDź, rozmołwjał.

Jako sće w lěće 2011 zastojnstwo nastupiła, kotry zaměr sće sej stajiła, zo by Was nadawk wupjelnił a spokojił?

Hdyž so słowo z wuměłstwom stanje

pjatk, 13. decembera 2019 spisane wot:

Nowa kniha basnjow Róže Domašcyneje wušła

Najnowša kniha Róže Domašcyneje „W času zeza časa“, wušła w Ludowym nakładnistwje Domowina, prezentuje so jako edicija z čorno-žołtej titulnej ilustraciju, krjeslenku Karla-Georga Hirscha (*1938) bjez titla.

„Natyrlich Dyrlich“

pjatk, 13. decembera 2019 spisane wot:

Awtobiografija w dokumentach za čas po towaršnostnym přewróće

Znowa pod titlom „Doma we wućekach“, ale z rjadowym čisłom 2 předstaja Benedikt Dyrlich serbskemu čitarjej nětko swoje „zrałe lěta“, kotrež padnu do noweje epochi demokratije: do lět 1990–2018. Swoju wohnjowu křćeńcu dožiwja basnik a politikar w přewrótowej nazymje na zetkanjach Serbskeje narodneje zhromadźizny w Budyšinje. Po swojich­ 40. narodninach, w aprylu 1990, zastupi wón do SPD a stanje so z jeje kandidatom­ na krajnej lisćinje Sakskeje. A w oktobru, krótko po němskim zasozjednoćenju, wola jeho Budyšenjo do noweho sakskeho sejma.

Serbske hody

pjatk, 13. decembera 2019 spisane wot:

Wězo tež my Serbja wosrjedź Němcow hody tak swjećimy kaž Němcy. Bohužel pak je dale a bóle komerc wobknježi – kóžde lěto powěsće wozjewjeja, hač a kak je so předań za překupstwo wudaniła. Ale to, štož „němske hody“ poprawom woznamjenjeja, je hódne, zo je sobu swjećimy. Rjany njeje jenož hodowny štom, z Němskeje po cyłym swěće rozšěrjeny, ale tež mnohe hodowne nałožki, kotrež zwjetša w Němskej hajimy. Druhe narody, na přikład Italčenjo, hody hinak swjeća, wótře a na dróze. Na Pětrowym naměsće w Romje hodowny štom hakle wot lěta 1982 steji; prjedy bě katolikam skerje Boži narodk znamjo hód.

Ale mamy tež serbske hody! Naš basnik Józef Nowak je znajmjeńša dwě basni na nje zbasnił; jedna rěka „Hody“, tamna „Serbske hody“. Wobě namakamy w hódnej knize „Pěseń, družka swěrna“, runje před 25 lětami wušłej. Njeby snadź nowy nakład k jubilejej načasu był?

Mysle k Jürgena Maćijowej knize „Wuměłcy Hornjeje Łužicy 2“

Portrety wuměłsce tworjacych – hač spisowaćelow, molerjow abo hudźbnikow – zhotowić, to je w fotografiji wěsće wulke brěmjo. Wšako maja wuměłsce skutkowacy wosebitu awru. Jürgen Maćij bě so před lětdźesatkom hižo na to zwažił, z pomocu Połčničanskeho Ernsta Rietscheloweho kulturneho koła projekt „Wuměłcy Hornjeje Łužicy“ z wustajeńcu a publikaciju sobu zeskutkownić. Lětsa je kniha „Wuměłcy Hornjeje Łužicy 2“ wušła.

Přičina za 2. zwjazk wuměłskich portretow a biografijow je prosta, kaž Maćij sam piše: „Minjene dźesać lět zeznach dalšich ludźi a wopytach jich. Tak móžu w předležacym zwjazku 70 wuměłcow z Hornjeje Łužicy resp. z poćahom k Hornjej Łužicy předstajić.“

Přewostajitaj ceptar druhim

pjatk, 06. decembera 2019 spisane wot:
Jakub Wowčer Štó waju ­nětko ­naslěduje?

J. Wowčer: Wón je hłownje za to za­moł­wity, program na nohi stajić. To rěka: so stu­dentow, chór ­a rejowa­nske skupiny napra­šo­wać, jich motiwować, zo so wo program staraja, sceniske a techniske proby organizować, dźiwadźelniske a wobsahowe pokiwy dać, koncept nastajić a wězo kóždy čas za prašenja a pomoc k dispoziciji być.

J. Wowčer: Wězo so přeco nad chwalbu wjeseliš a sy spokojom, hdyž bě wothłós dobry. Pozitiwne dźěło ze Załožbu za serbski lud a technikarjemi bě stajnje motiwacija dale činić.                Napinace wězo tež bě, wšako sy terminy dodźeržeć měł a studentam stajnje zaso na čuwy hić ­dyrbjał, ­­

zo teksty dyp­kownje wotedadźa. A te kontrolować a wobsahi skečow přehladać je čas rubjace. Ale smój to rady činiłoj, tuž pozitiwne wokomiki přewahuja.

J. Wowčer: Powšitkownje sym z niwowom spokojom. Kabarety wšak móhli hišće bóle šćipate być, kaž běchu to do mojich lět jako ­re­ži­ser. Mam zaćišć, zo tučasnje ske­rje na wu­­měłstwo w kabaretach wjetšu wažnosć kła­du a tak falujetej posledni zapal a rizi­ko, sej tež raz wobsaha dla na měcu dóstać.

Dny intensiwneho dialoga wotměli

pjatk, 06. decembera 2019 spisane wot:
fota: mjeńšinowy sekretariat/madleńka kowarjecHenriette Boysen
Hdys a hdys, hdyž z přećelemi frizisce rěču, mje něchtó napomina, zo so to njesłuša a zo mam němsce rěčeć. Čuju so tohodla tež z tamnymi mjeńšinami zwjazana, kotrež nimaja jenož němčinu jako maćeršćinu. Jako ­Sewjernej Frizowce je mi maćeršćina mjenujcy jara wažna, wšako wučinja wulki dźěl našeje kultury. Widźu pak dwaj centralnej problemaj: Frizišćina měła so sylnišo do kubłan­skeho plana zapřijeć, a prezenca w medijach je přemała. Tak mamy w radiju kóždy tydźeń jeničce tři mjeńšiny wusyłan­skeho časa. Chcu wuzběhnyć, zo smy žiwy lud a njeměli jeno přez drastu a čaj charakterizowani być.

Malin

Knelangen

W Kanadźe sej són spjelniła

pjatk, 06. decembera 2019 spisane wot:
fota: lea šefrichec

Wobdźiwach

tež swójbu łosow

z młodźatami.

Hóstna swójba w Kanadźe

Sotry su mje

w dalokim kraju wopytali.

W  ulki són, so raz do

  Kanady podać a tam jako aupair dźěłać, započa we mni w lěće 2017 zrawić. Widźała běch krasny wobraz jězora Moraine Lake w kanadiskich Rocky Mountains. Hnydom so do njeho a do kraja zalubowach. Tak sej kruće předewzach na lěto do Kanady hić. Z pomocu organizacije „Active Abroad“ so na dyrdomdej přihotowach.

10. awgusta 2018 skónčnje tak daloko bě. Přiwšěm bě mi ćežko, so ze swojimi lubymi rozžohno­wać. Wot Berlina lećach do Islanda a wottam dale do Montreala. Hižo w lětadle dožiwich wotewrje­nosć a přećelnosć Kanadźanow. Swójba, kotraž pódla mje sedźeše, da so hnydom ze mnu do rozmołwy a pomhaše mi imigraciski formular wupjelnić.

Jako w dalokim kraju přizemich, mje hóstna swójba hižo wočakowaše. Cyły kónc tydźenja běchmy wšitcy w jetlagu, dokelž bě­chu so tež woni runje hakle z Nižozemskeje nawró­ćili. Prěnje dny běch­my při morju a na znatej ­horje Mont Royal w Montrealu, zwotkelž sym město prěni raz wothorjeka widźała.

Jubilejlóštnje swjećili

pjatk, 06. decembera 2019 spisane wot:

Smjerdźečanska rejwanska skupina je minjenu sobotu w Chrósćicach 55. narodniny swjećiła. W „Jednoće“ pokazachu nětčiši a něhdyši ­čło­nojo pisany program, kotryž staj Danko ­Handrik a Beno Šołta ­lóštnje moderěrowałoj. Po dołhim, ale jara zajima­wym ­programje swjećachu hosćo hišće k rejam kapały ­Holaski­. Wona wob­steji ze ­štyrjoch talentowanych Donatec bratrow, kotřiž zanjesechu zdźěla samokomponowane štučki. Jurij Bjeńš

foto: Darius Budar

Nowu meju sej wobstarali ...

pjatk, 06. decembera 2019 spisane wot:
Nowu meju sej wobstarali Klětu 10. róžownika budu w Radworju meju mjetać. Zo móhli tam nałožk prawje woswjećić, běchu młodostni hižo do adwenta aktiwni a wobstarachu sej nowy zdónk za meju. Radworscy młodźi mužojo podachu so do lěsa, hdźež wuhladachu wulkotny šmrěk. 18 metrow ­wysoki štom je jim Maćij Henich z Haja přewostajił. Minjeny kónc tydźenja tuž za sylnych hólcow Radworskeho kluba rěkaše: skoru wotbělić a zdónk wottransportować. Dawid Wowčer foto: dawid wowčer

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND