Porošenko prosy Merkel wo pomoc
Kijew/Berlin (dpa/SN). W zwadźe z Ruskej wo spožčenje ruskeho staćanstwa wobydlerjam wuchodneje Ukrainy nadźija so Ukraina pomocy Němskeje. Wotwoleny prezident Petro Porošenko je po informacijach Kijewskeho prezidialneho zarjada minjeny pjatk zwjazkowu kanclerku Angelu Merkel (CDU) telefonisce prosył Ukrainu podpěrać, zo so sankcije přećiwo Ruskej jako wotmołwa na tak mjenowane pasowe dekrety rozšěrja.
Ruski prezident Wladimir Putin bě z dekretom wukazał, zo smědźa wobydlerjo w krizowych kónčinach wuchodneje Ukrainy wokoło Luhanska a Donjecka, wo kotrež tam wojuja, lóšo ruski pas a z nim ruske staćanstwo dóstać. Ukraina a zapadne kraje běchu přećiwo tomu protestowali, dokelž nowe wupokazy njepřipóznawaja.
Porošenko bě při prezidentskich wólbach před třomi tydźenjemi podležał. Wólby dobył bě komikar Wolodymyr Zelenskij. Hdy jeho do zastojnstwa zapokazaja, njeje znate. Porošenko dźakowaše so Angeli Merkel za jeje „wosebitu kedźbnosć za Ukrainu“.
Wuradźuja wo škiće klimy
Berlin (dpa/SN). Wo přesadźenju Pariskeho klimoweho zrěčenja wuradźuja wot dźensnišeho ministrojo z 35 statow w Berlinje. Kóždolětny Petersbergski klimowy dialog zarjaduja wot lěta 2010. Tehdy chcychu z informelnym zetkanjom jednanja po přesłapjacym Kopenhagenskim swětowym klimowym wjeršku zaso wožiwić. Sobuhosćićel je nimo zwjazkoweho knježerstwa tónkróć Chile, hdźež so lětsa w decembru přichodny klimowy wjeršk UNO wotměje. Jutře chce zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) k hosćom ze wšeho swěta porěčeć.
We wulkej koaliciji so ministrojo tuchwilu wo tym wadźa, kak móhli wustork klimje škodźaceho wuhlikoweho dioksida podróšić. Po wšěm swěće běchu so staty loni z wulkej nuzu na prawidła nastupajo škit klimy dojednali. Nětko chcedźa so bóle temam kaž financowanju, zwoprawdźenju a přiwótřenju narodnych klimowych zaměrow wěnować. Petersberski klimowy dialog je pomjenowany po prěnim zetkanju toho razu na Petersbergu pola Bonna.
Iran hłowna tema
To a tamne (13.05.19)
Nahi drje, ale z telefonom a cigaretu je 34lětny w Rotenburgu we wokrjesu Wümme sawnu wužiwał. Muž bě so spočatnje spjećował, trjenjo sobu wzać a je po tym w sawnje telefonował, štož tamnych wopytowarjow chětro rozhněwa. Jako sej tež hišće cigaretu zapali, dyrbješe sawnu wopušćić. Dokelž njeměješe za to dowidźenje, dyrbjachu policiju wołać, a ta jeho ze sawny přewodźeše. Wotnětka ma muž tam přistup zakazany.
Plastowy kóń wosrjedź dróhi je w nocy na njedźelu policiju w Mannheimje zaběrał. Po prěnim telefonaće zastojnicy skoćo z plastiki, wulke kaž woprawdźity kóń, z dróhi zrumowachu. Bórze po tym zo jich znowa wołachu, dyrbjachu plastikoweho konja zaso z dróhi wotnjesć. Hakle po třećim zasadźenju wostajichu konja na městnje. Štó je za jeho nócny „wulět“ zamołwity, dotal nichtó njewě.
Wyše cła USA za chinske twory
Washington (dpa/SN). Najebać tuchwilne wikowanske rozmołwy z Chinu su USA wosebite cła na importy z wuchodoaziskeho kraja minjenu nóc wjace hač podwojili. Bjezposrědnje na to je China „trěbne přećiwne naprawy“ připowědźiła. Přiwšěm chcetej wobě stronje z jednanjemi pokročować. W nocy běchu nowe wotedawki płaćiwosć nabyli. Cła přiběrachu wot dotal dźesać na nětko 25 procentow. Tak je něhdźe połojca wšěch chinskich eksportow do USA potrjechena.
Wahanje EU žněje kritiku
Sibiu (dpa/SN). Wahace zadźerženje Němskeje a druhich krajow EU nastupajo škit klimy zbudźa wótru kritiku. Po wjerškowym zetkanju EU w rumunskim měsće Sibiu wobswětowy zwjazk Climate Action Network statnym a knježerstwowym šefam wumjetuje, zo strachi a starosće ludźi před změnu klimy ignoruja. Předewšěm Němska bě so krućišim zawjazkam nastupajo wobmjezowanje klimje škodźacych płunow spjećowała.
Z raketami zwučowali
Müller za hnydomny zakaz plastowych titow
Hladarjo starych dale nuznje trěbni
Rozdźěle akceptować
Połoža dalše kopolaki
Choćebuz (dpa/SN). Wopominajo dóńt židowskich swójbow z Choćebuza chcedźa tam jutře sydom nowych kopolakow połožić. Kamjenje, małe wopominanske taflički z mosaza na chódnikach, su dźesać króć dźesać centimetrow wulke a dopominaja na židowske wopory nacionalsocializma. Kłasć budźe je wunamakar projekta, Kölnski wuměłc Gunter Demnig, před bydlenjemi, w kotrychž su wopory do deportacije přebywali.
Kaž Choćebuske domizniske towarstwo zdźěla, maja w Choćebuzu dotal 83 kopolakow. Do wopominanskich kamjenjow su mjeno, datum poroda a datum deportacije zagrawěrowane a, je-li znaty, datum smjerće. Akcija je móžna z pomocu pjenježnych darow. Za kóždy jednotliwy kamjeń pytaja kmóta. Kładźenje jednoho tajkeho płaći 120 eurow.
Kopolaki leža w městach a gmejnach po wšej Němskej, mjez druhim w Berlinje, Mnichowje a Hammje. Tež w Budyšinje tajke maja. Po cyłej Europje leži 73 000 wopominanskich kamjenjow w 23 krajach. Stajnje zaso dochadźa k nadpadam prawicarjow, kotrež kopolaki z barbu wonječesćeja.
To a tamne (10.05.19)
Kćějaty bóz bě prawdźepodobnje na tym wina, zo dyrbješe wohnjowa wobora w Hamburgu přijěć. Žona bě nuzowe čisło woliła a rjekła, zo chětro za wohenjom smjerdźi. Jako wobornicy přijědźechu, njewuhladachu ani kur ani woheń. Po dokładnym přepytowanju wšak napadny jim blisko domu kćějaty bozowc, kotryž sylnje wonješe. Žona bě jeho wóń po wšěm zdaću z wohenjom zaměniła.
Sprawnosć wupłaćiła je so mandźelskimaj: Po wopyće w Mnichowskej cyrkwi Našeje knjenje dósta por z Kamjenicy namakansku mzdu 700 eurow. 35lětny turist z Južneje Koreje bě móšeń z wjace hač 20 000 eurami w katedrali ležo wostajił. Mandźelskaj ze Sakskeje pjenjezy namakaštaj a wotedaštaj je policiji. Wot zastojnikow informowany turist so sprawnymaj Kamjeničanomaj na to ze 700 eurami podźakowa.
