Globalny klimowy stawk su dźensa rano w awstralskim Sydneyju zahajili. W Melbournje su so sta ludźi demonstratiwnje na zemju lehnyli, a tak činili jako bychu wumrěli. Něhdźe w 160 krajach a wjac hač 2 600 městach po cyłym swěće su demonstracije planowane, při čimž wočakuje młodźinske hibanje Fridays for future statysacych ludźi. W Němskej je něhdźe 500 akcijow předwidźanych. Foto: pa/Rick Rycroft

Wudobywanje brunicy prjedy zakónčić

pjatk, 20. septembera 2019 spisane wot:
Podstupim (dpa/SN). Jelizo wutworja SPD, CDU a Zeleni w Braniborskej zhromadnu koaliciju, chcyli prjedy z wudobywanjom brunicy zastać hač dotal předwidźane. Po móžnosći měło to hižo w lěće 2035 być, planowane je tři lěta poz­dźišo. Tole wuchadźa z informacijow powěsćernje dpa. Wčera su so tři strony na zhromadnu papjeru dojednali. Łužica ma so z modelowym regionom za strukturnu změnu stać a sylny energijowy region wostać. Zakład toho měli wuslědki brunicoweje komisije być. Po dojednanju njeměła so hižo žana wjeska brunicy dla zhubić, štož je hłowne žadanje Zelenych. Hižo wobstejace wětrniki měli z modernišimi narunać. Tohorunja chcedźa strony kooperaciju mjez Berlinom spěchować. Tež ličba zastojnikow chcedźa na 8 500 městnow zwyšić.

Ahrens, Šiman a Wićaz na rozmołwach pódla

pjatk, 20. septembera 2019 spisane wot:
Budyšin (SN). Po wólbach Sakskeho krajneho sejma přewjeduja tuchwilu sonděrowanske rozmołwy. Frakcija SPD wčera zdźěli, zo bu tež Budyski wyši měšćanosta Alexander Ahrens (SPD) na rozmołwy přeprošeny. Wón je wotnětka čłon dźěłoweje skupiny za nutřkowne a komunalne naležnosće, hdźež móže swoje nazhonjenja a přeća z wida měšćanosty wuswětlić. Na stronje CDU wužiwaja fachowu wědu zapósłanca Marka Šimana a 1. přirjadnika Budyskeho krajneho rady Uda Wićaza za sonděrowanje.

Za škit klimy po wšěm swěće stawkuja

pjatk, 20. septembera 2019 spisane wot:

Tydźeń globalnych stawkow za wjace škita klimy dźensa zahaja. Nastork k demonstracijam stej Greta Thunberg a jeje šulski stawk dałoj. Budu masowe protesty politikarjow wobwliwować?

Berlin (dpa/SN). Młodźinske hibanje Fridays for future liči dźensa na globalnym stawku z wjacorymi statysac wobdźělnikami po cyłym swěće. Jeničce w Němskej je w dwanatkach městow, mjez nimi tež w Budyšinje, wjace hač 500 akcijow a demonstracijow přizjewjenych.

Protesty hibanja Fridays for future měrja so tež přećiwo posedźenju klimoweho kabineta. Dźensa chcyše gremij zwjazkoweho knježerstwa jězbny plan za wjace škita klimy w Němskej předpołožić. Hač do ranja su čoła wulkeje koalicije CDU, CSU a SPD jednali, wuslědki běchu skromne. Hačrunjež je z mnohimi miliardami eurow wuhotowany paket zakonjow wotpohladany, boja so mnohe wobswětowe organizacije, zo tele naprawy njedosahaja, hrožacu klimowu katastrofu wotwobroćić. Knježerstwo steji pod ćišćom.

W Litawskej za iniciatiwu wabili

pjatk, 20. septembera 2019 spisane wot:

Wilnius (SN). Dźensa tydźenja je delegacija FUEN, mjez nimi wiceprezident Vladimir Ham a politiski poradźowar Minority SafePack iniciatiwy Dénes András Nagy, litawsku stolicu Wilnius wopytała. Zaměr bě, wo podpěru knježerstwa a parlamenta za iniciatiwu wabić. Cyłkownje 18 990 wobydlerjow kraja bě mjenujcy za zwoprawdźenje iniciatiwy­ podpisało. Nětko dźěše wo to, tež z oficialneje strony podpěru dóstać. Mjez druhim zetka so delegacija z litawskim ministrom za wobchad a komunikaciju Jaroslavom Narkevičom kaž tež z direktorom ministerstwa za narodne mjeńšiny Vidaom Montvydaitėom.

Minister Narkevič slubi, wopřijace namjety Minority SafePack iniciatiwy radźe EU poručić. Tež z tamnymi komisarami EU chce so skontaktować a wo přihłosowanje wabić. Zdobom dóstachu zastupjerjo FUEN wot dalšich litawskich politikarjow přilubjenje so wo zwoprawdźenje iniciatiwy prócować. Tuž su z wuprawu do Litawskeje přewšo spokojom. Přichodnje chcedźa so mjez dalšimi sobustawami Europskeho parlamenta a knježerstwow w Europskej radźe wo podpěru prócować.

To a tamne (20.09.19)

pjatk, 20. septembera 2019 spisane wot:

Kedźbu, němske piwo je sylne! Tak warnuje konsulat USA w Mnichowje swojich ameriskich wobydlerjow před wopytom na Oktoberskim swjedźenju, kotryž tam tónle kónc tydźenja zahaja. Dale su krótke wideja natočili, kak měli so ludźo na swjedźenju zadźeržeć. K tomu słuša mjez druhim na blidach njerejować abo piwowe karany njemjetać. Tohorunja skedźbni konsulat na paduchow. Něhdźe 500 wupokazow su wopytowarjo loni zhubili abo bu pokradnjenych.

Emocionalna wadźeńca wokoło kozy je Mnichowske zarjadniske sudnistwo wčera zakónčiło. Kozoł z mjenom Hui Buh budźe přichodnje dale na burskim sta­toku bydlić a nic w bydlenju. Skoržiłoj běštej žona a jeje dźowka, kotrymajž bě krajny zarjad zwěrjo wzał. Wonej stej kozoła z ruku wotćahnyłoj a Hui Buh spaše sobu we łožu dźowki. Zarjad měješe to za njezamołwite zadźerženje.

Wo ewangelskich Serbach zhonili

štwórtk, 19. septembera 2019 spisane wot:
Hosćencarka Monika Lukašowa witaše biskopa Heinricha Bedforda-Strohma, předsydu Rady ewangelskich cyrkwjow w Němskej wčera do Wjelbika. Hromadźe z biskopomaj Ewangelsko-lutherskeje krajneje cyrkwje Sakskeje Carstenom Rentzingom (nalěwo) a Ewangelskeje cyrkwje Berlin-Braniborska-šleska Hornja Łužica Markusom Drögu (naprawo) je wón we wuchodnej Němskej po puću. Do zarjadowanja w Pětrowskej wosadźe zetkachu so woni we Wjelbiku z městopředsydu Serbskeho wosadneho zwjazka Matom Krygarjom a stawiznarku dr. Lubinu Malinkowej, zo bychu wo aktualnym połoženju ewangelskich Serbow zhonili. Foto: SN/Maćij Bulank

Přepytowanja sami zapłaćić?

štwórtk, 19. septembera 2019 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Maja samodruhe žony do poroda přepytowanje kreje dźěsća dale sami płaćić abo přewozmu tole přichodnje chorobne kasy? To chce strowotniski gremij dźensa w Berlinje rozsudźić. Při tym dźe jenož wo pady, hdźež předleži riziko, zo móhło njenarodźene dźěćo down syndrom měć. Do rozsuda je gremij hižo signalizował, zo maja kasy kóšty w jednotliwych medicinskich padach přewzać. Dokładne postajenja za to budu nětko wobzamknjene. Klětu nazymu měli prawidła potom płaćić.

Jednaja zhromadnje

Brüssel (dpa/SN). Z posrědkowanjom EU stej so Ruska a Ukraina dźensa zešłoj a jednaja zhromadnje wo łoskoćiwej temje kołowokoło dodawanja płuna. Při tym dźe wo zrěčenje mjez krajomaj, kotrež so lětsa skónči, kaž tež wo nowy płunowód Nord Stream 2, z kotrymž chce Ruska płun do zapadneje Europy dodawać. Za ludźi w Europje je wažne, kajke su dodawanske puće a mnóstwo płuna, wšako to płaćiznu wobwliwuje. Poćahi mjez Ukrainu a Ruskej su wójny dla chětro napjate.

Managerow wuwinowali

Elektriski čołm z mjenom Sea Bubbles abo Flying Taxi jězdźi na rěce Seine w Parisu, hdźež jón dokładnje testuja. Futuristiske jězdźi­dło, w kotrymž je městno za štyri wosoby, chcedźa tam přichodnje jako taksi wužiwać. Tuchwilu pak zarjady hišće zasadźenje pruwuja. Nimo Parisa móhło sej předewzaće Bringdal, kotrež čołmy twari, tež zasadźenje w Hamburgu předstajić. Foto: pa/Francois Mori

Jasna analyzaje wuchadźišćo

štwórtk, 19. septembera 2019 spisane wot:

Choćebuz (HA/SN). We wobłuku swojeho zetkanja ze zastupjerjemi serbskich institucijow zawčerawšim w Choćebuzu (SN rozprawjachu), je braniborska knježerstwowa społnomócnjena za naležnosće Serbow, statna sekretarka dr. Ulrike Gutheil (SPD) zwěsćiła, zo zhromadny koncept k wožiwjenju delnjoserbskeje rěče njewobsteji. Je najwjetši čas, zo tajki masterski plan za wšelake jednotliwe skupiny zdźěłaja. Najwažniši akterojo za to maja Serbja sami być, ministerstwo budźe jich podpěrać.

W žiwej diskusiji su přitomni najprjedy prašenje rozjimali, štó měł tónle zamołwity nadawk – zdźěłać analyzu a koncept – přewzać. Direktor Serbskeho instituta dr. Hauke Barthels rjekny, zo by jeho institucija to činiła. Za to pak by přidatny personal trjebała. Runja dalšim rěčnikam je sej wón za tajku koncepciju pominał spušćomnu a jasnu analyzu dźensnišeje situacije delnjoserbšćiny, tež hdyž wona boli. Někajke sony njepom­haja, ale jenož realistiske předewzaća.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo