Warnuja před horcotu

wutora, 01. julija 2025 spisane wot:

Podstupim (dpa/SN). Braniborske strowotniske ministerstwo warnuje zawody w swojim kraju připowědźenych wysokich temperaturow dla. „Dźěłodawar dyrbi garantować, zo ma škit před horcotu na dźěłowym městnje“, praji ministerka za strowotnistwo Britta Müller (bjezstronska). K temu słuša znjesliwa temperatura w rumnosći kaž tež škit před słóncom. Hdyž je horcyšo hač 35 stopjenjow celsiusa, njesmě so rumnosć hižo wužiwać, chiba zo hodźi so klima­tizować. Tohorunja ma so ćežke dźěło w horcych hodźinach wobeńć abo znajmjeńša redukować.

Němscy meteorologojo su za přichodne dny temperatury nad 30 stopjenjow celsiusa wěšćili.

Brüssel (dpa/SN). Komisija EU je jednanja z Ukrainu wo předźěłanym zrěčenju wo swobodnym wikowanju zakónčiła. Ze zrěčenjom chcedźa Ukrainu poněčim do europskich hospodarskich wikow zapřijeć, komisija EU zdźěla. Po słowach prezidentki komisije EU Ursule von der Leyen maja so ze zrěčenjom puće tworow zaručić a solidarita z wot Ruskeje nadpadnjenej Ukrainu zwuraznić. EU změje swoje lěpšiny, dokelž su cła niske abo dospołnje wotstronjene. Ukraina móže swoje wudźěłki dale do krajow Europskeje unije eksportować. W srjedźišću zrěčenja steja ratarske wudźěłki. Wobě stronje stej so na kontingenty dojednałoj, kotrež móža so do wobeju směrow předawać. Za twory kaž pšeńcu, kukuricu, cokor, měd, mjaso pjerizny a jeja z Ukrainy płaća dale wosebje krute předpisy za eksport do krajow EU. Hladajo na starosće europskich ratarjow běchu hižo loni krute směrnicy wukazali.

Wobě stronje dyrbitej zrěčenje hišće wobkrućić. Komisija EU chce dojednanje čłonskim krajam EU přepołožić.  

Wulki zapal a potom šok

wutora, 01. julija 2025 spisane wot:

Dźensa před 35 lětami je z měnowej uniju zapadna hriwna do NDR přišła

Berlin (dpa/SN). Štóž je podawk 1. julija 1990 sobu dožiwił, jón njezabudźe: ­Njesměrnu euforiju, jako zawjedźechu w tehdyšej NDR zapadnu hriwnu, D-Mark. Mnohim bě to symbol wulkeje swobody a noweho započatka po 35 lětach socialistiskeho hospodarjenja.

Wěrno je, zo započa so 1. julija 1990 hospodarski eksperiment pjenježneje, hospodarskeje a socialneje unije bjez runjeća. Wobydlerjo tehdyšeje NDR swoje zamóženje do zapadneje měny změnichu. Wšitke mzdy, renty a podruže buchu w poměrje jedyn k jedyn přestajene.

Tři měsacy do zjednoćenja Němskeje płaćachu naraz zapadoněmske prawidła socialneho wičneho hospodarstwa w NDR. Dźensa wěmy, zo bě tole z tójšto njelěpšinami zwjazane. Sćěhi dramatiskeje změny su hač do dźensa politisce a hospodarsce čujomne. Zwostanje prašenje, hač bě druhich móžnosćow.

Dźe wo přichod rěče

wutora, 01. julija 2025 spisane wot:
So wě, zo njeje prof. Wornar w stejišću k listej nastupajo sorabistiku pokiw wuwostajił: „W Sakskej płaći princip wysokošulskeje awtonomije, a tutón list hodźi so jako pospyt wobhladować, do swobody slědźenja a wučby zasahnyć.“ Tohodla ­njeje wotpósłar lista ministrej konkretnje poručił, kak maja so namjetowane naprawy zwoprawdźić. W žadanju za dalšimi profesurami móhli sej jednaćelski direktor sorabistiki a podpěraćeljo lista chětře přezjedni być. Hdźe z kooperaciju klaca, njech akterojo za jednym blidom sedźo dorěča. Zo tuchwilu dostudowani sorabisća naše redakcionelne teksty bjezporočnje korigować njezamóža, nima jenož z uniwersitu,­ ale tež ze šulu činić. Přiwšěm je list wažny nastork za wěcownu debatu bjez tabuwow, wšako njemóžeš sej přichod serbšćiny prěnjotnje z pjenjezami wukupić. Hladajo na termin wozjewjenja, spočatk wulkich prózdnin w Sakskej, ­poskićam, zo temu za šěsć njedźel zaso wobjednawamy. Marcel Brauman

Wosrjedź Choćebuza rejowali

wutora, 01. julija 2025 spisane wot:
Štóž njeje hač k tradicionalnej nocy walčika čakać chcył, hdyž přeměnja so Choćebuske Stare wiki do hoberskeho rejwanišća, tón měješe předwčerawšim, njedźelu, składnosć, so na 1. Choćebuskim rejwanskim přechodźowanju pod hołym njebjom hižo raz wuspytać. Hłowna myslička: Tři městna a tři wšelake reje. Při tym so ludźo zetkawaja, kotřiž rady rejuja. Hač towaršnostna reja na Starych wikach, argentinski tango na Hrodowym naměsće abo temperamentna salsa na Naměsće při měšćanskej studni - wšudźe móžachu ludźo přihladować a sobu činić. Přeprosyli běchu tři rejwanske šule města a sćelak Radio Choćebuz. Foto: Michael Helbig

Diesel předrohi

wutora, 01. julija 2025 spisane wot:
Mnichow (dpa/SN). Cyły tydźeń po tym zo je so połoženje na Bliskim wuchodźe zaso změrowało, so znižena płaćizna zemskeho wolija na swětowych wikach hišće w tankownjach přesadźiła njeje. Předewšěm diesel je přeco hišće dróši hač do krizy, ličby awtomobiloweho kluba ADAC dopokazuja. Tež płaćizna za ­superbencin hišće cyle stary niwow docpěła njeje. Při tym je płaćizna wolija dawno zaso tam, hdźež je do nadpadow była. ADAC w cyłoněmskim přerězku wčera za diesel přerěznu płaćiznu 1,616 eurow na liter zwěsća. To je 7,8 centow wjace hač 12. junija, jako buchu nadpady zahajene. Pola superbencina bě to 1,688 eurow na liter, tři centy wjace hač 12. junija. „Hladajo na tuńši zemski wolij wobsteji dale wulki potencial za woteběrace płaćizny.“

To a tamne (01.07.25)

wutora, 01. julija 2025 spisane wot:

Žałosćace a wobarace so dźěćo w badensko-württembergskim Iffezheimje je zasadźenje policije zawiniło. Swědkojo tukachu na zawlečenje dźěsća. Na to přijědźe policija z wjacorymi awtami a samo helikopterom. Skónčnje so wukopa, zo běštej staršej dźěćo ze swjedźenja wote­wzałoj – z jeho wida pak „přezahe“.

Wotstajenje e-scooterow na chódnikach chcedźa přichodnje raznišo rjadować. Tole připowědźa zwjazkowy minister za wobchad Patrick Schnieder. Přiwótřić chcedźa směrnicy za wupožčowarjow tajkich jězdźidłow. Přichodnje ma zakazane być, rolery prosće na chódnikach parkować abo – ležo wostajić. Tole budźe jenož hišće priwatnym wobsedźerjam dowolene. Poskićowarjo maja koncept zdźěłać, kak sej parkowanje jězdźidłow předstaja. Wosebje we wulkoměstach su rolery na chódnikach wulki problem.

Zetkanje nabožinow wotprajene

póndźela, 30. junija 2025 spisane wot:

Mannheim (B/SN). Lětuša „Mila nabožinow“ w Mannheimje wupadnje. Po měnjenju organizatorow cyłkowne „politiske połoženje njedowola, z njewobćeženym začućom so na zarjadowanju wobdźělić a sej k tomu hosći přeprosyć“. Někotre skupiny su hižo wotsamo wotprajili, kaž židowska wosada. Dołhe kryte blido měješe wot ewangelskeje ke katolskej cyrkwi znowa zajimcow k bjesadźe a zhromadnosći pohnuwać.

Prěnja biskopka

Wien (B/SN). Maria Kubin je prěnja biskopka připóznateho nabožneho zhromadźenstwa, starokatolskeje cyrkwje w Awstriskej. Wona, kiž je w tradicionalnej romsko-katolskej swójbje wotrostła, nosy mitru, hrudźny křiž a biskopski kij. 40lětna psychoterapeutka přestupi k starokatolskej cyrkwi, w kotrejž bu po rozsudźe synody 1997 ordinacija žonow zawjedźena.

Ličba lutheranow na juhu stupa

Dobrindt AfD dla hišće waha

póndźela, 30. junija 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy nutřkowny minister Alexander Dobrindt (CSU) je zdźeržliwje na žadanja SPD reagował, žadanje za zakazom AfD hnydom přihotować a zapodać. „Rozsudy stronskeho zjězda SPD njejsu za ministra hišće nadawk“, rjekny Dobrindt nowinarjam. Wón wobstawa dale na rozsudźe nutřkownych ministrow, kotřiž chcedźa dźěłowu skupinu krajow a zwjazka załožić, dyrbjało-li so zastopnjowanje AfD jako prawicarsko-ekstremistiska strona wobkrućić.

Zastajency najwažniši

Tel Aviv (dpa/SN). Israelske nadpady w Iranje­ su po wuprajenju israelskeho ministerskeho prezidenta Benjamina Netanjahuwa „daloko sahace regionalne móžnosće“ wotkryli. „Najprjedy dyrbimy zastajencow wuswobodźić“, rjekny Ne­tanjahu na wopyće centruma tajneje słužby. Medije maja tute wuprajenja za dopokaz, zo je Netanjahuwej wuswobodźenje zastajenjow tuchwilu wažniše hač zničenje Hamas w Gazaskim pasmje.

Teheran čaka na rozsud USA

Najebać zakaz ze stron madźarskeho ministerskeho prezidenta Viktora Orbána je so minjenu sobotu w stolicy Budapesće telko ludźi na demonstraciji splažnych mjeńšin wobdźěliło, kaž hišće nihdy w 30lětnych stawiznach parady. Organizatorojo rěča wo 200 000 wobdźělnikach. Policija njeje zapřimnyła. Nětko liča z raznymi pjenježnymi pokutami. Foto: dpa/Balint Szentgallay

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo