Tójšto poskitkow na spočatku šulskeho lěta
Štwórty tydźeń šule je so hižo nimale pominył. Tak je tež zaso žiwjenje do Budyskeho internata zaćahnyło.
Lětsa bydlitej w internaće holcy ze Slepoho, kotrejž chodźitej do 10. lětnika. Nimo zdalenosće wot doma a noweje rjadownje je serbšćina za njej wosebite wužadanje. Kontakt k sobušulerjam a wobydlerjam internata je tuž zwjetša němskorěčny. Kubłarjo a tež někotři šulerjo pak so jara prócuja, z nimaj pomału a jasnje serbsce rěčeć a jenož mało wěcow němsce wospjetować. Čim konsekwentnišo z nimaj serbsce rěčimy, ćim wjetša je jeju šansa, rěč nawuknyć. Nětko mamy dźakowano Radworskej staršiskej iniciatiwje nalěpki ze serbskimi wobrotami, kotrež smy na wěcy w jeju stwě, w kuchni a klubowni zlěpili. Derje wšak by było, hdy byštej so šulerce w swojim času w Budyšinje w serbšćinje wukmanić móhłoj.
Policija (04.09.25)
Nimale 40 km/h přespěšny
Běłe Noslicy. Při spěšnodróze S119 blisko Běłych Noslic je team policije wutoru spěšnosć jězdźidłow měrił. W běhu štyri a poł hodźiny trajaceje kontrole měrjachu spěšnosć 464 jězdźidłow. 81 z nich bě spěšnišo hač dowolene 50 km/h jěło. 24 z nich wočakuje nětko pokuta. Najnuznišo měješe Ford z Budyskej značku. Jeho lepichu z 88 kilometrami na hodźinu. Za to jemu nětko zličbowanku 260 eurow wupisaja. Nimo toho jemu jězbnu dowolnosć sćazaja, tak zo ma so za druhimi móžnosćemi mobility wobhladować.
W srjedźowěkowskim swěće doma
Žadaja sej wjace transparency
Mułkečenjo planowany natwar wětrnikow wotpokazuja
Slepo (AK/SN). Lětsa srjedź septembra chce energijowa firma za wobnowjomnu energiju Enercity tzwr natwar štyrjoch wětrnikow na Mułkečanskim nasypnišću (Mulkwitzer Hochkippe) zahajić. Kóždy wětrnik změje wukon šěsć megawattow a budźe cyłkownje 250 metrow wysoki. To je za projekt zamołwity sobudźěłaćer energijoweje firmy Torsten Schliewe minjenu wutoru na posedźenju Slepjanskeje gmejnskeje rady znazornił. „Kónc 2026 maja prěnje připrawy produkciju miliny zahajić“, wón podšmórny a doda: „Za wróćotwar připrawow po 20 lětach smy pola Zhorjelskeho wokrjesa rukowanje we wobjimje 2,9 milionow eurow zapołožili.“ Prěni twarski wotrězk běše wokrjes Zhorjelc w lěće 2024 schwalił. Tež regionalny planowanski zwjazk Hornja Łužica-Delnja Šleska projekt podpěruje.
Krabatowa stwa zajim budźiła
Rěčna motiwatorka projekta ZARI Marija Šołćic je w awgusće wosebity projekt přewjedła. We Łužiskim centrje we Wojerecach zarjadowa wona tak mjenowanu Krabatowu stwu. W zwisku z tutym předewzaćom wona nazornje wo wšelakich dožiwjenjach rozprawja:
Wojerecy. Wotpočowanski areal we Łužiskim centrje, tak mjenowana chill-area, je so w awgusće štyri króć do Krabatoweje stwy přeměnił. Krabatowe towarstwo z.t. a projekt Domowiny ZARI publikum tam z čitanjemi Idy Kotte a Jěwy-Marije Čornakec jimaštej. Tež mnohe druhe poskitki, na př. z BOOKii-technologiju wuwite ideje za serbske nałožki, spěwanje a powědanje stawiznow, zajimowani tam wužichu. Při tym nasrěbachu so idejow, kiž móža sami za sebje abo za wuwučowanje serbskeje rěče w našich zarjadnišćach wužiwać.
W Radworju su sej zajimcy wčera tamnišu serbsku zakładnu šulu ...
Chcu rady na maćernorěčnym niwowje serbować (5)
Domowina je spočatk apryla we Wulkich Zdźarach rěčny projekt DOMOJ zahajiła. To je intensiwny kurs serbšćiny, kiž dźewjeć měsacow traje. Dohromady dwanaće wobdźělnikow wuknje zhromadnje w tak mjenowanym rěčnym hnězdźe. Přichodny čas jich w našim wječorniku předstajimy. Přeće Daniele Stockfischoweje je, zo serbsku rěč tak derje wobknježi kaž maćernu rěč.
Sym Daniela Stockfischowa a sym 51 lět stara. Bydlu a dźěłam w Čornym Chołmcu. Jako kubłarka skutkuju w AWO-pěstowarni „Krabat“. Mam dźowku, wona je tež kubłarka a dźěła w Ptačecach. W swobodnym času hraju gitaru, spěwam a rejuju.
Znamjo jónkrótnosće našeje pěstowarnje w Čornym Chołmcu je serbska rěč, a tohodla chcu ju prawje nawuknyć. Pěstujemy serbske nałožki, kaž na přikład ptači kwas, camprowanje, chodźenje po jutrownu wodu abo stajenje a mjetanje meje. Reje kaž „Šewcowa reja“, „Wjerću so“ abo „Stup dale“ su pola dźěći jara woblubowane. Tež starši so přeco zaso dźiwaja, kelko jich dźěći serbsce nawuknu a doma nałožuja. Starši so nas tuž husto prašeja, što a wo čim dźěćo scyła powěda.
Krótkopowěsće (04.09.25)
Přistup do muzejow wolóžić
Choćebuz. Město Choćebuz chce dźěćom a młodostnym přichodnje přistup do muzeja wolóžić. Tak měli sej woni darmotnje wustajeńcy w Měšćanskim muzeju a w Serbskim muzeju wotkryć móc. Za to maja so wustawki změnić, wo čimž maja zapósłancy měšćanskeje rady na swojim posedźenju w septembrje rozsudźić. Płaćizny za dorosćenych měli so moderatne powyšić, město Choćebuz nětko zdźěli.
Wjac njewobjednanych padow
Drježdźany. Sakske statne rěčnistwa maja po naprašowanju dpa wjele njewobjednanych jednanjow. Wuwiće w swobodnym staće je dynamiske, němski zwjazk sudnikow zdźěli. Kónc lěta 2021 zwěsćichu statne rěčnistwa nimale 30 000 njewobjednanych padow. Porno tomu bě jich jeničce w prěnim połlěće 2025 hižo něhdźe 46 000, štož je rozrost wo 54 procentow.
Pradomiznu Słowjanow wotkryli
Jězbu z fotami dokumentowali
Za zetkawanišćo dźakowni
15. róčnicu znowanatwara statoka Hanza Šustera w Trjebinje woswjećili
Trjebin (JoS/SN). W Trjebinje su minjenu njedźelu na statoku Hanza Šustera hudźbny swjedźeń składnostnje 15. róčnicy jeho znowanatwarjenja woswjećili. Hižo při zachodźe informowaše taflička mnohich wopytowarjow wo stawiznach statoka. Wjace wo serbskim ludowym hercu Hanzu Šusteru wšak wědźeše Peter Mäkelburg – wot lěta 2001 do 2008 wjesnjanosta w Trjebinje. Wón jeho derje znaješe, wšako bydleše wjele lět w susodstwje Šusterec statoka. Mjez druhim powědaše něhdyši wjesnjanosta, zo běše Hanzej Šusterej jako hórnikej wědome, zo brunicowy bager tež před swojim statokom zastać njebudźe. „Domske su před něhdźe 200 lětami bjeze hozdźikow a wapna natwarili. Z ideju, jón zwotnosyć a na druhim městnje natwarić, je so Hanzo hižo čas swojeho žiwjenja rozestajał“, tak znazorni Mäkelburg. Za wotbagrowanje zamołwity energijowy koncern Vattenfall je ideju na kóncu zwoprawdźił a wottwar statoka w lěće 2008 zahajił. W lěće 2010 je wón na zelenym srjedźišću Trjebina znowa natwarjeny statok tamnišej Domowinskej skupinje přepodał.
