To a tamne (08.09.25)
Sportowe awto Formule 2 su policisća na normalnej dróze w Čěskej zadźerželi. Druzy šoferojo běchu zastojnikow informowali, zo je tajke awto po puću. Na to přijědźechu policisća z wjacorymi wozami a helikopterom. 51lětny šofer nochcyše so wuprajić. Alkohol a drogi njejsu zwěsćili. Policija je hižo wjele lět podarmo za awtom pytała, wo kotrymž stajnje zaso w interneće rozprawjeja. Wóz ma 600 PS a je hač do 300 km/h spěšny. Šofer dyrbi z wysokej pokutu a zakazom jězdźenja ličić.
Młody łós (Elch) je na swojim pućowanju na wuchodźe Awstriskeje jednu z najwažnišich železniskich čarow kraja wjacore hodźiny blokował. Kolije zwjazuja Wien ze zapadnej Awstriskej, Němskej a zapadnej Europu. Jako „Emil“ znate zwěrjo steješe pola St. Pöltena na kolijach a so njehibny, jako železnica přijědźe. Mała lokomotiwa Emila z kolijow storči.
Peticija přećiwo Zschäpe
Nürnberg (dpa/SN). 25 lět po prěnim mordarstwje neonacistiskeje skupiny NSU žada sej dźowka prěnjeho wopora Envera Şimşeka, zo zasudźenu prawicarsku teroristku Beatu Zschäpe z programa cofnjencow z neonacistiskeje sceny šmórnu. „Wona měješe dosć chwile, wšo wujasnić a so wuprajić“, rjekny Semiya Şimşek. Žona je zhromadnje z dalšimi woporami NSU peticiju přećiwo přiwzaću Zschäpe do programa zahajiła. Jeje nan bě 9. septembra 2000 prěni wopor NSU.
Trump: „Wójnske ministerstwo“
Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump chce zakitowanski resort na „wójnske ministerstwo“ přemjenować. Republikan chcyše dźensa wotpowědny wukaz podpisać, w Běłym domje zdźělichu. Zakitowanski minister Pete Hegseth zdźěli, zo chcyli USA tak „wojerski etos“ kraja wožiwić a njepřećelow wottrašić. Pomjenowanje „wójnske ministerstwo“ su USA do Druheje swětoweje wójny wužiwali. Po wójnje nasta z toho zakitowanske ministerstwo.
Israel hižo dźěl Gazy kontroluje
Sylne monsunowe zliwki su dźěle Pakistana zapusćili. Kraj dožiwja ...
Etat zwjazka za 2025 zdźěłany
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy etat za tute lěto steji. Po poslednich změnach je etatowy wuběrk zwjazkoweho sejma wčera wječor etat z cyłkownymi wudawkami 502,5 miliardow eurow a nowymi kreditami we wobjimje 82 miliardow eurow wobzamknył. K tomu přińdu kredity z wurjadneho fondsa za zwjazkowu woboru. Tak so na kóncu cyłkownje wjace hač 140 miliardow eurow nowych kreditow nakopi.
W posedźenskim tydźenju wot 16. do 19. septembra zwjazkowy sejm doskónčnje wo etaće rozsudźi. Dočasnych wólbow zwjazkoweho sejma a koaliciskich jednanjow dla dźěłaja ministerstwa wot spočatka lěta jenož z nachwilnymi etatami. Tole jich móžnosće skutkowanja a inwesticijow jasnje wobmjezuje.
Merz z Europu njespokojom
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) so róle Europy w swěće dla starosći. „Štož mje zaběra a starosći je fakt, zo njehrajemy jako Europjenjo na swěće rólu, kotruž bychmy poprawom hrać dyrbjeli, zo bychmy swoje zajimy w dosahacej měrje zakitowali“, rjekny Merz jako předsyda CDU w rozmołwje ze stronskim sćelakom CDU.TV, kotruž chcychu w běhu dnja wozjewić.
Jako přikład mjenowaše wón diplomatiju w zwisku z Ukrainu. „Njejsmy wokomiknje kmani, dosć ćišća na Putina wukonjeć, zo by tutu wójnu skónčił“, Merz rjekny. „Smy na pomoc USA pokazani.“ Runočasnje nawjazuja kraje kaž China, Indiska a Brazilska nowe partnerstwa z Ruskej, Merz doda.
Pozitiwnje kancler hódnoći, zo je Europa nowu zhromadnosć wuwiła. „To je zasłužba němskeho zwjazkoweho knježerstwa a w tym padźe tež němskeho zwjazkoweho kanclera.“
Pytaja za přičinami
Lissabon (dpa/SN). Po njezbožu nadróžneje powjaznicy ze 16 smjertnymi woporami a 21 zranjenymi pytaja zamołwići dale za přičinami katastrofy. W tym zwisku wočakowachu tež nadrobniše informacije wo pochadźe smjertnje znjezboženych. Wčera rěkaše, zo je mjez mortwymi tež němski turist. Jeho žona je njezbožo ćežko zranjena přežiwiła, jeju třilětne dźěćo so snadnje zrani. Poměrnje wěste je, zo su mjez smjertnymi woporami Kanadźanaj, Ukrainjan, Američan, turistaj z Južneje Koreje a Šwicar.
Sławna turistiska atrakcija portugalskeje stolicy bě srjedu wječor naraz po nahłej dróze dele jěła, z kolijow wuskočiła a z wotmachom do twarjenja zrazyła. To bě prěnje njezbožo tutoho razu.
Měrowa jednotka za Ukrainu
Paris (dpa/SN). Cyłkownje 26 zapadnych krajow je zwólniwych, wojakow k zawěsćenju přiměra mjez Ruskej a Ukrainu wupósłać. Tole staj francoski prezident Emmanuel Macron a prezidentka komisije EU Ursula von der Leyen po wuradźowanju tak mjenowaneje koalicije zwólniwych w Parisu zdźěliłoj. Kraje su swoju zwólniwosć zwuraznili, pozemskich wojakow, powětrowe mocy a łódźe za měrowu misiju zasadźić, von der Leyen zdźěli. Němska njeje hišće rozsudźiła, hač so na tym wobdźěli. Najprjedy raz steji financowanje, wobrónjenje a wukubłanje ukrainskich jednotkow w srjedźišću, rjekny zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU).
Ruska je wospjet potwjerdźiła, zo by zapadnych wojakow w Ukrainje jako njepřećelow wobhladowała a nadběhowała. Měrowa jednotka pak nima wotpohlad, wójnu přećiwo Ruskej wjesć, rjekny Macron.
Dobre žně w Braniborskej
Podstupim (dpa/SN). Krótko do zahajenja lětušich winowych žnjow wočakuja winicarjo w Braniborskej dobre žně. „Smy z mnóstwom a z kwalitu kićow spokojom“, rjekny Matthias Janke wot fachoweje skupiny winicarstwo w zahrodnistwowym zjednoćenstwje. Družiny wina, kotrež su přećiwo hribam rezistentne, su sylne spadki w juliju derje přetrali. Pjenki steja z blakami tak derje, zo dyrbjachu wunošk samo trochu wobmjezować. Při tym su někotre kiće wotstronili, zo bychu cyłkownu kwalitu zaručili. Tež suchota w februaru njeje winu zeškodźała. „Póda bě hišće włóžna dosć, tuž njeje suchota ćeže zawinowała.“ Wino ma jara hłuboke korjenje, kiž zamóža rostlinu tež z wodu z hłubšich worštow zastarać.
Mjeztym je wino z Braniborskeje tež w gastronomiji rady widźane, Jahnke rjekny. Přiwšěm sej wón přeje, zo bychu ludźo hišće wjace regionalneho wina pili. Tunje wino z wukraja je na tym wina, zo so braniborskim winicarjam jara derje njeńdźe. Ludźo měli při nakupowanju runjež tež lokalni patrioća być, tak Jahnke. W Braniborskej plahuja wino na cyłkownje 55 hektarach.
Twarja internat za wučomnikow
Móst dróši hač planowany
Drježdźany (dpa/SN). Wottorhanje Carolineho mosta płaći saksku krajnu stolicu prawdźepodobnje 32 milionow eurow. To wuchadźa z wotmołwy měšćanskeho zarjadnistwa na prašenje frakcije Lěwicy w měšćanskej radźe. Z tym budu trochowane kóšty ze stron města porno dotal wozjewjenym ličbam wo tójšto wyše. Hišće kónc julija bě projektowa nawodnica za wottorhanje Grit Ernst z dróhotwarskeho zarjada krajneje stolicy kóšty wottorhanja na 18 milionow eurow trochowała.
Po informaciji měšćanskeho zarjadnistwa trjebaja jeničce za wotstronjenje wšitkich třoch jězdnjow mosta 27 milionow eurow. Dalše pjeć milionow su za wobchadne a wěstotne naprawy kaž tež za twarske přepytowanja mosta wudali. „Hdyž kóšty w krótkim času takle rozbuchnu, so prašam, kak realistiske dotalne planowanje města je“, praji André Schollbach z frakcije Lěwicy. Po jeho měnjenju su wuhlady za nowotwar mosta struchłe, „hdyž měšćanosta Dirk Hilbert (FDP) nětko hižo žadyn přehlad wjace nima“. Nowy móst ma po dotalnym planowanju 2031 hotowy być. Twarić móža drje jón najzašo w druhej połojcy 2028 započeć.
