Swjaty dźeń Božeho spěća
Vatikan (B/SN). Po cyłej Němskej a we wjetšinje europskich krajow, kaž w Danskej, Awstriskej, Šwicarskej, Nižozemskej a Francoskej je swjedźeń Božeho spěća křesćanski swjaty dźeń, lětsa 30. meje. Datum je stajnje 40 dnjow po jutrach a dźesać dnjow do swjatkow. Wot lěta 383/384 wopomina so Jězusowe wěšćenje: „Ja sym wot Wótca wušoł a na swět přišoł; znowa wopušću swět a du k Wótcej.“ (Jan 16,28)
Přećiwo krejnym testam
Marburg (B/SN). Dźěłowa skupina křesćanskich medicinarjow we wobłuku studentskeje misije Němskeje wupraja so w stejišću přećiwo planowanemu přewzaću kóštow dwělomneho krejneho testa za samodruhich přez chorobnu kasu. „Zběrać genetiske wuslědki, najhusćišo nastupajo trizomiju 21, je za potrjechene dźěćo principielnje bjez medicinskeho wužitka“, rěka w stejišću. Spóznata trizomija wjedźe w 90 procentach padow k přetorhnjenju samodruhosće. Wot konwencije Zjednoćenych narodow žadana runosć šansow za zbrašenych płaći potom jeno za tych, „kiž su proces selekcije – hač do poroda – přetrali.“
Stwórbu Božu zachować
W Brüsselu za wuchod wojować
Brüssel (dpa/SN). Wuchodoněmske brunicowe kraje Braniborska, Sakska a Saksko-Anhaltska su so dźensa w Brüsselu wo pomoc EU při trěbnej strukturnej změnje prócowali. Ministerscy prezidenća Dietmar Woidke (SPD), Michael Kretschmer a Reiner Haseloff (wobaj CDU) zetkachu so w sydle Europskeje komisije z etatowym komisarom Güntherom Oettingerom a zastupnikami wjacorych generalnych direkcijow. Woni su wosebje na naležnosće wuchodoněmskich zwjazkowych krajow pokazali.
USA sćelu lětadłonošak
Washington (dpa/SN). USA přepołoža jako wojerske warnowanje přećiwo Iranej lětadłonošak USS Abraham Lincoln a staflu bombowcow do Srjedźneho wuchoda. To připowědźi narodny wěstotny poradźowar USA John Bolton. Wón wopodstatni kročel z „cyłym rjadom znjeměrnjacych a eskalěrowacych warnowanskich znamjenjow“. USA chcyli iranskemu režimej „jasne a zrozumliwe poselstwo słać“. Bolton potwjerdźi, zo nochcedźa USA wójnu. Zdobom pak su přihotowane „na nadpad Irana reagować“.
K přiměrej zwólniwi
Drama „Gundermann“ je so na spožčenju Němskeho filmoweho myta ...
Wukrajni studenća waža sej Viadrinu
Frankfurt n. W./Słubice (RD/SN). Mjezynarodni studenća su Europsku uniwersitu Viadrinu w Frankfurće nad Wódru za najwoblubowanišu wysoku šulu Němskeje wuzwolili. W mjezynarodnym studentskim barometru (ISB), po wšěm swěće najwjetšim přepytowanju mobility studowacych a promowowanych, zaběra wona prěnje městno mjez cyłkownje 16 wobdźělenymi němskimi uniwersitami, kaž ISB zdźěla. W cyłoeuropskim přirunanju leži Viadrina na 6. městnje mjez cyłkownje 55 uniwersitami, po cyłym swěće na 20. městnje wšěch 199 přepytowanych wysokich šulow. W přepytowanju běchu so 200 000 studowacych z 21 krajow prašeli.
41 mortwych w palacym so lětadle
Moskwa (dpa/SN). Po znjezboženju ruskeho pasažěrskeho lětadła na Moskowskim lětanišću Šeremjetjewo z 41 mortwymi přepytuja zamołwići dokładne přičiny njezboža. Za to prašeja so přežiwjenych, swědkow a sobudźěłaćerjow lětanišća. Dotal statne lětanske předewzaće Aeroflot z toho wuchadźa, zo je techniski defekt pilota mašiny typa Suchoj Superjet 100 po puću do Murmanska na sewjeru Ruskeje nuzował so zawróćić. Na Moskowskim lětanišću so mašina při nuzowym přizemjenju na betonowej čarje zapali. W lětadle bě 78 wosobow. Na wobrazach bě widźeć, kak pasažěrojo w prědnim dźělu mašiny w běhu sekundow přez nuzowe suwadła lětadło wopušća. Ludźo w zadnim dźělu njemějachu šansy na wuchowanje, dokelž bě so hišće połny tank mašiny při přizemjenju puknył.
Suchoj Superjet 100 je prěnje nowowuwiće ruskeho lětadłotwara po kóncu Sowjetskeho zwjazka. Aeroflot ma tuchwilu 50 tajkich mašinow. Sto dalšich su hakle loni nazymu skazali.
Sakscy lěkarjo najmłódši
Nastupajo medicinske zastaranje ludźi cyłoněmsku studiju zestajeli
Kamjenica (dpa/SN). Sakska steji nastupajo zastaranje z dźěćacymi lěkarjemi po wšej Němskej na třećim městnje. Na 100 000 wobydlerjow zličichu loni 11,2 lěkarjow. To wuchadźa z najnowšich datow zwjazkoweho registra lěkarjow, kotrež powěsćerni dpa předleža. Přirunujo z lětom 2017 je ličba wo 0,1 rozrostła. W cyłoněmskim přirunanju stej jenož měšćanskej stataj Bremen (14,1) a Hamburg (11,5) před swobodnym statom, kiž pak je prěni mjez płoninowymi krajemi.
Hladajo na zastaranje z lěkarjemi a psychoterapeutami zaběra Sakska skerje městno w srjedźnym polu. Statistisce widźane ma wona 208,6 lěkarjow na 100 000 wobydlerjow, třoch wjace hač 2017. Z 52,7 lětami maja lěkarjo a terapeuća w Sakskej najnišu přerěznu starobu w cyłozwjazkowym přirunanju.
Serbskosć zachować
Pellegrini pola Trumpa był
Washington (SŽ/K/SN). Składnostnje swojeho krótkowopyta USA, zaměrjeneho na jednanja wo wikowanju a wěstoće, zetka so słowakski ministerski prezident Peter Pellegrini z tamnišim prezidentom Donaldom Trumpom. W Běłym domje Pellegrini hłowje USA rjekny, zo Słowakska „swoje přilubjenja spjelnja, zo wójsko modernizuje a ameriske brónje nakupuje“. K tomu wón zwurazni, zo Słowakska lěta 2022 dwaj procentaj BSP za wojerske wudawki nałoži, potajkim prjedy, hač by dyrbjała.
Trump prócowanja Słowakskeje pochwali a wupraji nadźiju, zo dalše kraje jeje přikład sćěhuja. Słowakski premier gratulowaše Trumpej k dynamiskemu rozwiću ameriskeho hospodarstwa a předewšěm k woteběracej bjezdźěłnosći nowych dźěłowych městnow dla. „Hdyž so USA šlachći, šlachći so tež Słowakskej“, wón přispomni, dźiwajo na to, zo dožiwja Słowakska robustny hospodarski róst, sobu najwjetši w Europskej uniji a europasmje. Jako dar zwěnowa Pellegrini hosćićelej baseballowy kij, a Trumpowa mandźelska Melania dósta narodnu drastu ze srjedźneje Słowakskeje.
Charles a Camilla ke kanclerce
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) je britiskeho princa Charlesa a jeho mandźelsku Camillu do kanclerskeho zarjada přeprosyła. Naslědnika na trónje a wójwodku z Cornwalla wočakuja jutře na rozmołwu w Berlinje, kaž zastupowaca rěčnica knježerstwa Ulrike Demmer minjeny pjatk w zwjazkowej stolicy zdźěli. Na prašenje, hač jedna so wo nuznje trěbnu šarmowu ofensiwu w tuchwilnych ćežkich časach brexita dla, Ulrike Demmer rjekny: „Njebudu wopyt nětko interpretować. Wjeselimy so na wobeju, a Wy wěsće, kak wažna Wulka Britaniska jako partner tež w časach jednanjow brexita dla je.“
Charles (70) a Camilla (71) přebywataj wot 7. do 10. meje w Němskej. W Lipsku chcetaj so wonaj wo měrniwej rewoluciji informować, kotraž bě 1989 kónc dźělenja Němskeje zahajiła. W Mnichowje wěnuje so princ Charles temam kaž klimje přichilenemu rozrostej a hospodarskemu zhromadnemu dźěłu wobeju krajow. Medije běchu na to tukali, zo chcył Charles w prěnim rjedźe nahladnosć Wulkeje Britaniskeje polěpšić, kotraž bě brexita dla škodu poćerpjeła.
