Budyšin (CRM/SN). Wosebite pječwa k róčnym časam su chětro zajimawa tema za serbsku ludowědu. Andrea Pawlikowa, kuratorka w Serbskim muzeju, wědźeše swoje dopóznaća předwčerawšim popołdnju w serialnym zarjadowanju „Kofej w třoch“ do wědomostnje wopodstatnjeneho konteksta stajić.

Wuchadźišćo jeje přednoška běše zbožowny podawk, zo namakachu před lětami w Zagorju pola Mužakowa, kiž přisłuša hišće dźensa serbsko-němskemu sydlenskemu rumej, na łubi stareho burskeho statoka škleńčany kašćik, w kotrymž běše do wěnca splećene pječwo z lěta 1854 schowane. Wěnc je ze symbolemi a z běłej seklu wudebjeny, štož na to pokazuje, zo měještej so z nim zbožo a žohnowanje posrědkować. Podobny zaměr ma so we wšelakich pječwach widźeć, kotrež su tež dźensa w Serbach kaž tež w druhich regionach k swjedźenjam dale z wašnjom, referentka wuzběhny.

Swjedźeń za duch a začuće

srjeda, 30. měrca 2022 spisane wot:

55. Wojerowske hudźbne dny na bohatu tradiciju zhladuja

 Wojerecy (SiR/SN). Sinfonija, solisća, wotkrywanje, domizna, show a dźěći – tak hodźa so kóždolětne Wojerowske hudźbne dny w krótkej formje wopisować. Tamniši wyši měšćanosta Torsten Ruban-Zeh (SPD) je tutu kulturnu tradi­ciju na wčerawšej nowinarskej konferency „wokřewjenje a swjedźeń za wšitke zmysły“ mjenował. Je to jónkrótny poskitk, kotryž mjez koronapandemiju a wójnu tróšku normality a kulturnu bohatosć wotbłyšćuje a kotryž maš sej tohodla wosebje wažić.

Pod hesłom „Ženje ničo njeje – fantazmy a realizmy z krajiny“ su minjeny pjatk wustajeń­cu Měrki Pawlikoweje a Heiki Hannemann Klein w Berlinskim pawiljonje při mlokarni wotewrili. W njej zaběratej so wuměłče ze z ćežkometalom poćeženej wotpadkowej deponiju w Berlinskej wokolinje ze spočatka 20. lětstotka, kotraž bě do­ toho přirodoškitny teren. Přiwšěm skići dźensa žiwjenski rum za orchideje a mórske worjoły. Što woznamjenjatej nam dźensa krajina a přiroda? Hladamy přeco­­ hišće romantizowace na njej, prašatej so wuměłče. Hač do 4. apryla je pře­hladka hišće přistupna. Foto: Kito Pawlik

Z lóštom serbsce rěčeli

wutora, 29. měrca 2022 spisane wot:
Krótko, jadriwe a lóštne – tak hodźi so předstajenje krucha „Zejler w šuli – oder wer ist Zejler?“ wčera we wobłuku 21. swě­toweho dnja šulerskeho dźiwadła w NSLDź zjimać. Šulerki a šulerjo 4. lětnika Wojerowskeje zakładneje šule „Handrij Zejler“ su serbskeho „superstara“, kaž Zejlerja mjenowachu, wot pomnika dele na swójsku šulersku runinu přinjesli a sej jeho tak zbližili. Tež rěč swojich prjedownikow su sej serbšćinu wuknjacy tak zbližili – tekst sedźeše, z lóštom su serbsce rěčeli a tež spěwali (jónu samo z klawěrnym přewodom). Zo „wšo fajn klinčeše“ bě tuž zawěsće najrjeńši kompliment, kotryž su jim (kaž tež wučerce Silwiji Wjeńcynej) maćernorěčne šulerki wobradźili. Sej něšto přiswojić a swojim zajimam přiměrić je něšto druhe hač jenož cuze wokable a suchu gramatiku wuknyć, a wočiwidnje wuspěšny puć, wuši a hubu za serbšćinu wote­wrěć. Připóznaće tomu runje tak polěkuje. Njech we Wojerecach dale po tymle puću kroča! Cordula Ratajczakowa

Budyšin (SN/bn). Spontanje literarne teksty spisać, je po wašnju performance na jewišću prezentować a najlěpše wu­kony na městnje z wothłosowanjom mytować – tak hodźał so žanr poetryslam skrótka wopisować. Z USA pochadźace wuměłske wubědźowanje je mjeztym po wšěm swěće etablěrowane, w Němskej bu tale forma kreatiwneho roze­stajenja z rěču w lěće 2016 do lisćiny imateriel­neho kulturneho namrěwstwa UNESCO zapisana.

Delnjoserbscy rybarjo

póndźela, 28. měrca 2022 spisane wot:
23. nalětnika 1952 załožichu w korčmje Prizarskich Bórkowow Rybarske zjednoćenstwo Bórkowy a wokolina. Za předsydu wuzwolichu serbskeho wučerja a pozdźišeho redaktora Noweho Casnika Wy­lema Bjera. 35 lět je wón zastojnstwo ­wukonjał. Zjednoćenstwu přisłušachu spočatnje skupiny Wobsedne, Kuparske a Prizarske Bórkowy, Smogorjow, Prjawoz, Dešno, Wjerbno a Běła Góra. Tehdy bě za cyłu republiku předwidźane, dowolić w hatach a rěkach jeničce wudźenje. Wylem Bjero wobroći so na předsydu Domowiny Kurta Krjeńca a župneho sekre­tara Fryca Nakońca. Woni wjacore razy w Berlinje ze zastupjerjemi ministerstwa wo tym jednachu, dowolić w Błótach staroserbske łójenje rybow z pomocu syće a směć tež připrawu zasadźeć, w kotrejž ryby k składowanju a chłódźenju tun­kaja. Po wuspěšnych jednanjach přistupi zjednoćenstwo narodnej organizaciji a rěkaše­ wot 1991 „Zjednoćenstwo serbskich błótowskich rybarjow“. Dźensa ma wone 17 skupin a wobhospodarja 195 hektarow wódnišćow. Wu­zběhnyć so ma, zo bě wot­ spočatka runohódne wužiwanje delnjoserbšćiny w towarstwje samo­zrozumliwe. Mikławš Krawc

Zakładne znajomosće rěče susoda

póndźela, 28. měrca 2022 spisane wot:

Iniciatiwa „My smy Europa“ zasadźuje so za to, zo so „europski projekt zešlachći. Chcemy kontinent a jeho wobydlerjow lěpje rozumić a zwěsćić, kak móže jednotliwc zwoprawdźenju projekta přinošować.“ Minjeny kónc ty­dźenja je iniciatiwa w tym zwisku rjad dźěłarničkow w Žitawje wuhotowała.

Žitawa (SN/bn). Nimo diskusijneho koła „Periferija – hranicy – kultura“, dialoga mjez šulerjemi a seniorami „Wotkrywanja w měsće“ a zarjadowanja za młodostnych a studowacych „Youth think tank“ bě iniciatiwa tež na dźěłarničku w Žitawskej radnicy za w medijowej branši skutkowacych přeprošała. Něhdźe 20 zajimcow mjez druhim z Němskeje, Pólskeje, Jendźelskeje, Grjekskeje, Friziskeje a ze serbskeje Łužicy je so na njej wobdźěliło.

Lětušich dobyćerjow wubědźowanja wo najrjeńše serbske jutrowne jejko su wčera na małej swjatočnosći w Budyskim Serbskim muzeju wuznamjenili. Nad připó­znaćom wjeselachu so mjez druhim Dorothea Šołćina z Budyšina (za jednobarbne bosěrowanje) a Liane Hoder z Drježdźan (wotlěwa) (připóznawanske myto za wjacebarbne bosěrowanje) kaž tež Alexa Sachon z Kulowa, kotraž je so prěni raz wobdźě­liła (naprawo) (za wjacebarbne bosěrowanje). Dohromady 41 kolekcijow bu Spě­chowanskemu kruhej za serbsku ludowu kulturu we wobłuku wubědźowanja wo najrjeńše serbske jutrowne jejko 2022 zapodatych. Foto: SN/Božena Šimanec

Direktor Serbskeho gymnazija Budyšin René Wjacławk, nawodnica zakładneho kursa wuměłskeho kubłanja Jelena Neumanowa a jeje šulerki 11. lětnika Jessie Krause, Constanze Senst, Julia Wirth kaž tež wučerka Christina Brězanec-Žurowa (wotlěwa) pokazuja tule we wučbje nastate mólby, kotrež su wotnětka w sakskim krajnym zarjedźe za šulu a kubłanje wustajene. Foto: Maćij Bulank

Čitajće w nowym rozhledźe (25.03.22)

pjatk, 25. měrca 2022 spisane wot:

Na titulu aktualneho Rozhlada je k měsacej hodźace so foto Maćija Bulanka wo jutrownym spěwanju loni w Čornym Chołmcu zwěčnjene. Płaćiwych postajenjow w zwisku z koronu dla trjebachu młode žony we Wojerowskej drasće tehdy škitny nahubnik, při čimž maš jako wobhladowar spodźiwny zaćišć, zo móhła čorna maska přirodny dźěl narodneje drasty być.

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo