Tydźeń globalnych stawkow za wjace škita klimy dźensa zahaja. Nastork k demonstracijam stej Greta Thunberg a jeje šulski stawk dałoj. Budu masowe protesty politikarjow wobwliwować?
Berlin (dpa/SN). Młodźinske hibanje Fridays for future liči dźensa na globalnym stawku z wjacorymi statysac wobdźělnikami po cyłym swěće. Jeničce w Němskej je w dwanatkach městow, mjez nimi tež w Budyšinje, wjace hač 500 akcijow a demonstracijow přizjewjenych.
Protesty hibanja Fridays for future měrja so tež přećiwo posedźenju klimoweho kabineta. Dźensa chcyše gremij zwjazkoweho knježerstwa jězbny plan za wjace škita klimy w Němskej předpołožić. Hač do ranja su čoła wulkeje koalicije CDU, CSU a SPD jednali, wuslědki běchu skromne. Hačrunjež je z mnohimi miliardami eurow wuhotowany paket zakonjow wotpohladany, boja so mnohe wobswětowe organizacije, zo tele naprawy njedosahaja, hrožacu klimowu katastrofu wotwobroćić. Knježerstwo steji pod ćišćom.
Wilnius (SN). Dźensa tydźenja je delegacija FUEN, mjez nimi wiceprezident Vladimir Ham a politiski poradźowar Minority SafePack iniciatiwy Dénes András Nagy, litawsku stolicu Wilnius wopytała. Zaměr bě, wo podpěru knježerstwa a parlamenta za iniciatiwu wabić. Cyłkownje 18 990 wobydlerjow kraja bě mjenujcy za zwoprawdźenje iniciatiwy podpisało. Nětko dźěše wo to, tež z oficialneje strony podpěru dóstać. Mjez druhim zetka so delegacija z litawskim ministrom za wobchad a komunikaciju Jaroslavom Narkevičom kaž tež z direktorom ministerstwa za narodne mjeńšiny Vidaom Montvydaitėom.
Minister Narkevič slubi, wopřijace namjety Minority SafePack iniciatiwy radźe EU poručić. Tež z tamnymi komisarami EU chce so skontaktować a wo přihłosowanje wabić. Zdobom dóstachu zastupjerjo FUEN wot dalšich litawskich politikarjow přilubjenje so wo zwoprawdźenje iniciatiwy prócować. Tuž su z wuprawu do Litawskeje přewšo spokojom. Přichodnje chcedźa so mjez dalšimi sobustawami Europskeho parlamenta a knježerstwow w Europskej radźe wo podpěru prócować.
Kedźbu, němske piwo je sylne! Tak warnuje konsulat USA w Mnichowje swojich ameriskich wobydlerjow před wopytom na Oktoberskim swjedźenju, kotryž tam tónle kónc tydźenja zahaja. Dale su krótke wideja natočili, kak měli so ludźo na swjedźenju zadźeržeć. K tomu słuša mjez druhim na blidach njerejować abo piwowe karany njemjetać. Tohorunja skedźbni konsulat na paduchow. Něhdźe 500 wupokazow su wopytowarjo loni zhubili abo bu pokradnjenych.
Emocionalna wadźeńca wokoło kozy je Mnichowske zarjadniske sudnistwo wčera zakónčiło. Kozoł z mjenom Hui Buh budźe přichodnje dale na burskim statoku bydlić a nic w bydlenju. Skoržiłoj běštej žona a jeje dźowka, kotrymajž bě krajny zarjad zwěrjo wzał. Wonej stej kozoła z ruku wotćahnyłoj a Hui Buh spaše sobu we łožu dźowki. Zarjad měješe to za njezamołwite zadźerženje.
Berlin (dpa/SN). Maja samodruhe žony do poroda přepytowanje kreje dźěsća dale sami płaćić abo přewozmu tole přichodnje chorobne kasy? To chce strowotniski gremij dźensa w Berlinje rozsudźić. Při tym dźe jenož wo pady, hdźež předleži riziko, zo móhło njenarodźene dźěćo down syndrom měć. Do rozsuda je gremij hižo signalizował, zo maja kasy kóšty w jednotliwych medicinskich padach přewzać. Dokładne postajenja za to budu nětko wobzamknjene. Klětu nazymu měli prawidła potom płaćić.
Jednaja zhromadnje
Brüssel (dpa/SN). Z posrědkowanjom EU stej so Ruska a Ukraina dźensa zešłoj a jednaja zhromadnje wo łoskoćiwej temje kołowokoło dodawanja płuna. Při tym dźe wo zrěčenje mjez krajomaj, kotrež so lětsa skónči, kaž tež wo nowy płunowód Nord Stream 2, z kotrymž chce Ruska płun do zapadneje Europy dodawać. Za ludźi w Europje je wažne, kajke su dodawanske puće a mnóstwo płuna, wšako to płaćiznu wobwliwuje. Poćahi mjez Ukrainu a Ruskej su wójny dla chětro napjate.
Managerow wuwinowali
Choćebuz (HA/SN). We wobłuku swojeho zetkanja ze zastupjerjemi serbskich institucijow zawčerawšim w Choćebuzu (SN rozprawjachu), je braniborska knježerstwowa społnomócnjena za naležnosće Serbow, statna sekretarka dr. Ulrike Gutheil (SPD) zwěsćiła, zo zhromadny koncept k wožiwjenju delnjoserbskeje rěče njewobsteji. Je najwjetši čas, zo tajki masterski plan za wšelake jednotliwe skupiny zdźěłaja. Najwažniši akterojo za to maja Serbja sami być, ministerstwo budźe jich podpěrać.
W žiwej diskusiji su přitomni najprjedy prašenje rozjimali, štó měł tónle zamołwity nadawk – zdźěłać analyzu a koncept – přewzać. Direktor Serbskeho instituta dr. Hauke Barthels rjekny, zo by jeho institucija to činiła. Za to pak by přidatny personal trjebała. Runja dalšim rěčnikam je sej wón za tajku koncepciju pominał spušćomnu a jasnu analyzu dźensnišeje situacije delnjoserbšćiny, tež hdyž wona boli. Někajke sony njepomhaja, ale jenož realistiske předewzaća.