To a tamne (28.10.25)
Zwada domjacych nadawkow dla je w delnjobayerskim Landshuće zasadźenje policije zawiniła. Po informacijach zastojnikow so dźewjećlětna holca hejata spjećowaše, swoje domjace nadawki spjelnić. Na to so staršej tak raznje wurěčowaštaj, zo sej nan rady njewědźeše a policiju zazwoni. Zastojnikam so poradźi, zwadu skónčić. Hač je holca domjace nadawki činiła, njeje znate.
Brigitte Macron, mandźelska francoskeho statneho prezidenta Emmanuela Macrona, so sudnisce internetnym wumjetowanjam přećiwo njej wobara. Wot dźensa dyrbi so dźesać wobskorženych sudnisce zamołwić. Woni běchu w interneće rozšěrjowali, zo je so Brigitte Macron jako muž narodźiła. Nimo toho jej wumjetowachu, zo je dźensa 72lětna swój čas jako 39lětna wučerka tehdy 14lětneho Macrona splažnje zawjedła.
Nowe knježerstwo Vatikana
Vatikan (B/SN). Bamž Leo XIV. je komisiju ze šěsć kardinalemi, kotraž Vatikanski stat nawjeduje, personelnje změnił. Arcybiskop z Chicaga, kardinal Blase Joseph, Cupich, a generalny wikar romskeho biskopstwa, kardinal Baldassare Reina, nětko komisiji přisłušataj. Mjeno italskeje rjadnicy Raffaelle Petrini, kotraž bu lětsa w měrcu jako nawodnica knježerstwa pomjenowana, so hižo njejewi.
Kral Charles III. bamža wopytał
Vatikan (B/SN). W swjatym lěće 2000 je kralowna Elizabeth II. Vatikan wopytała, jeje syn Charles III. poby nětko 25 lět pozdźišo z mandźelskej Camillu pola bamža, kotryž spožči jemu nowy titul „kralowski konfrater“ w bazilice swjateho Pawoła jako znamjo přibliženja katolskeje a ewangelskeje cyrkwje. Najznaćišej nawodaj anglikanskeje a katolskeje cyrkwje na swěće staj so w Sixtinskej kapałce wo zachowanje stwórby Božeje modliłoj.
Nabožinu wot politiki dźělić
Wotpokazuje wumjetowanja
Berlin (dpa/SN). Předsyda AfD Tino Chrupalla wumjetowanja spionaže za Rusku přez čłonow strony wotpokazuje. We wusyłanju ZDF „Berlin direkt“ mjenowaše Chrupalla tukanja durinskeho nutřkowneho ministra Georga Maiera (SPD), zo móhła AfD swoje parlamentariske prawo naprašowanja w zmysle Ruskeje znjewužiwać, „njesměrnu lózyskosć“. Minister měł wotpowědne dopokazy předpołožić, „štož wón njemóže“.
Sudnistwo dowola přepodaće
Bologna (dpa/SN). W juristiskej zwadźe wo přepodaće pozdatneho zamołwiteho rozbuchnjenja płunowoda Nord Stream němskej justicy je italske sudnistwo zelenu swěcu dało. Tole zdźěla prawiznik wobskorženeho. Prawdźepodobnje pak přepodadźa pad nětko najwyšemu italskemu sudnistwu, kotrež ma doskónčnje rozsudźić. Serhij K. je pječa hłowny zamołwity za zničenje płunowoda w septembrje 2022 w Baltiskim morju.
Lawrow wumjetuje zapadej
Bayerski ministerski prezident Markus Söder (CSU, 4. wotlěwa) ...
Lětadłonošak USA do Karibiki
Washington (dpa/SN). W boju přećiwo drogowym cwólbam je zakitowanski minister USA Pete Hegseth lětadłonošak do łaćonskeje Ameriki pósłał. Wójsko USA ma přichodnje bój přećiwo pašowarjam drogow w regionje přewzać, w zakitowanskim ministerstwje USA rěkaše. Hodźiny do toho bu znate, zo je wójsko USA znowa drogi transportowacy čołm w Karibice nadběhowało a při tym šěsć muži moriło.
Zasadźenje lětadłonošaka móhło napjate połoženje mjez USA a krajemi kaž Venezuelu a Kolumbiskej dale přiwótřić. Brazilski prezident Luiz Inácio Lula da Silva je postupowanje USA kritizował: „Jeli so tole přesadźi, móže přichodnje kóždy w regionje činić, štož wón chce.“
Ze šulerjemi krizy wobrěčeć
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy minister za nutřkowne naležnosće Alexander Dobrindt so za to zasadźuje, młodych ludźi w šulach na krizowe pady přihotować. Na přichodnej konferency ministerskich prezidentow chcył wón nastorčić, wobchadźenje z krizami do wšědneho šulskeho dnja zapřijeć, rjekny politikar CSU nowinarjam. „Namjetuju, w dwójnej hodźinje ze staršimi šulerjemi wo tym diskutować, kajke wohroženja su móžne a kak měli so na to přihotować. „Dźěći móža swoju wědu w swójbach dale posrědkować.“ Nutřkowni ministrojo Zwjazka a zwjazkowych krajow zetkaja so spočatk decembra w Bremenje.
Dobrindt připowědźi w tym zwisku tež koncept za škit ludnosće.
Radikalny prezident wólby dobył
Buenos Aires (dpa/SN). Najebać wjacore korupciske skandale w swojej wokolinje a dale słabjaceho hospodarstwa je argentinski ultraliberalny prezident Javier Milei mjezywólby kongresa njewočakowano dobył. Ze swojej stronu La Libertad Avanza (Swoboda dale pokročuje) zdoby Milei dobre 40 procentow hłosow, wólbna komisija zdźěla. Opozicija dósta nimale 32 procentow, po wuličenju nimale wšěch wólbnych lokalow zdźělichu.
Wothłosowanje, při kotrymž połojcu komory zapósłancow a třećinu senata znowa wuzwola, je zdobom test nahladnosće prezidenta Mileija. Ze swojej radikalnej lutowanskej politiku je so jemu drje poradźiło, etat kraja wurunać a inflaciju znižić. Wočakowany hospodarski rozmach pak njeje so dotal pokazał.
Dotal měješe Milei w komorje zapósłancow a w senaće jenož mało swójskich zapósłancow. Knježił je wón w dalokej měrje z dekretami. Sudnistwa su pak jeho zakonske iniciatiwy stajnje zaso zadźerželi. Nětko změje wón w parlamenće lěpši zakład za swoju politiku.
SPD za wjeršk městow dla
Wuprajenja zwjazkoweho kanclera Merza (CDU) zawinuja dale diskusiju
Berlin (dpa/SN). W dale trajacej debaće nastupajo wjace wěstoty w zjawnym rumje žada sej SPD wjerškowe zetkanje w kanclerskim zarjedźe. Zapósłanc SPD w zwjazkowym sejmje Adis Ahmetovic, kiž bě zhromadnje z dźewjeć dalšimi zapósłancami wosom dypkow wopřijacy plan k debaće wo „zjawnym měšćanskim wobrazu“ zestajał, rjekny nowinje Bild: „Wočakuju, zo přeprosy kancler zastupnikow wulkoměstow, komunalnych zwjazkow a frakcijow na wjeršk wo zjawnym měšćanskim wobrazu, kaž pola wocloweho abo awtomobiloweho wjerška.“ W prěnich reakcijach je unija CDU/CSU zdźěliła, zo nima tajki wjeršk za trěbny.
