Staroměšćanski swjedźeń zahorił

srjeda, 03. septembera 2025 spisane wot:
Zhorjelske stare město bě minjeny kónc tydźenja same swjedźenišćo. Wjace hač 150 000 ludźi je tam tradicionalny staroměšćanski swjedźeń woswjećiło. Pólski dźěl Zgorzelec so ze swojim swjedźenjom Jakuby na wjeršku wobdźěli. Wobaj dźělej města dźě stej na zakładźe statusa Europskeho města kruće zwjazanej. Wjace hač 30 lět słuša staroměšćanski swjedźeń k najwjetšim a na tradicije najbohatšim wjerškam regiona. Štož bě so něhdy jako němsko-pólski swjedźeń susodstwa započało, je dźensa kulturne wulkozarjadowanje. Mjez wobdźělnikami bě tež rejwanska skupina wobydlerjow (hlej wobraz). Foto: Joachim Rjela

Wjace pjenjez za wětrniki

srjeda, 03. septembera 2025 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Komuny Sakskeje maja přichodnje wjace pjenjez z wětrnikow wuzbytkować. Tak chcedźa gmejnam 0,3 centy za kóždu nadźěłanu kilowattowu hodźinu přepokazać, jeli wětrnik we wotstawku 2,5 kilometrow wot wsy steji. Tole rozprawjeja wjacore medije, poćahujo so na naćisk zakonja CDU, SPD a Zwjazka Sahry Wagenknecht. Dobropis za jednotliwych wobydlerjow pak njejsu zaplanowali.

Dotal dóstanu gmejny 0,2 centaj za wětrniki, kotrež su wot 2025 přizwolili. „Tole wučinja za přerězny wětrnik hač do 40 000 eurow“, je zapósłanc krajneho sejma Ingo Flemming (CDU) wuličił. Z tym móža gmejny kupjele abo sportowe towarstwa podpěrować. Pjenjezy płaća wobhospodarjo wětrnikow.

Zwjazk za wobnowjomne energije (VEE) wyši popłatk kritizuje. Wutwar wobnowjomnych energijow bě za projektantow w Sakskej přeco hižo dróši a mjenje atraktiwny hač w druhich zwjazkowych krajach. Nowela je tuž „zakoń přećiwo nowym wětrnikam“ na njedobro wobnowjomnych energijow w Sakskej, rěčnik VEE zdźěla.

To a tamne (03.09.25)

srjeda, 03. septembera 2025 spisane wot:

Nimale hodźinu z bydlenja na uniwersitu trjeba tuchwilu kóždy šesty studowacy w Němskej. Zwjazkowy statistiski zarjad zdźěla, zo dyrbi 16 procentow studowacych telko časa za puć do kubłanišća nałožować. Mjez ludźimi, kotřiž wšědnje na dźěło jězdźa, je to runje šěsć proc. 27 procentow wšěch studentow trjeba wjace hač poł hodźiny, zo by campus docpěło. Za jězbu na uniwersitu wužiwa 53 procentow młodostnych busy a železnicy.

Wuwiće wobydlerstwa na wuchodźe a zapadźe Němskeje je tež hišće 35 lět po zjednoćenju kraja jara rozdźělne. Tak je ličba wobydlerjow we wuchodnych krajach mjez 1990 a 2024 wo 16 procentow na mjeztym 12,4 miliony ludźi woteběrała. Samsny čas je wona w zapadnych krajach wo dźesać procentow na 67,5 milionow rozrostła. Najwjetši přirost registrowachu w Bayerskej ze 16 procentami.

Wadephul warnuje Israel

wutora, 02. septembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Wonkowny minister Johann Wadephul (CDU) je Israel znowa před tym warnował, Gazaske pasmo abo kraj zapadnje Jordana wobsadźić. Němska wotpokazuje „wšitke rozmyslowanja, kotrež bychu wućěrjenje a wuswojenje palestinskeje ludnosće woznamjenjeli“, rjekny Wadephul w Berlinje do swojeho wotlěta do Indiskeje. Gaza dyrbjała dźěl přichodneho stata Palestinjanow we wobłuku rozrisanja dweju statow być, ke kotremuž słuša tež kraj zapadnje Jordana.

Dobrowólni najprjedy na rjedźe

Münster (dpa/SN). Woborna winowatosć za žony móhła jenož „třeća abo štwórta kročel“ w tuchwilnym procesu rozšěrjenja zwjazkoweje wobory być. Wo tym je zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) přeswědčeny. Kaž wón na swojim nastupnym wopyće w Sewjerorynsko-Westfalskej rjekny, chcedźa zamołwići wutwar wójska najprjedy na dobrowólnej runinje zwoprawdźić. Njedyrbjało-li so tole poradźić, měło so wo móžnej powšitkownej wobornej winowatosći wuradźować.

Starosća pjenjez dla přiběraja

Wobydlerjo pytaja w rozwalinach domow za wěcami, kotrež móhli hišće trjebać: Ćežke zemjerženje sylnosće 6,0 je w nocy na wčerawšu póndźelu wuchodne kónčiny Afghanistana střasło a wulke škody zawostajiło. Dotal rěča zamołwići wo 900 smjertnych woporach, 3 000 ludźi bu zranjenych. Tójšto mortwych leži drje hišće pod rozwalinami. Foto: dpa/Anadolu/Stringer

Bas: Němska je bohaty kraj

wutora, 02. septembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa ministerka za dźěło Bärbel Bas je swoju kritiku nastupajo debatu wo skrótšenjach w systemje socialneho stata potwjerdźiła. Po jeje měnjenju je wopak, hdyž so nětko twjerdźi, zo njemóže sej Němska socialne zawěsćenja hižo dlěje dowolić. „Němska je bohaty kraj“, rjekny politikarka SPD časopisej Stern. Koalicija CDU/CSU a SPD bě sej w koaliciskich jednanjach přezjedna, zo socialne wudawki njeskrótši. Na to so wona nětko spušća, Bas rjekny.

Ze swojimi wuprajenjemi Bas znowa zwjazkowemu kanclerej Friedrichej Merzej (CDU) znapřećiwi, kotryž bě wospjet dwělował, zo je socialny stat w swojeje tuchwilnej formje dołhodobnje hišće zapłaćomny.

Putin a Xi sej přezjednaj

wutora, 02. septembera 2025 spisane wot:

Peking (dpa/SN). Prezidentaj Chiny a Ruskeje staj na swojim zetkanju w Pekingu dobry poměr mjez krajomaj potwjerdźiłoj. Poćahi su pruwowanja mjezynarodnych změnow wobstali a móža so dale wutwarjeć, rjekny statny a stronski šef Chiny Xi Jinping statnej powěsćerni Xinhua. Po jeho słowach běštaj wobaj statnikaj wjace hač 20 kooperaciskich zrěčenjow podpisałoj, mjez druhim we wobłuku energije, lětarstwa, kumštneje inteligency a ratarstwa. Ruski prezident Wladimir Putin rjekny, zo su rusko-chinske poćahi „wysoki niwow bjez runjeća“ docpěli.

Što staj Xi a Putin wo wójnje w Ukrainje prajiłoj, njeje znate. Pječa rěčeštaj wobaj wo „regionalnych prašenjach“, kotrež su „w mjezsobnym zajimje“.

Ministerka za změnu zakonja

wutora, 02. septembera 2025 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Sakska justicna ministerka Constanze Geiert so za to wupraja, zakoń wo změnje zapiskow wo splahu a předmjenow na stawnistwach předźěłać. „Nastupajo zakoń wo samopostajowanju dyrbi so něšto stać“, rjekny politikarka CDU w rozmołwje z Drježdźanskimi a Lipšćanskimi nowinarjemi. „Nochcemy zakoń wotstronić. Rozum pak sej žada, w zajimje potrjechenych hišće něštožkuli změnić.“ Tak měli so po jeje měnjenju jastwa wuraznje ze zakonja wo samopostajowanju wuzamknyć. Hladajo na pad zasudźeneje prawicarskeje ekstremistki Marle Svenje Liebich bě so samo zwjazkowy minister za nutřkowne naležnosće Alexander Dobrindt za změnu zakonja wuprajił. „Tónle pad pokazuje, kak jednore je, zakoń wo samopostajowanju znjewužiwać a zjawnosć, justicu a politiku na nós wodźić“, Dobrindt w tym zwisku rjekny.

Svena Liebicha běchu 2023 k jastwu zasudźili. Na to tón swój splah změni a chcyše jatbu w žónskim jastwje wotsedźeć. Wokomiknje je wón na ćěkańcy.

Bayerska spjećuje so namjetam

wutora, 02. septembera 2025 spisane wot:

Politikar Zelenych chcył wólby krajnych sejmow Němskeje zjednoćić

Berlin (dpa/SN). Wiceprezident zwjazkoweho sejma Omid Nouripour w stronje Zelenych je za swoje žadanje za splećenjom wšěch terminow wólbow krajnych sejmow razne spjećowanje bayerskeje CSU žnjał. Jeje generalny sekretar Martin Huber wumjetowaše Nouripourej, zo chce zwjazkowym krajam samostatnosć wzać. „To je typiske zelene postajowanje a nješwarny nadpad na federalizm“, Huber kritizowaše. Wón w tym zwisku nowinarjam napřećo potwjerdźi: „My Bayerojo rozsudźimy sami wo swojim wólbnym terminje a wo dobje legislatury.“ Poli­tikar Zelenych bě namjetował, zo měł so we wšitkich zwjazkowych krajach Němskeje krajny sejm w přichodźe samsny dźeń wuzwolić. Nimo toho měła so wólbna doba zwjazkoweho sejma po jeho předstawach na pjeć lět rozšěrić a wothłosowanje z wólbami krajnych sejmow zwjazać, Nouripour nowinje Bild rozłoži. Z tym móhli kóšty a organi­zaciske mocy lutować. Načolny zastupnik Zelenych skorži na „wujachlenosć“ w politice.

Protest? Bóh zwarnuj!

wutora, 02. septembera 2025 spisane wot:
Zo mniša rjada benediktinow swój klóšter we Wechselburgu wopušća, je wulka škoda, tole je Drježdźansko-Mišnjanski biskop Heinrich Timmerevers prawje spóznał. Biskopstwo zhubi tak mjenujcy duchowny rjap wažneho centruma wěry. Štož je nam Serbam Róžant, to je katolikam w zapadnym dźělu biskopstwa Wechselburg. Tam putnikuja młodźi a starši, tam napjelnjeja swoje duchowne resursy. Wosebje młodźinje biskopstwa bě a je klóšter wažny přistaw. W Ettalskim klóštrje je dźensa wjace hač 50 mnichow žiwych. Z tróšku dobrej wolu a snano tež optimizmom bychu so zawěsće zaso dwaj abo třo z nich zwólniwi wuprajili klóšter zachować. W biskopstwje kaž Drježdźansko-Mišnjanskim, hdźež je tak a znak mało katolikow a jich ličba dale spaduje, su swětłownje kaž klóštry wěriwym wažny signal. Tak woni spóznawaja, zo je jich wěra kruće w zjawnym žiwjenju zakótwjena. Ale wězo – nětko dyrbimy žarować. Bóh zwarnuj, zo protestujemy. Maximilian Gruber

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo

纸飞机下载tg官网tg下载纸飞机官网