To a tamne (16.04.19)
Mosty a dróhi zaraćili su wobswětowi aktiwisća wčera w Berlinje, Londonje a druhich městach, z čimž žadachu sej lěpšu politiku za škit klimy. W Berlinje sydnychu so na sprjewiny móst mjez Friedrichshainom a Kreuzbergom. Po njewuspěšnych jednanjach policisća jich wotnjesechu. W Londonje ležachu demonstranća w pisanych kostimach a z plakatami w ruce na pućach a mostach.
Młode swójby do Braniborskeje nawabić chce tamniše krajne knježerstwo z njewšědnym bydlenskim projektom: Swójby móža měsac dołho w njezwučenych objektach na probu bydlić, na ponowjenym hrodźe, wutwarjenym starym dwórnišću abo w młynje. Hač do 1. meje móža so zajimcy hišće přizjewić. Wuzwolenym skića nimo bydlenja tež wosebity program z wulětami po kraju. Braniborske swójby njesmědźa so bohužel za dowolowy poskitk požadać.
Ćichi pjatk kemši hić
Wien (B/SN). Awstriski ewangelski biskop Michael Bünker namołwja wěriwych w swojim kraju, ćichi pjatk we wulkej ličbje kemši hić. Pozadk toho je rozsud awstriskeho knježerstwa, wotstronić ćichi pjatk za ewangelsku mjeńšinu wěriwych w Awstriskej jako swjaty dźeń a jón jako wosobinski swjaty dźeń swjećić. Nětko dyrbja ewangelscy křesćenjo pola swojeho dźěłodawarja za to wosebity dowol přizjewić, hdyž chcedźa ćichi pjatk dale swobodne měć. „Za nas ewangelskich wěriwych je ćichi pjatk wosebje wažny“, pisa biskop cyrkwje Augsburgskeho wuznaća w zjawnym lisće. „Mnohe křiže w zjawnym rumje pokazuja, kak zakorjenjeny ćichi pjatk w našej kulturje je.“
Muzej ma so zaso mošeja stać
Socialdemokraća wólby dobyli
Helsinki (dpa/SN). Finscy socialdemokraća ze swojim předsydu Anttijom Rinne su wólby parlamenta w kraju dobyli. Po wuličenju wšitkich hłosow dóstanu woni 40 wšěch 200 mandatow parlamenta. Na druhe a třeće městno wuzwolichu ludźo prawicarskopopulistiskej stronje. Dotalny ministerski prezident Juha Sipilä a toho liberalna Centrumowa strona docpěštaj jeno štwórte městno.
Nowe awtorske prawo EU
Luxemburg (dpa/SN). Wjele diskutowana reforma awtorskeho prawa Europskeje unije je dźensa posledni zadźěwk přewinyła. Po tym zo bě Europski parlament předewzaće hižo schwalił, su tež čłonske staty EU z wjetšinu přihłosowali. Tež němske zwjazkowe knježerstwo je z „haj“ hłosowało. Nětko ma kóždy kraj dwě lěće chwile nowe prawidła do narodneho prawa přenjesć. W Němskej běchu raznje přećiwo dźělam reformy protestowali, bojo so internetneje censury.
Zetka so z bamžom
Kretschmer: EU Sakskej pomhała
Drježdźany (dpa/SN). Ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) ma hospodarski wuspěch Sakskeje tež za wuslědk pomocy Europskeje unije. To je we wusahowacej měrje k tomu přinošowało, swobodny stat po znowazjednoćenju Němskeje jako slědźenske a industrijne stejnišćo natwarić, rjekny Kretschmer powěsćerni dpa. „Bjez srědkow EU njeby wuwiće Drježdźan na wusahowacy centrum mikroelektroniki abo wuwiće Lipska na logistiske srjedźišćo móžne było. Tež wsy a mjeńše města wot spěchowanja EU profituja. Po informacijach statneje kenclije dósta Sakska wot lěta 1990 wjace hač 20 miliardow eurow z Brüssela. W tuchwilnej spěchowanskej dobje, kotraž traje hač do 2020, je to 2,75 miliardow eurow. Srědki wužiwachu mjez druhim za wuwiće městow, dalekubłanje kaž tež za slědźenje a wědomosć.
Dnja 26. meje su ludźo we wšěch krajach EU namołwjeni, 751 zapósłancow Europskeho parlamenta wolić.
Njewjedra w USA
Kozel na bjezwuhladnym městnje
Lipsk/Kamjenica (dpa/SN). Delegaća sakskeje Lěwicy su runje tak kaž sakscy Zeleni kónc tydźenja swojich kandidatow za wólby krajneho sejma 1. septembra wuzwolili. Lěwica wupraji so w Lipsku za frakciskeho předsydu Rica Gebhardta jako načolneho kandidata. 55lětny Gebhardt dósta 77,6 procentow hłosow. Tak móža so po dotalnych woprašowanjach něhdźe 20 mandatow w Sakskim krajnym sejmje nadźijeć.
Tuchwilny zapósłanc Lěwicy w krajnym sejmje, Serb Hajko Kozel, pak nima praktisce žane wuhlady, po přichodnych wólbach hišće raz do parlamenta přińć. Na zjězdźe w Lipsku su jeho na 60. a tak na poslednje městno lisćiny wuzwolili. Jako wažnu přičinu za špatny wuslědk mjenowaše rěčnik Lěwicy w sakskim sejmje Marcel Brauman pobrachowacu podpěru Kozelej w jeho Budyskim wokrjesnym zwjazku.
Sakscy Zeleni su w Kamjenicy zapósłanču Katju Meier a frakciskeho šefa Wolframa Günthera za načolneju kandidatow k wólbam sejma wuzwolili.
Warnuja před populistami
Zwjazkowy sejm wo róli Europy w swěće debatował
Berlin (dpa/SN). Politikarjo w zwjazkowym sejmje su hladajo na trajnu zwadu brexita dla před tym warnowali, na krizy a socialne napjatosće z nacionalistiskimi refleksami reagować. „Wšón swět widźi, što so stanje, hdyž populistam wěriš“, rjekny načolna kandidatka SPD za wólby Europskeho parlamenta Katarina Barley minjeny pjatk w debaće zwjazkoweho sejma k róli Europy w swěće. Tući nimaja žane wobmyslenja, „wšitko, štož wobsteji, na małe kuski rozbić“, nimaja pak žane zdaće, kak móhli škodu zaso wuporjedźeć. Barley žadaše sej po wšej Europje płaćiwu minimalnu mzdu a přiměrjene dawki za internetne koncerny.
To a tamne (15.04.19)
Zahrodkoweho palčika, kotryž je bywši zwjazkowy kancler Helmut Schmidt (1918–2015) wosobinsce pomolował, su w Hamburgu za 3 000 eurow přesadźowali. Politikar SPD bě figuru swój čas za beneficnu akciju porjeńšił. Dochody z awkcije chcedźa za přetwar dźěsćownje wužiwać. Palčik ma na hłowje čerwjenu čapku z chorhojčku Němskeje. W prawej ruce dźerži wulki hórniski hamor, lěwu ruku ma do zaka tyknjenu.
Jastwo na předań je w durinskim měsće Gera. Hódnota bywšeje justicneje institucije je na internetnej stronje ležownostneho zarjada z 298 000 eurami za 7 500 kwadratnych metrow podata. Zajimcy dyrbja koncept wužiwanja objekta předpołožić. Jastwo su lěta 2017 zawrěli, po tym zo bě ličba jatych spochi woteběrała. Nimo toho twaritej Sakska a Durinska zhromadne jastwo w Zwickauwje.
Razny protest
Flensburg (SN/JaW). Federalistiska unija europskich narodnych mjeńšin (FUEN) kóždežkuli wobmjezowanje wužiwanja narodnych a europskich prawniskich předpisow kaž tež mjeńšinowych rěčow raznje wotpokazuje. To zdźěli prezident FUEN Loránt Vincze. Předewšěm wobara so zwjazk zatrašowanju narodnych mjeńšin. Pozadk protesta je njedawne zasudźenje wjesnjanosty rumunskeje gmejny Corund Mihályja Katony k 100 000 euram pokuty, dokelž běše na gmejnskim zarjedźe nimo rumunskeho mjena za zarjad tež madźarski wotpowědnik připrawjeny. FUEN skedźbnja na to, zo „njejstaj gmejnska rada a wjesnjanosta zakoń raniłoj. Wužiwanje dwurěčnych napisow na zjawnych twarjenjach ani rumunski zakoń ani europske abo mjezynarodne dojednanja njezakazuja. Ludźi zatrašeć a jim nimale znjemóžnić swoju identitu zwuraznjeć je w Rumunskej njewuprajeny, ale wobstajny statny zajim“, rěka w zdźělence. Organizacija žada sej wot Europskeje unije, „prawniske wotmołwy na tajke situacije“.
Přizemjenje zwrěšćiło
Tel Aviv (dpa/SN). Planowane přizemjenje israelskeje sondy na měsačku je zwrěšćiło. „Swětnišćowa łódź měješe defekt“, zdźěli Israel Aerospace Industries. Po informacijach fachowcow bě wažny motor wupadnył, jako měješe sonda přizemić. Wona zrazy na měsačk. Israelski ministerski prezident Benjamin Netanjahu so nadźija, zo zamołwići pospyt přichodnej do tři lěta wospjetuja.
Přechodna rada móc přewzała
Khartum (dpa/SN). Po wotsadźenju wjele lět knježaceho prezidenta Omara al-Bashira w Sudanje je dotalny zakitowanski minister Awad Ibn Auf zastojnstwo předsydy přechodneje rady kraja přewzał. Tale rada chce dwě lěće skutkować a w tym času wólby přihotować. Zwjazk opozicije předewzaće wójska wotpokazuje a připowědźa dalše demonstracije. USA su nowych mócnarjow namołwjeli, tež ciwilistow do přechodneho knježerstwa powołać.
Awstralska nochce jednać
