Zabawne a zakuzłane dny

štwórtk, 05. oktobera 2017 spisane wot:
Wulět do Budyskeje Röhrscheidtoweje kupjele steješe wčera na programje štyri­dnjowskeho prózdninskeho campa Rěčneho centruma WITAJ. Na slědach Krabata běchu šulerjo 3. a 4. lětnika ze šulow Worklecy, Chrósćicy, Pančicy-Kukow, Ralbicy, Radwor, Kulow, Budyšin a Slepo w Budyskim Serbskim muzeju a Čornochołmčanskim Krabatowym młynje. Jutře so woblubowany přebytk dźěći w Budyskej młodowni­ pod nawodom Michaele Hrjehorjoweje skónči. Foto: SN/Maćij Bulank

Nowostka z ABC

štwórtk, 05. oktobera 2017 spisane wot:
Choćebuz (SN). Dźěłanišćo za serbske kubłanske wuwiwanje (ABC) je 4. dźěl rjadu „Wuknjemy serbsce 1-4“ wudał, zdźěli sobudźěłaćerka Antje Kellowa. CD wopřijima słuchanske teksty a nadawki z rozrisanjom. Nowostka je za tych, kotřiž serbšćinu jako cuzu rěč wuknu. Zdźěłałoj stej ju něhdyša wučerka Margot Hašcyna a nawodnica ABC dr. Christiana Piniekowa. Wučer a sobudźěłaćer ABC Tobias Geis organizowaše nahrawanja. Wosebitosć je, zo rěča na njej šulerjo.

Za originelny koncept wuznamjenjeni

póndźela, 02. oktobera 2017 spisane wot:

Serbska zakładna šula Ralbicy je mjez lětušimi dobyćerjemi sakskeho wubědźowanja „Hrać čini šulu“. Iniciatiwa je projekt wědomostnikow a ekspertow we wobłuku dźěćaceje a swójbneje komunikacije.

Ralbicy (SN/MiR). 21 zakładnych šulow z cyłeje Sakskeje bu za swój originelny a přemysleny koncept, kak na šuli hrać wuznamjenjenych. Wučerka Ralbičanskeje zakładneje šule Kerstin Šěnowa je na próstwu šulskeje nawodnicy Andreje Liehnoweje wotpowědnje žadanjam we wupisanju koncept wuwiła a zapodała. „Njejsmy scyła z tym ličili, zo budźemy mjez dobyćerjemi“, Kerstin Šěnowa wuswětla, „wšako mějachmy koncept lětsa w nalěću zapodać, nětko je hižo nazyma a nowe šulske lěto běži. Tuž je wjeselo ćim wjetše.“ Prěnje hry su do šule dóšli. Za to trěbne kamory běchu tam dołho rezerwowali. Te pak su mjeztym ze šulskej potrjebu napjelnjene. „Staršej jednoho šulerja, kotrajž mataj předewzaće, staj nam kamory poskićiłoj, hdźež móhli hry składować“, rozłožuje rjadowniska wučerka 2. lětnika. Nětko rozmyslujemy wo tym, hač je do jeničkeje stwy zestajamy abo na wjacore rjadownje rozdźělimy.“

Konrad Zuse hlada přez mjezy

štwórtk, 28. septembera 2017 spisane wot:

Němsko-čěski šulerski projekt „Konrad Zuse hlada přez mjezy“ zmóžnja slědźenje, dźěłarnički a mnohe zetkanja młodostnych susodneju krajow. Europski program mjezy takrjec wotwěra.

Wojerecy (AK/SN). Kompjuterowy muzej Konrada Zusy we Wojerecach zahaji zhromadne dźěło ze susodnej Čěskej z projektom „Konrad Zuse hlada přez mjezy“. Zhromadnje z regionalnym dźěłanišćom za kubłanje, demokratiju a žiwjenske perspektiwy z.t. (RAA Wojerecy/wuchodna Sakska), Léona Foucaultowym gymnazijom Wojerecy a Powołanskošulskim centrumom Chomutov (Čěska) traje projekt hač do lěta 2020.

Němscy a čěscy šulerjo podwaja so zhromadnje na slědy wunamakarja kompjutera Konrada Zusy (1910–1995). „Ćežišća su temy ličenje, składowanje a komunikacija“, rozłoži póndźelu Ursula Lau, fachowa nawodnica wobłuka přirodowěda Léona Foucaultoweho gymnazija. „Kóžde lěto wobdźěla so z našeho gymnazija jedyn 9. lětnik.“

Wid na Pólsku a Čěsku rozšěrić

štwórtk, 28. septembera 2017 spisane wot:

Pućowanska wustajeńca „Susod? Rěč! Stawizny z pomjezneho regiona“ rysuje nazhonjenja ze wšelakimi kulturami. Zhorjelski wokrjes staji so temje integracija. Wotwěra so tuž rěči a kulturje susodneju krajow Pólskeje a Čěskeje.

Zhorjelc (HW/SN). Sakski krajny zarjad za zažne susododorěčne kubłanje pokazuje pućowansku wustajeńcu „Susod? Rěč! Stawizny z pomjezneho regiona“ hišće cyły tydźeń w Zhorjelskim powołanskošulskim centrumje na Hasy Carla von Ossietzkyja. Dwanaće stejakow rysuje krótke dožiwjenske rozprawy ludźi w pomjeznym regionje. Krajny rada Bernd Lange (CDU) potwjerdźi na wotewrjenju srjedu tydźenja: „Mam za jara wažne, zo swój wid na susodnej krajej rozšěrimy.“ Wustajeńca wěnuje so předewšěm temam susodstwo, kultura a rěč.

Stajnje na so skedźbnjeć

štwórtk, 28. septembera 2017 spisane wot:
Wo durje kłapać je bjezdwěla trjeba, hdyž wo to dźe, sej zawěsćić wukubłanski dorost. Dyrbiš jako šulske kubłanišćo w zarjadach, kotřiž personal posrědkuja, wobstajnje na so skedźbnjeć. Dźensniši dźeń će hewak njesłyša, lěpje prajene, radšo hnydom přesłyša. Wukubłani a dostudowani wučerjo wšudźe pobrachuja. Tuž je derje, hdyž fachowe towarstwo, w tym padźe Serbske šulske towarstwo, kaž tež druzy­ zastupjerjo zajimow Serbow metodu znaja, njepřestać wo durje kłapać a tak wo swój kubłarski dorost wojować. Zahubne porno tomu je, hdyž kubłanišćo same, kotrež ma nadawk, kubłarjow a kubłarki wukubłać, tole njezamóže. Porno tomu wutroba bóle pukota, hdyž wo tym zhoniš, zo wědźa šulerjo a přichodni kubłarjo dźěło přewodźaceho wukubłanja na Budyskim powołanskošulskim centrumje nětko, komu maja so za swoje wukubłanje dźakować. Su to předewšěm jich serbscy sobušulerjo. Milenka Rječcyna

Z nowym inwestorom

pjatk, 22. septembera 2017 spisane wot:
Dźěra je wuryta, kamjeń je wuzwoleny, hamor z twjerdeho materiala zdźěłany a nalada wuběrna. Mjeztym zawěsće hižo zakładna plata za přichodny šulski centrum rosće. Kajke běchu to wčera idealne wuměnjenja za połoženje zakładneho kamjenja za nowy němsko-serbski šulski centrum w Slepom. Trochu přisłoda cyła akcija přiwšěm měješe, tež hdyž přitomni rěčnicy njedźelske narěče dźeržachu. Wjetšina z nich njebě mjenujcy trajace strachi wokoło inwesticije naspomniła. Wšako bě předewzaće Vattenfall dołho trjebało twar kubłanišća podpěrać. Jako pak swój angažement za produkciju miliny we Łužicy skónči, so mnozy prašachu, hač je z tym kónc za tónle šulski centrum. Wušiknosć w diskusiji a potwjerdźenje prawow serbskeho ludu stej pak na zbožo k tomu wjedłoj, zo projekt nětko z nowym pjenjezydawarjom LEAG, naslědnikom Vattenfalla, rosće. Milenka Rječcyna

Kak sej zwěrjata zuby rjedźa? Z tymle prašenjom je so wčera wjace hač 500 hólcow a holcow ze zakładnych šulow regiona Choćebuz a z pólskeje Zieloneje Góry w Choćebuskim zwěrjencu zabě­rało. Foto: Michael Helbig

Rěčne rumy wutworić

štwórtk, 21. septembera 2017 spisane wot:

Radwor (SN/MiR). 114 šulerjow 4. lětnika je so wčera dopołdnja w Radworju ze serbskej rěču zaběrało. Mjez nimi běchu 53 šulerjow z tamnišeje zakładneje šule „Dr. Marja Grólmusec“. Dalši běchu z Barta, Bošec, Bukec, Wojerec, Slepoho a Wulkeje Dubrawy, hdźež wuknu serbšćinu jako cuzu rěč. Na Swjedźeń serbskeje rěče přeprosył bě znowa Rěčny centrum WITAJ. Budyska župa „Jan Arnošt Smoler“ projekt, kotryž so mjeztym wospjet w Radworju wotmě­, podpěruje. „Nam je wažne, zo nazhonja runje šulerjo, kotřiž maćernorěčneho pochada njejsu, nowe serbskorěčne rumy“, wuswětli zamołwita za management rěčnych projektow pola RCW Weronika Butendeichowa.

Niska (AK/SN). Firmy a powołanske šule w regionje měli zaměrnišo wučomnikow wabić. Wone dyrbjeli intensiwnišo a prjedy ze šulemi hromadźe dźěłać. „Mamy młodych ludźi na městnje narěčeć“, podšmórny dr. Detlef Hamann, jednaćel Sakskeje Industrijneje a wikowanskeje komory (IHK), wčera w Niskej. W twarjenju tamnišeje firmy Woclo- a mostotwar tzwr přepoda wón z Frankom Großmannom, jednaćelom IHK w Zhorjelcu, prěni eksemplar noweho atlasa „Insider“ wučomnikej Maximilianej Stephanej. 18lětny wuknje w předewzaću powołanje industrijneho mechanikarja a přihotuje so paralelnje na abituru w Budyskim powołanskošulskim centrumje za hospodarstwo a techniku. Maximilian je na titulnej stronje atlasa zwobraznjeny.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND