Jubilej raz hinak

pjatk, 30. septembera 2016 spisane wot:
Štož su sej we Worklečanskej Serbskej wyšej šuli „Michał Hórnik“ jako přinošk k lětušim stoćinam Jurja Brězana wumyslili, je so wčera bjez prašenja jako wulkotna ideja wopokazało. Woprawdźe po tych šćežkach kročić, po kotrychž je tež spisowaćel šoł, při pućiku wot Handrikec hata do Hornjeho Hajnka słyšeć, kak Stara­ Jančowa na nuzniku pólcaja knorje ma, a na zahrodźe Brězanoweho domu na wot šulerjow samospisany serbski spěw słuchać bě prosće originelne. Za to njetrjebaš wjele techniki, ale skerje angažowanych wučerjow, kotřiž zamóža šulerjow pohonjeć a zahorić. Mi znajmjeńša je so wčerawši wječor runje tak lubił kaž tamnym wopytowarjam, kaž bě to z rozmołwow wusłyšeć. Škoda, zo běchu to hač na wuwzaća wučerjo a šulerjo a jenož mólička horstka Worklečanow. Wšitcy druzy su zawěrno zajimawe a zabawne hodźinki skomdźili. Marian Wjeńka

Hišće jónu: cuze słowa

štwórtk, 29. septembera 2016 spisane wot:

W zańdźenej „Minuće serbšćiny“ zaběrachmy so z někotrymi typami substantiwow cuzeho pochada, kotrež maja za našu rěč njezwučene wukóncy a nači­njeja nam tohodla ćeže při deklinaciji. Dźensa chcemy so dalšim tajkim typam wěnować.

Wjac za strowotu na kubłanišćach

štwórtk, 29. septembera 2016 spisane wot:

Drježdźany (SN/JaW). Sakska wobdźěli so wot přichodneho šulskeho lěta na nowym programje za strowe zežiwjenje Europskeje­ unije. Tole je sakski kabinet na swojim posedźenju předwčerawšim w Drježdźanach wobzamknył, piše sakske ministerstwo za wobswět a ratarstwo w zdźělence. „Šulski program přinošuje na jednej stronje k spěchowanju strowoty, na tamnym boku zeznajomjeja so dźěći z wudźěłkami regionalneho hospodarstwa a nazhonjeja, kak wone słodźa“, rjekny statny minister za ratarstwo Thomas Schmidt (CDU).

Europska unija je tak mjenowanej programaj šulskeho mloka a šulskeho sadu do cyłka zjała, z wjetšim budgetom wuhotowała a zjednoriła. Tak podpěruje swoje čłonske staty wotnětka z cyłkownje 250 milionami eurow wob lěto, z kotrychž dóstanje Swobodny stat za šulske lěto 2017/2018 něhdźe 1,3 miliony.

Kaž ratarske ministerstwo dale zdźěla, poskićeja na sakskich kubłanišćach hižo wot lěta 1993 šulske mloko ze spěchowanjom z programa EU.

Domchowanka ze spěwami a hru

srjeda, 28. septembera 2016 spisane wot:
Tak kaž běchu njedźelu we wosadach domchowanku swjećili, činjachu to wčera tež na Chróšćanskej zakładnej šuli „Jurij Chěžka“. Holcy a hólcy běchu korbiki z płodami sobu přinjesli, kotrež farar Měrćin Deleńk požohnowa. Z pisanym programom šu­lerjo předstajichu, kak sej małe myški do zymy skład spřihotuja a płody kaž tež myslički­ na ćopłe słónco a na rjane lětnje dny do swojich chowankow noša. K tomu zaklinčachu tež serbske pěsnje. Foto: Měrćin J. Bulank

Jězba zhromadnosći tyła

srjeda, 28. septembera 2016 spisane wot:

Radworscy šulerjo rjane a dyrdomdejske dny dožiwili

Šulerjo Radworskeje wyšeje šule „Dr. Marja Grólmusec“ su njedawno wjacore dny we Wodowych Hendrichecach přebywali. Rjadownja 9a tule rozprawja.

Z busom podachmy so do Wodowych Hendrichec a hižo hodźinu pozdźišo tam běchmy. Po wobjedźe přewjedźechmy sportowy swjedźeń. Najprjedy so sćop­lichmy, štož bě dosć wostudła wěc. Po tym pak hrajachmy wšelake hry kaž kopańcu a beachvolleyball. Hólcy rjadownje 9a su kopańcu přećiwo hólcam 9b lochce dobyli. Po tym mějachmy dźesać minutow trajacy wutrajnostny běh zmištrować. Za někotrych šulerjow bě to chětro napinace. Jenož derje, zo njebě přećopło. Po wječeri wobhladachmy sej w telewiziji koparsku hru. Po tym zhonichmy, zo budźe hnydom nócne pućowanje. A hižo běchmy po puću. Naša rjadownja pak njeběžeše po podatej čarje, a nadobo běchmy wosrjedź wsy. Škoda, tak smy nimale wšitke trašadła zapasli. Druzy nam pozdźišo powědachu, kak jara běchu so nastróželi a bojeli.

Pućowanje po horach

Delnjoserbske rěčne kursy wobsteja 65 lět

wutora, 27. septembera 2016 spisane wot:

Choćebuska Šula za delnjoserbsku rěč a kulturu zhladuje na 65lětne stawizny delnjoserbskich rěčnych kursow.

Choćebuz (SN/MiR). Swjedźenske zarjadowanje wčera w Choćebuskim měšćanskim domje měješe to znate potwjerdźić a nje­znate wotkryć. Zazběh do wědypołneho a zdobom zabawneho podawka po­da Delnjoserbski dźěćacy chór.

Nawodnica Šule za delnjoserbsku rěč a kulturu Marja Elikowska-Winklerowa witaše zastupjerjow měšćanskeho za­rjadnistwa, wosebje pak Domowiny a dalšich serbskich institucijow kaž tež Delnich Serbow, kotřiž běchu jej při slědźenjach rozmołwni partnerojo byli. Wuslědk toho je dźěłowy zešiwk z titlom „65 lět kursy delnjoserbskeje rěče za dorosćenych 1951–2016“, do kotrehož móžeše so wčera wjace hač 70 přitomnych zanurić. Wšako swědča tam nazběrane dokumenty a fota wo stawiznach kursow a wotpowědnych zarjadnišćow, załoženych na iniciatiwu Domowiny.

Přećiwo zabyću

wutora, 27. septembera 2016 spisane wot:
Stawizny, přitomnosć a perspektiwa słušeja hromadźe a tworja pisanu tučel. Tole bě začuwać na wčerawšim zarjadowanju w Choćebuzu k 65lětnemu spomnjeću na załoženje delnjoserbskich rěčnych kursow. Rozmołwješ-li so z ludźimi staršeje generacije a prašeš-li so za starym časom, ći woni znapřećiwja: Štó da so za to zajimuje? Dźěći­ so njeprašeja a wnučki su přemłode, zo bychu k tomu nastorki dóstali. Přez lětdźesatki su so zhubili dopomnjenki we wšelakim formaće, w myslach a na papjerje. Tak je nětko najwjetši čas, na nas so dopominać. Su da mać a nan abo wowka a dźěd hdy wo tym rěčili, zo běchu na kursach serbšćiny w Chrósće, Minakale, Ra­dworju, Bórkowach, na Běłej Górje abo w Dešanku? A su tam Delnich Serbow ze­znali? Maće-li něhdźe fota abo dokumenty – kóždažkuli informacija Marju Elikowsku-Winklerowu zwjeseli. Přetož wone pom­haja přećiwo zabyću. Milenka Rječcyna

Płódne dźěło na dobro mnohich

póndźela, 26. septembera 2016 spisane wot:

Štwórć lětstotka hižo angažujetej so Sakski krajny kuratorij we wjesnym rumje (SLK) a Miłočanski Křesćansko-socialny kubłanski skutk (CSB) na dobro wobydlerjow. Na dźensnišej jubilejnej róčnicy je tole wulka ličba hosći hód­noćiła.

Pančicy-Kukow (SN/MiR). Na Čerwjenej žurli Pančičansko-Kukowskeho klóštra Marijineje hwězdy njezwosta ani městna, jako abatisa Philippa Kraft přitomnych, zastupjerjow krajneje a komunalneje politiki, hospodarstwa, kultury a kubłanja, witaše. Wšitcy rěčnicy dopominachu na žiwu dobu załoženja SLK a CSB a na jeju historiski wuznam. Zawjazanje wšitkich generacijow su runje tak hódnoćili kaž nadawk, wjesny rum wožiwić a so wo kubłanske naroki starać.

65 lět rěčne kursy delnjoserbšćiny

pjatk, 23. septembera 2016 spisane wot:

Choćebuz (SN/MiR). Šula za delnjoserbsku rěč a kulturu Choćebuz swjeći tele dny žadny jubilej. Z konferencu póndźelu, 26. septembra, wot 15 hodź. na žurli Choćebuskeje radnicy chcetej šula a župa Delnja Łužica na to skedźbnjeć, zo přewjeduja so rěčne kursy delnjoserbšćiny mjeztym 65 lět. Dr. Pětš Šurman ze Serbskeho instituta přednošuje tam wo stawiznach tychle kursow.

„Nadźijam so póndźelu na mnohich, kotřiž su so něhdy na jednym z kursow delnjoserbšćiny wobdźělili abo je na­wjedowali“, měni nawodnica kubłanišća Marja Elikowska-Winklerowa, „wosebje wćipna sym na tych, kotřiž su z Hornjeje do Delnjeje Łužicy přišli, zo bychu tule delnjoserbšćinu wuknyli. Wjacori z nich su so po kursu zaso do swojeje domizny nawróćili.“ Jara zajimuje so nawodnica šule za dopomnjenki wobdźělnikow a za dokumenty, kotrež móža ludźo tež do Choćebuskeho kubłanskeho zarjadnišća słać. Wšako je so tójšto originalnych wobrazow w běhu lět zhubiło abo zničiło.

Dźěći derje na žiwjenje přihotować

srjeda, 21. septembera 2016 spisane wot:

Měrnje a z wulkej koncentraciju sedźa dźěći před Andreju Grossowej a hladaja jej na hubu. Wšako chcedźa po móžnosći runje tak derje serbsce rěčeć kaž wona. Andrea Grossowa bě wjacore lěta kubłarka Witaj-skupiny Rakečanskeje pěstowarnje „Kraj palčikow“, kotraž je w nošerstwje Miłočanskeho Křesćansko-socialneho kubłanskeho skutka. Wot lětušeho lěća skutkuje wona tam jako kubłarka w horće. „Tak móžu swojich dotalnych chowancow jako šulerjow w jich wuwiću dale přewodźeć“, praji nazhonita kubłarka. „Lochko to runjewon njeje z dźěćimi serbsce rěčeć. Wšako mamy w našim zarjadnišću jara zrědka dźěćo, kotrež serbšćinu wot doma znaje.“ Hižo jako młodostna bě so za tele powołanje rozsudźiła a je we Wotrowje skutkowała. Po přewróće pak dźěłaše w Budyšinje jako přełožowarka za jendźelšćinu na polu hospodarstwa. „Počasu wšak pytnych, zo su mi dźěći wažniše a sym so tuž pola CSB za dźěłom wobhoniła.“ Na to skutkowaše w Budyskej a Sulšečanskej pě­stowarni. „Wosebje wažne mi je, zo dźě­ći derje na žiwjenje přihotuju. A wěm, zo su wone w swojich reakcijach a wuprajenjach sprawne.

nawěšk

nowostki LND