Festiwal ze serbskim filmom zahajili

pjatk, 18. julija 2025 spisane wot:
W Choćebuskim měšćanskim dźělu Chmjelowje su předwčerawšim, srjedu, lětuše filmowe nocy pod hołym njebjom zahajili. Na naměsće Arnošta Muki wotewrěchu zarjadowanje z filmom „Pola nas rěka wona Hanka“, kotryž je tež w Hornjej Łužicy tójšto kedźbnosće zbudźił. Załožba za serbski lud je mjeztym 7. Chmjelowske filmowe nocy podpěrowała. Chmjelowske wobydlerske towarstwo zarjadowanje čestnohamtsce organizuje. Přichodne dny pokazaja wjacore filmy kaž „Plötzlich Papa“ a „Wochenendrebellen“. Wjeršk budźe zakónčacy ABBA-musical „Mamma Mia“, na kotryž wočakuja wosebje wjele wopytowarjow. Foto: Michael Helbig

To a tamne (18.07.25)

pjatk, 18. julija 2025 spisane wot:

Felix Baumgartner, awstriski ekstremny sportowc, je smjertnje znjezbožił, jako ze swojim płujadłowym parašutom lećeše. 56lětny zrazy z dotal njeznateje přičiny w italskim pobrjóžnym městačku Adrije, Porto Sant‘Elpidio, na zemju, kaž policija zdźěla. Awstričan bu 2012 po wšěm swěće znaty, jako ze stratosfery na zemju skoči a jako prěni čłowjek zwukowu murju přewiny.

Wolfgang Grupp, bywši šef koncerna Trigema, je spytał sej žiwjenje wzać a je tole mjeztym wozjewił: „Sym w 84. lěće swojeho žiwjenja a ćerpju na tak mjenowanej depresiji starych ludźi. Tohodla sym spytał swoje žiwjenje skónčić“, piše 83lětny w lisće swojim něhdyšim sobudźěłaćerjam. Wón bě so prašał, hač je scyła hišće trěbny. Grupp wobžaruje, štož je so stało, a radźi wšitkim potrjechenym, sej profesionalnu pomoc pytać.

Tójšto mortwych w Syriskej

štwórtk, 17. julija 2025 spisane wot:

Damaskus (dpa/SN). Po dny trajacych namócnosćach na juhu Syriskeje su jednotki syriskeho knježerstwa městačko Suwaida, w kotrymž bydla Druzojo, zaso wopušćili. Ličba smjertnych woporow je mjeztym na 360 rozrostła. Po wudyrjenju namocy mjez Druzami a sunitiskimi Beduinami je syriske knježerstwo wójsko pósłało. Israel praji, zo je za škit Druzow zamołwity. Tohodla je objekty w syriskej stolicy Damaskusu bombardował.

Poćahi do Londona pohłubša

London (dpa/SN). Němska a Wulka Britaniska pohłubšitej swoje poćahi z wobšěrnym zrěčenjom wo mjezsobnym přećel­stwje. Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) je so dźensa do Londona podał, zo by 27 stron wopřijacy dokument zhromadnje z britiskim premierministrom Keirom Starmerom podpisał. Zrěčenje tematizuje wosebje zhromadne dźěło we wonkownej a wěstotnej politice. Krajej chcetej sej w padźe nadpada pomhać.

UNO kritizuje Israel

Ludźo zhladuja na chaos, kotryž su zapławjenja w měsće Zapopan w Mexiku wčera zawostajili. Sylnych zliwkow dla bě so w centrumje srjedźoameriskeho kraja tójšto wody nahromadźiło. Žołma je wšitko, štož je so jej do puća stajiło, sobu storhnyła – tež awta. Wo woporach abo zranjenych tuchwilu hišće ničo znate njeje. Foto: dpa/Michelle Freyria

Braniborska wukubła serbšćinarjow

štwórtk, 17. julija 2025 spisane wot:

Podstupim (SN/mb). Braniborski krajny sejm je na swojim wčerawšim posedźenju na iniciatiwu CDU zhromadny namjet „zachowanje a spěchowanje serbskeje rěče, kultury a identity w Braniborskej“ nimale jednohłósnje wobzamknył. Zapodali su namjet koaliciskej frakciji SPD a BSW a opoziciska CDU. Jeje łužiski zapósłanc Julian Brüning jako prěni w debaće předłohu za wobzamknjenje wopodstatni. Wón pledowaše za „rjećaz rěče wot pěstowarnje do matury“, jenož tak dalewobstaće wohroženeje delnjoserbšćiny zaruča.

Najwažniši praktiski dypk je załoženje wukubłanja wučerjow za serbšćinu na zakładnych šulach. Z tym chcedźa w zymskim semestrje 2026/2027 na uniwersiće Choćebuz/Zły Komorow započeć. Choćebuski wyši měšćanosta Tobias Schick (SPD) je wobzamknjenje jako „wuznamnu kročel za daledawanje delnjoserbskeje rěče“ chwalił. Choćebuz a wokrjes Sprjewja-Nysa podpěrujetej młodych ludźi, kotřiž wučerstwo za serbšćinu studuja, ze swójskim stipendijom.

Němska plany EU wotpokazuje

štwórtk, 17. julija 2025 spisane wot:

Brüssel/Berlin (dpa/SN). Zwjazkowe knježerstwo je namjet prezidentki EU komisije Ursule von der Leyen nastupajo nowy dołhodobny etat Europskeje unije wotpokazało. Wobšěrny rozrost etata EU njemóžeš nikomu rozkłasć w časach, w kotrychž čłonske staty wo to wojuja, zo swoje budgety stabilizuja. To rjekny rěčnik knježerstwa Stefan Kornelius a zjima: „Tohodla njemóžemy to akceptować.“

Němska politikarka CDU chce wjelelětny etat EU widźomnje rozšěrić, mjez druhim dla nowych inwesticijow za wěstotu a zakitowanje. Po woli komisije EU ma etat za lěta 2028 hač do 2034 něhdźe dwaj bilionaj eurow wopřijeć, 700 miliardow wjace hač w tuchwilnej sydom lět trajacej dobje planowanja.

Namjetowane zwyšenje budgeta chcedźa w Brüsselu zdźěla tež z nowymi dochodami wurunać. Tak planuja mjez druhim wotedawk za zběrany elektroniski šrot, kotryž přińdźe na deponiju. Wulke wikowanske předewzaća z wobrotom wjace hač sto milionow eurow maja wotedawk płaćić. Tež to Němska wotpokazuje.

Zamołwitosć fairnje rozdźělić

štwórtk, 17. julija 2025 spisane wot:

Nowa hospodarska ministerka pruwuje kóšty energijoweje změny

Berlin (dpa/SN). Ministerka za hospodarstwo a energiju Katherina Reiche připowědźa změnu dotalneho kursa energijoweje změny. „Dyrbimy kóšty znižić“, rjekny politikarka CDU powěsćerni dpa w Berlinje. „Minjene lěta smy politiski zaměr jeničce na spěšny wutwar wusměrili. Energijowa změna pak je jenož wuspěšna, hdyž wutwar wobnowjomnych energijow a nastawace kóšty konsekwentnje zwjazujemy.“ Wobhospodarjo připrawow za ekomilinu maja so přicho­dnje na kóštach za wutwar milinoweje syće wobdźělić.

Kónc lěća chce Reiche rozprawu wo energijowej změnje předpołožić, w kotrejž wona wotpohlady energijoweje změny a woprawdźitosć přirunuje. „Trjebamy nuznje wjace móžnosćow wodźenja za wurunanje chabłanja w produkciji miliny, kotrež wobnowjomne energije zawinuja. Tež składźišća miliny su wažne. Te su pak jenož dźěl rozrisanja. Wobhladamy sej wuslědki pruwowanja jara dokładnje. Potom sformulujemy trěbne konsekwency“, Reiche rjekny.

Na nowym puću

štwórtk, 17. julija 2025 spisane wot:
Braniborska drje wukubłanje wučerjow za delnjoserbšćinu na Lipšćanskej uniwersiće podpěruje, ale zdobom wotnětka cyle oficielnje po swójskim puću kroči – we Łužicy na uniwersiće Choćebuz/Zły Komorow. Braniborska ministerka za wědomosć, slědźenje a kulturu Manja Schüle (SPD) je wčera w Podstupimskim parlamenće wobkrućiła, zo njemóža na to dočakać, doniž so situacija w Lipšćanskej sorabistice njepolěpši. Najebać to je wukubłanje dorosta za wuwučowanje serbšćiny – w přichodźe prošu nic jenož za zakładne šule! – w domiznje dobra wěcka. So wě, zo je tež zhromadnosć serbšćinarjow z Delnjeje a Hornjeje Łužicy wažny faktor, wšako smy jedyn lud. Ale snadź so dokoławokoło łužiskeje metropole Choćebuza přichodnje w kooperaciji ze serbskimi institucijemi tež perspektiwy za serbskich studentow z Hornjeje Łužicy wuwiwaja. Do Sakskeje móhli z Braniborskeje tež něšto importować: prawo serbskeje rady, so w krajnym sejmje słowa jimać. Marcel Brauman

Z wottorhanjom spěšnje pokročuja

štwórtk, 17. julija 2025 spisane wot:
Spěšnišo hač planowane Caroliny móst w Drježdźanach tuchwilu wottorhaja. Bagry su tež poslednje dźěle mosta powalili, kotrež njeběchu so loni, 11. septembra, sypnyli. Najwažniši zaměr twarskich zawodow je, zo Łobjo tak spěšnje kaž móžno jako čaru łódźow zaso wotewrěja. Twarske dźěła pokazuja, zo je tež wottorhanje mosta naročne předewzaće. Wšako žada sej inženjersku wušiknosć, zmužitosć k nowym technologijam a angažement dźěłaćerjow. Foto: Jürgen Männel

Hosćenc w Doksy so wotpalił

štwórtk, 17. julija 2025 spisane wot:

Doksy (dpa/SN). Nad Máchovskim jězorom w čěskim Doksyju, 40 kilometrow južnje Žitawy, je so woblubowany wulětny hosćenc wotpalił. Woheń w hosćencu „Bílý kámen“ na kromje wsy je w nocy na srjedu z dotal njeznateje přičiny wudyrił, wohnjowa wobora zdźěla. Drjewjane twarjenje so dospołnje wotpali.

Nichtó so njezrani.. Wohnjowa wobora je rozpřestrěću płomjenjow na susodne prózdninske lěhwo z dalšimi drjewja­nymi chatami zadźěwała. Tam bydleše něhdźe 30 dowolnikow. Na hašenju wobdźěli so 50 wohnjowych wobornikow, kotřiž z maskami dźěłachu. Wodu za hašenje wožachu z awtami k wohnišću.

Dowolowy camp „Bílý kámen“ z móžno­sćemi za přenocowanje, zastaranjom, diskoteku a barami je wosebje mjez swjećacymi młodostnymi woblubowany. „Škoda wo rjany hosćenc“, pisaja ludźo w interneće. Mnozy zwjazuja z wočerstwjenišćom Doksy dopomnjenki na čas młodosće. Za čas NDR bě jězor ze stanowanišćom a kupanskim pobrjohom w susodnej Čěskej tež mjez serbskimi młodostnymi wažne dowolowe zetkawanišćo.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo