Krótkopowěsće (01.12.17)

pjatk, 01. decembera 2017 spisane wot:

Nowa domjaca protyka wušła

Budyšin. Nakładnistwo Via Regia je wudało „Nowu hornjołužisku domjacu protyku 2018“. Publikacija nawjazuje na 25lětnu tradiciju knižneje protyki, kotruž bě serbski nakładnik dr. Frank Stübner w swojim nakładnistwje Lusatia wudawał. Po zwučenym wašnju wobsahuje publikacija najwšelakoriše přinoški tež serbskich awtorow mjez druhim wo kulturje a stawiznach Hornjeje Łužicy.

Na zjawny dialog so dojednałoj

Zhorjelc. Zjawnje wo přichodźe Zhorjelskeje twornje rěčeć, na to stej so koncern Siemens a dźěłarnistwo IG metal wuchodneje Sakskeje dojednałoj. Jeho prěni społnomócnjeny Jan Otto rěči „wo prěnim wuspěchu kedźbnosće, kiž móhli ze zhromadnje natwarjenym ćišćom docpěć“. Kajki móhł dialog konkretnje być, wo tym chcedźa so načolni zastupjerjo wobeju stron najprjedy dorozumić.

Wostanje dale šefdirigent

Krótkopowěsće (30.11.17)

štwórtk, 30. nowembera 2017 spisane wot:

Zaso něšto wjace bjezdźěłnych

Budyšin. We wuchodnej Sakskej je w nowembrje 19 420 bjezdźěłnych, 49 wjace hač w oktobrje a 2 092 mjenje hač před lětom. Předsyda jednaćelstwa Budyskeje agentury za dźěło Thomas Berndt mjenuje za to dwě přičinje. Sprěnja je w regionje třinaće procentow mjenje tak mjenowanych jednoeurowskich jobow. Zdruha su so prěni ludźo z wot wjedra wotwisnymi powołanjemi sezony dla bjezdźěłni přizjewili.

Na dźěłowej rozmołwje byłoj

Budyšin. Zapósłanc zwjazkoweho sejma Torsten Herbst (FDP) je předsydu Domowiny Dawida Statnika wčera wo tym informował, zo je w swojej frakciji nastorčił powołać zamołwiteho za serbske naležnosće. Na rozmołwje wobdźěli so dale předsyda Krabatoweho towarstwa Reiner Deutsch­mann. Rozjimali tež su, kak wučerjow serbšćiny zdobywać a wólbne podłožki dwurěčne wuhotować.

Nutřkownej měsće mytowanej

Krótkopowěsće (29.11.17)

srjeda, 29. nowembera 2017 spisane wot:

Wotnožce agentury zawru

Kamjenica. Wot 1. januara 2018 dźěłowa agentura w Budyskim wokrjesu wotnožce w Biskopicach a Radebergu zawrje. Tak reaguje Zwjazkowa agentura za dźěło w Sakskej na woteběracu ličbu bjezdźěłnych. W Biskopicach bě w septembrje hišće 260 ludźi bjez dźěła registrowanych, w Radebergu 272. Wosobinsce wšak chce agentura klientam dale narěčenski partner wostać.

Wuknjenje rěče wolóžić

Choćebuz. Nowa kniha „Pó serbsku! – Gramatika za wuknjecych“ předleži. Wona zaběra so na lochke wašnje z delnjoserbskej gramatiku. Podate su husto wužiwane frazy, kotrež maja šulerjam přistup k delnjoserbšćinje wolóžić. Dale je kóždy tekst tež do němčiny přełoženy. Rěčny centrum WITAJ je knihu za delnjoserbšćinu wuknjacych wudał. Zwučowanski zešiwk k tomu ma klětu wuńć.

Chcedźa zaso Witaj-skupinu

Krótkopowěsće (28.11.17)

wutora, 28. nowembera 2017 spisane wot:

Prěni raz serbske myto

Podstupim. Braniborska chce klětu prěnje serbske myto za angažement wo zachowanje delnjoserbšćiny spožčić. Tole připowědźi społnomócnjena braniborskeho knježerstwa za serbske naležnosće Ulrike Gutheil. Tuchwilu pytaja hišće za mjenom. Wuznamjenić chcedźa z mytom předewšěm inowatiwne mysle nastupajo nałožowanje, posrědkowanje a wuwiwanje delnjoserbskeje rěče.

Drohe přerjadowanje

Drježdźany. Přerjadowanje wučerjow na zastojnikow by Saksku jeno za pensije 1,8 milionow eurow wob lěto płaćiło. Wjace hač 500 mio. eurow měł swobodny stat přichodne pjeć lět za wyše mzdy wudać, ručež 70 procentow tuchwilnych wučerjow hač do 46 lět za zastojnikow powołaja. Hač do lěta 2023 dyrbja z wjace hač 400 milionami eurow ličić, přistaja-li lětnje 1 500 wučerjow.

Wustajeńca hišće přistupna

Krótkopowěsće (27.11.17)

póndźela, 27. nowembera 2017 spisane wot:

Plany su z blida

Choćebuz. Planowanske jednanja wo powjetšenje wobłuka Janšojskeje brunicoweje jamy su zakónčene. Spočatk septembra bě zhromadne krajne planowanje Berlin-Braniborska wo tym informowało, zdźěli jednaćelstwo brunicoweho wuběrka zańdźeny štwórtk w Choćebuzu. W meji běchu tónle krok připowědźili. Pozadk je, zo nochce LEAG nowu jamu Janšojce-sewjer hižo wotkryć.

Insekty před wotemrěćom škitać

Lipsk. Sakscy slědźerjo su doraznje před dalšim mrěćom insektow warnowali. W zjawnym lisće wobydlerjam njeskedźbnjeja dźensa jenož na starosće wubudźacy spad při mnohich družinach insektow, ale namołwjeja tež zahrodnikarjow a druhich, zo bychu k tomu přinošowali insekty zachować. Z 1 275 družin w Sakskej je 98 hižo wotemrěło, a 122 je wot wotemrěća wohroženych.

Cyrkej pod zemju spřistupnić

Krótkopowěsće (24.11.17)

pjatk, 24. nowembera 2017 spisane wot:

Muzej nimale hotowy

Choćebuz. Saněrowanje Choćebuskeho Serbskeho muzeja je nimale dokónčene. Nawoda měšćanskeho kulturneho zarjada Bernd Warchold je Choćebuskich radźićelow informował, poslednje dźěła hišće do hód zakónča. Tak móža klětu planowane nowe wustajenišćo zarjadować. Kaž z měšćanskeho zarjadnistwa dale rěkaše, liča z nowowotewrjenjom muzeja spočatk lěta 2019.

Trawna žaba dwojožiwc lěta

Mannheim. Eksperća pomjenowachu trawnu žabu za „dwojožiwca lěta 2018“. Zwěrjatko z brunej do žołtej kožu je w Němskej hišće daloko rozšěrjene, z městnami samo jara, zdźěli Němska towaršnosć za herpetologiju a terarijowědu w Mannheimje. Runje pola tejele družiny pak su fachowcy wulki spad wobstatka zwěsćili. Intensiwne ratarstwo kaž tež twar sydlišćow a dróhow žiwjenske rumy trawneje žaby jara wohrožatej.

Wapnowcowa łódź ma přestawku

Krótkopowěsće (23.11.17)

štwórtk, 23. nowembera 2017 spisane wot:

Studenća dyrbja wjac płaćić

Lipsk. Mnohe uniwersity w Sakskej dyrbja płaćiznu jědźe, podruže kaž tež semesterske popłatki zwyšić. Přičina su stupace personalne kóšty a woteběraca ličba studentow, zdźěla powěsćernja dpa. Drježdźanski studentski skutk informuje, zo dyrbja tam studowacy wot noweho lěta w mensach a kafeterijach 1,5 procentow wjac płaćić a wot apryla wo 5,40 eurow wyši semesterski popłatk.

Njezbožo přepytować přestali

Hof. Přepytowanja busoweho njezboža w juliju w Hornjej Frankskej su zastajene. Posudki fachowcow dotalne dopóznaća wobkrućeja, statne rěčnistwo Hof zdźěli. 3. julija bě šofer busa pućowanskeho přede­wzaća z Lubija na A 9 pola Münchberga kónc kopjenja wobchada přepozdźe widźał a do nakładneho awta zrazył. Bus so na to wupali, 18 ludźi přisadźi žiwjenje, třicećo so zranichu.

Přećiwo smogej w stolicy

Krótkopowěsće (21.11.17)

wutora, 21. nowembera 2017 spisane wot:

Synoda etat wobzamknyła

Drježdźany. Synoda ewangelsko-lutherskeje krajneje cyrkwje Sakskeje je na kóncu wuradźowanjow w Drježdźanach klětuši budget wobzamknyła. Tón předwidźi dochody a wudawki 218 milionow eurow, štož je nimale 7,2 milionaj eurow mjenje hač w lětušim etaće. Přičina je wočakowany spad dochodow z cyrkwinskeho dawka a z financneho zarunanja Ewangelskeje cyrkwje w Němskej.

Swjedźenske hry dale póńdu

Čorny Chołmc. Pokročowanje Krabatowych swjedźenskich hrow je zawěsćene. Kaž towarstwo Krabatowy młyn zdźěli, staj producentka swjedźenskich hrow Doris Siebecke a předsyda towarstwa Tobias Čižik njedźelu wotpowědne zrěčenje wo dalewjedźenje hač do 2023 podlěšiłoj. Klětu planuja 15 předstajenjow stawizny z Krabatom. Předpředań zastupnych lisćikow zahaja 15. januara.

Ze stawiznami so zaběrali

Krótkopowěsće (20.11.17)

póndźela, 20. nowembera 2017 spisane wot:

Do předsydstwa přiwzaty

Drježdźany. Předsydstwo sakskeje SPD je minjeny pjatk w Drježdźanach dźěłowy kruh „Serbja“ jako poradźowacy gremij do krajneho předsydstwa přiwzało. Wo tym informuje 1. rěčnik wuběrka Benedikt Dyrlich. Dźěłowy kruh smě so přichodnje mjez druhim na wšěch zetkanjach krajneho předsydstwa wobdźělić a aktiwnje a bjezposrědnje na runinje sakskeje SPD wliw wukonjeć.

Zběrku powědkow předstajili

Radwor. Nazymske čitanje z noweje antologije „Mlóče“ su zajimcy minjeny pjatk w Radworskim „Słodeńku“ dožiwili. W Ludowym nakładnistwje Domowina wušłu publikaciju předstajichu nimo wudawaćelki Ingrid Juršikoweje awtorojo Měrana Cušcyna, Andreja Chěžcyna a Křesćan Krawc. Woni tež ze swojich powědkow čitachu. Mnozy dachu sej knihu signować.

Wo wuspěchach a ćežach zhonili

Krótkopowěsće (17.11.17)

pjatk, 17. nowembera 2017 spisane wot:

Rozjimuja strukturnu reformu

Drježdźany. Ewangelska krajna cyrkej Sakskeje wotměwa wot dźensnišeho swoju nazymsku synodu. Hač do póndźele chcedźa w Drježdźanskej cyrkwi Třoch kralow kóždolětny etat rozjimać. Rozestajeć dyrbja so zdobom ze strukturnej reformu. Dale a mjenje čłonow dla je nuznje trjeba ličbu wosadow kaž tež dźěłowych městnow pomjeńšić. Namjety pod hesłom „Cyrkej z nadźiju“ drje předleža, su pak dwělomne.

Mjeńšinowe rěče w srjedźišću

Berlin. Zastupjerjo Zwjazka, zwjazkowych krajow a narodnych mjeńšin w Němskej su wčera w Berlinje na konferency mjez druhim wužiwanje mjeńšinowych rěčow rozjimali. Mjez wobdźělnikami běchu tež zastupnicy Domowiny. Konkretnje rěčeli su tež wo nałožowanju mjeńšinowych rěčow w zarjadach a kak dźiwaja na rěče we wupisanjach dźěłowych městnow.

Unikatna postawa

nawěšk

nowostki LND