Kijew (UŽ/K/SN). Z runjewon přemóžacym wuslědkom je předstajer „prezidenta“ w telewizijnej komediji „Słužownik naroda“, dźiwadźelnik-njepolitikar Wladimir Zelenskij prezidentske wólby na Ukrainje dobył. We wurisanskim kole nažnja wón 73 procentow hłosow, mjeztym zo so za dotalneho prezidenta Petra Porošenka jeno 25 proc. wupraji. Wólbny wuspěch tajkeho kalibra před Zelenskim hišće žadyn kandidat na prezidenta njeje docpěł, a k tomu je wón z 41 lětami najmłódša hłowa stata něhdyšeje sowjetskeje republiki. Čućiwa poražka Porošenka ma so porno tomu jako kwitowanje Ukrainjanow za jeho njespjelnjene lubjenja nastupajo hospodarski postup, masiwne pohubjeńšenje žiwjenja, podróšenja, njeskónčenje wojowanjow w Donbasu. W Donjeckim a Luganskim regionje njejsu wolili. Po čěskich medijach je Zelenskij we wšěch wólbnych wokrjesach dobył. We wuchodźe wučinja přihłosowanje zdźěla wjac hač 80 procentow, w zapadnych regionach něšto wjac hač 50, w stolicy Kijewje dobrych 60 %.
Colombo (dpa/SN). Dwaj dnjej po seriji cyłkownje wosom nadpadow na cyrkwje a hotele w Sri Lance je so ličba mortwych na 310 zwyšiła, policija dźensa rano zdźěli. Wjac hač 500 zranjenych su w chorowni. Mjeztym je policija hižo 35 wosobow zajała. Wjac hač 20 domow su zastojnicy přepytali. W nocy na dźensa bu nuzowy stał wuwołany. Tak su wjacore nuzowe postajenja płaćiwe. Statny prezident Maithripala Sirisena wozjewi, zo su w zajimje wěstoty a zachowanja zjawneho porjada a zastaranja nuznje trěbne. Dźensniši dźeń wuwołachu jako žarowanski. Hižo rano wotměchu tři mjeńšiny ćišiny. Tohorunja su prěnje chowanja ćěłow předwidźane.
Mjez wjac hač 30 mortwymi wukrajnikami je tež Američan němskeho pochada, wonkowne ministerstwo zdźěli. Knježerstwo w Sri Lance je gremij zasadźiło, kotryž ma nadpady přepytować. Prěnja rozprawa měła hižo za dwaj tydźenjej předležeć. Mjezynarodna organizacija Interpol připowědźi, skupinu fachowcow do kraja pósłać.
Berlin (dpa/SN). Wodźacy wědomostnicy maja zakazy dieselowych awtow na jednotliwych dróhach za mało wunošne, powětr w městach polěpšić. Woni rěča wo „krótkodobnym akcionizmje“. Fachowcy Narodneje wědomostneje akademije Leopoldina poručeja město toho wobšěrnu strategiju a zasadnu změnu wobchadneje politiki – předewšěm z wutwarom zjawneho bliskowobchada.
Wědomostnicy nimaja za prěnjorjadny nadawk, hornje hranicy dusykowych dioksidow přiwótřić, kotrež su w mnohich městach dieselowych wotpłunow dla překročene. Najebać to dyrbjeli wjace činić, wustork škódnych maćiznow pomjeńšić.
Wulku wěcnu škodu je dwanaćelětny hólc ćichu sobotu w Rakecach zawinił. Tak je z awtom swojeje ćety z parkowanišća wujěł, štož bě jemu 23lětna samo dowoliła. Po informacijach policije pak je hólčec borzdźidło a płun zaměnił a zajědźe přez dróhu na ležownosć, hdźež tam wotstajene awto wobškodźi. Cyłkowna škoda njepřemysleneje akcije wučinja 33 000 eurow.
Po wjac hač dźesać lět trajacej ćěkańcy je so 64lětny złóstnik z dwěmaj kófromaj pod pažu wčera w Awstriskej pola policije přizjewił. Tam wón přizna, zo bě cyły čas na kupje Teneriffa bydlił. Nětko pak so jemu tam hižo njelubi a tuž so nawróći. 64lětny bě před wjac hač dźesać lětami z Wienskeho jastwa twochnył.
Drježdźany/Plusnikecy (SN/at). Wobaranje Plusnikečanskeje wobydlerskeje iniciatiwy přećiwo zornowcowej skali předewzaća ProStein w Malešanskej gmejnje běše wčera předmjet słyšenja peticiskeho wuběrka w Sakskim krajnym sejmje. Kaž wobdźělnicy rozprawjachu, chce gremij nětko pola zwjazkoweho zakonjedawarja změnu hórnistwoweho zakonja nastorčić w tym nastupanju, zo maja hórnistwowe předewzaća přichodnje dopokazać, zo njejsu škody na přikład na twarjenjach wobydlerjow zawinyli. Hišće płaći, zo dyrbja škodowani to firmam dopokazać. Za to trěbny posudk płaći jich něhdźe 7 500 eurow.
Kedźbliwje přiwzachu zastupjerjo wobydlerskeje iniciatiwy informaciju zastupjerja statneho ministerstwa za wobswět a ratarstwo, zo steja tam moderne nastroje za měrjenje poćeženjow z procha a hary k dispoziciji, kotrež móže wobydler sam posłužować a kóždy do swojeho domu dóstać.
Dotalne postupowanje Plusnikečanskeje wobydlerskeje iniciatiwy hódnoćachu w peticiskim wuběrku jako „woprawdźe efektiwne a fairne“.
Berlin (dpa/SN). Situacija nowinarskeje swobody w Europje je so po měnjenju reporterow bjez mjezow pohubjeńšiła. Systematiske škaranje přećiwo žurnalistam je k tomu wjedło, zo dźěłaja nowinarjo w stajnej klimje stracha, organizacija potwjerdźa. Předewšěm płaći to za kraje, hdźež móžachu zastupjerjo medijow dotal wěsće dźěłać. Situacija w Němskej drje je so wo dwě na nětko 13. městno polěpšiła, w tamnych krajach pak jasnje pohubjeńšiła. Najwěsćišo čuja so žurnalisća w Norwegskej, Finskej a Šwedskej.
Grjekska žada sej reparacije
Athen (dpa/SN). Grjekski parlament je wčera wječor rozsudźił, sej wot Němskeje oficialnje reparacije za škody Druheje swětoweje wójny žadać. Kaž grjekscy fachowcy twjerdźa, jedna so wo sumu cyłkownje 290 miliardow eurow. Tamniše knježerstwo ma nětko nadawk, wšitke diplomatiske a prawniske kročele zahajić. Nětko zdźěłaja pisomnu powěsć zwjazkowemu wonkownemu ministerstwu. Kaž šef grjekskeho knježerstwa Alexis Tsipras zdźěla, je žadanje historiska a moraliska winowatosć.
Ma knježerstwo wutworić
Waršawa. Kaž w minjenych lětach su Polacy tež lětsa 10. apryla z mnohimi zarjadowanjemi lětadłowu katastrofu w ruskim Smolensku wopominali, při kotrejž bě lěta 2010 tehdyši pólski prezident Lech Kaczyński z 95 dalšimi ludźimi žiwjenje přisadźił. We Waršawje wotmě so na Naměsće Piłsudskeho wulka Boža mša z wodźacymi zastupnikami politiki a towaršnosće. Za wołtarjom běchu wobrazy wšitkich woporow připrawjene, kotrychž mjena su kaž kóžde lěto předčitali. W swojej narěči bě Jarosław Kaczyński, předsyda knježaceje narodnokonserwatiwneje strony Prawo a sprawnosć (PiS), tónraz skerje moderatny. Hewak bě wón stajnje zaso zjawnje twjerdźił, zo bě njezbožo we woprawdźitosći atentat.