Z wudaća: póndźela, 14 septembera 2020

póndźela, 14 septembera 2020 14:00

Lukašenko zetka so z Putinom

Minsk/Soči (dpa/SN). Pod ćišćom masowych protestow w swojim kraju poda so běłoruski prezident Aleksander Lukašenko dźensa na krizowu rozmołwu z ruskim prezidentom Wladimirom Putinom do čornomórskeje metropole Sočija. Je to prěnje wosobinske zetkanje wobeju politikarjow po prezidentskich wólbach 9. awgusta w Běłoruskej – a prěni króć po wólbach, zo Lukašenko kraj wopušći. Ruska je wuski zwjazkar Běłoruskeje.

EU wuradźuje z Chinu

Brüssel/Peking (dpa/SN). Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) je dźensa zhromadnje z druhimi wodźacymi politikarjemi Europskeje unije na widejokonferency z chinskim prezidentom Xi Jinpingom wo spěšnym wotzamknjenju inwesticiskeho plana wuradźowała. Zaměr je, jednanja hač do kónca lěta zakónčić. Z wida EU dyrbjała China za to wšelake wuměnjenja spjelnić a na přikład europskim předewzaćam lěpši přistup k chinskim wikam zmóžnić.

Nowy rekord infekcijow

wozjewjene w: Politika
póndźela, 14 septembera 2020 14:00

Prěnja katolska kěrlušerka

Ministerka Barbara Klepsch Chrysće Meškankowej Myto Zejlerja spožčiła

Kamjenc (SN/CoR). Sakska statna ministerka za kulturu a turizm Barbara Klepsch (CDU) je minjeny pjatk w Kamjenskim sakralnym muzeju cyrkwje swj. Hany bibliotekarce a awtorce Chrysće Meškankowej Myto Zejlerja spožčiła. Bě to štwórty raz po lěće 2014, zo přepodachu wosobinje z 5 000 eurami dotěrowane wuznamjenjenje za wusahowace wukony na polu wukmanjenja, nałožowanja a posrědkowanja serbskeje rěče. „Chrysta Meškankowa je so nimale cyłe žiwjenju tym naležnosćam wěnowała. Wona wobchadźa tak preciznje a kmanje ze serbšćinu kaž lědma něchtó. Zwjazuje rěč z elementom, kotryž nam dale pomha, hdyž njemóžemy něšto w słowach zwuraznić – z hudźbu. Dźakuju so Chrysće Meškankowej za wulki angažement jako hudźbna wědomostnica a za serbsku cyrkwinsku hudźbu“, Barbara Klepsch rozłoži.

wozjewjene w: Kultura
Dospołnje wotpalił je so tónle statok w Kaliforniskej w USA, po tym zo běchu jón płomjenja docpěli. Při najhóršich lěsnych wohenjach w stawiznach je dotal 33 ludźi žiwjenje přisadźiło. Wjace hač 20 000 kwadratnych kilometrow lěsa je spalenych. Dźensa chcyše prezident Donald Trump potrjechenu kónčinu a tamnišich wohnjowych wobornikow wopytać. Foto: dpa/Noah Berger

wozjewjene w: Politika

Koslow (SN/MiR). Spěwajo serbsku hymnu „Rjana Łužica“ su jimacu swjatočnosć wčera popołdnju w Koslowje zakónčili. Wjace hač sto ludźi – něhdyšich a dźensnišich wobydlerjow Koslowa, jich přiwuzni a dalši zajimcy – bě so před towarstwowym domom „K žorawjej“ zhromadźiło. Projektowa skupina „Pomnik“ bě před štyrjomi lětami mysl zrodźiła, stajić w Koslowje pomnik za 13 Koslowčanow, kotřiž so z Druheje swětoweje wójny nawróćili njeběchu, a za dweju nućeneju dźěłaćerjow, kotrajž w Koslowje zahinyštaj. Kulisa zarjadowanja wuwabi začuće, zo su wšitcy přitomni zawjazani do kruha, kotryž ma swój centrum we wuměłskim pomniku „Nawrót do Koslowa“. Józef Kupka a Jurij Kubica – wonaj staj swoje dopomnjenki na struchły apryl 1945, jako steješe Koslow mjez rusko/pólskej a němskej frontu, na CDji zwěčniłoj, staj wčera popołdnju zhromadnje z Caroline Měršowej na Koslowskej nawsy wotkryłoj twórbu Roberta Algera, kotraž „je wotnětka schow za zhubjene a nětko do Koslowa nawróćace so 15 dušow“, kaž to čěsko-ameriski wuměłc w swojej narěči zwurazni.

wozjewjene w: Lokalka
póndźela, 14 septembera 2020 14:00

Lukašenko cyrkwi hrozył

Minsk (B/SN). Běłoruski prezident Aleksander Lukašenko je podpěru cyrkwje demokratiskemu hibanju w swojim kraju wospjet raznje kritizował a jej ze sankcijemi hrozył. „Stat njebudźe tomu přihladować“, rjekny Lukašenko. Wosebje katolska cyrkej bě so na stronu wobydlerjow Běłoruskeje stupiła, kiž demonstrowachu přećiwo sfalšowanju prezidentskich wólbow na dobro Lukašenka. Arcybiskop Minska Tadeusz Kondrusiewicz kritizowaše brutalne wobchadźenje wěstotnych mocow z demonstranta­mi.

Chcedźa z Romom rěčeć

Bonn (B/SN). Němska biskopska konferenca chce dwělomne instrukcije přichod katolskich wosadow nastupajo z Vatikanom rozjimać. Předsyda konferency biskop Georg Bätzing chce přiwzać poskitk rozmołwy z klerusowej kongregaciju. Wón chce namjetować rozmołwu z biskopami a lajkami wobstejaceho prezidija synodalneho puća, dokelž su biskopja, měšnicy a lajkojo w instrukciji na samsnej runinje narěčami. Papjera z Vatikana mjez druhim wotpokazuje, zo lajkojo wosady nawjeduja.

Klóšter dóstanje přirost

wozjewjene w: Cyrkej a swět
póndźela, 14 septembera 2020 14:00

Europa trjeba jednotnu politiku ćěkancow dla

Berlin/Athen (dpa/SN). Po přizwolenju Němskeje a Francoskeje, krótkodobnje wjace njepołnolětnych ćěkancow z wotpaleneho grjekskeho lěhwa Moria při­wzać, nadźija so zwjazkowy minister za wuwićowu pomoc Gerd Müller solidarity we wobłuku Europskeje unije. Nětko dyrbjeli tež druhe europske kraje a komisija EU rozsudźene jednać, rjekny politikar CSU Passauskim nowinarjam. „Dramatiske podawki w Moria měli signal być, wobstejnosće změnić a skónčnje zhromadnu europsku politiku ćěkancam napřećo wuwić. W lěhwje njejsu grjekscy ćěkancy. To su ćěkancy Europy“, minister zwurazni.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 14 septembera 2020 14:00

Zeleni z najlěpšim wuslědkom

Düsseldorf (dpa/SN). Po dobrych wuslědkach w mnohich městach a wokrjesach při wčerawšich komunalnych wólbach w Sewjerorynsko-Westfalskej sej Zeleni žadaja, zo směli sobu knježić. „My smy ći, kotřiž su dobyli a mamy z toho narok, nawodnistwo přewzać“, rjekny krajna předsydka Zelenych Sewjerorynsko-Westfalskeje Mona Neubaur powěsćerni dpa. Neubaur skedźbni na to, zo je so na komunalnej runinje hižo tójšto koalicijow Zelenych z druhimi stronami wuwiło. „Tak to tež wostanje.“

Po dotalnym wólbnym wuslědku su Zeleni wčera z 20 procentami swój dotal najlěpši wuslědk při komunalnych wólbach w Sewjerorynsko-Westfalskej docpěli. Woni móžachu so porno komunalnym wólbam 2014 wo 8,3 procenty stopnjować. W městach kaž Kölnje, Bonnje a Aachenje su zdobom najsylniša politiska móc. CDU je wólby najebać straty ze 36,2 procentomaj dobyła, před SPD z 23,7 procentami. Socialdemokraća su porno minjenym wólbam wjace hač sydom procentow přisadźili.

wozjewjene w: Politika
póndźela, 14 septembera 2020 14:00

Za wjace akceptancy demonstrowali

Pod hesłom „Z nami dyrbiće ličić“ poda so předwčerawšim, sobotu, něhdźe 300 ­přewažnje młodostnych w Choćebuskim Schillerowym parku při Statnym dźiwadle na demonstraciju we wobłuku mjeztym 12. Christopher street dayja (CSD). Wobdźělnicy žadachu sej w narěčach wjace akceptancy a runoprawosće za jenokosplažnych. Woni ćehnjechu wot Schilleroweho naměsta hač k centralnemu campusej Braniborskeje techniskeje uniwersity a po tym hač k młodźinskemu kulturnemu centrumej Glad House. Zarjadowanje skónči so z nadróžnym swjedźenjom. Demonstraciju składnostnje CSD pěstuja w Choćebuzu wot lěta 2008. Foto: Michael Helbig

wozjewjene w: Politika
póndźela, 14 septembera 2020 14:00

Běłorusojo bjez wizuma do EU

Waršawa (dpa/SN). Knježerstwowi šefojo srjedźoeuropskeje Visegrádskeje štyrki chcedźa wobydlerjam Běłoruskeje přichodnje zmóžnić, bjez wizuma do EU přijěć směć. To je pólski ministerski prezident Mateusz Morawiecki minjeny pjatk po zetkanju ze swojimi kolegami z Čěskeje, Madźarskeje a Słowakskeje připowědźił. Namjet chcedźa statnym ­a knježerstwowym šefam EU na přichodnym posedźenju Europskeje rady předpołožić. Morawiecki w tym zwisku rjekny: „Smy sej přezjedni, zo dyrbja so w Běłoruskej swobodne wólby wotměć. Tak móhł tamniši lud suwerenje wo swojim dóńće a přichodźe rozsudźić.“ Po prezidentskich wólbach 9. awgusta dochadźa w Běłoruskej zas a zaso k protestam přećiwo prezidentej Aleksanderej Lukašenkej. 66lětny bě so z 80,1 procentom hłosow za dobyćerja wólbow deklarować dał. Opozicija je sej wěsta, zo je jeje kandidatka Swjetlana Tichanowskaja wólby dobyła. Wothłosowanje běchu tež mjezynarodnje jako hrubje falšowane kritizowali. Dalša tema zetkanja bě wobchadźenje z ćěkancami na grjekskej kupje Lesbos po wohenju w lěhwje migrantow Moria.

wozjewjene w: Politika
Krajny koparski ligist Budissa Budyšin je sobotu dalše pokalne koło docpěł. W Borsdorfje doby mustwo trenarja Tomaša Henčla 4:0 přećiwo wokrjesnemu wyšemu ligistej ST Panitzsch/Borsdorf 1920. Tule wuhra Florian Baudisch (naprawo, Budyšin) Lucasa Justina Stelznera (nalěwo, Panitzsch). Baudisch je něhdyši chowanc Serbskeje wyšeje šule Budyšin. Wrota za hosći třělichu Karel Vrabec (16.), Max Rülicke (22.), Tom Hagemann (50.) a hrajer hosćićela (80.). Foto: Torsten Zettel

wozjewjene w: Sport

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND