Ministrojo EU wuradźuja

póndźela, 23. junija 2025 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). Wonkowni ministrojo Europskeje unije su so dźensa w Brüsselu zešli. Połoženje na Bliskim wuchodźe bě hłowna tema wuradźowanjow. Nadpady USA w Iranje su situaciju dale přiwótřili. W tym zwisku su wo tym wuradźować chcyli, kak móhli Iran nuzować, so za blido diplomatije nawróćić a tak dalšej eskalaciji zadźěwać.

Dalša tema wuradźowanjow bě interna rozprawa EU, kotraž měješe zwěsćić, hač Israel ze swojim postupowanjom w Gazaskim pasmje zasady zhromadneho dźěła z EU njerani. K tutym zasadam słuša, zo wobdźěleni čłowjeske prawa dodźerža. Israel lědma hišće dowožowanje žiwidłow do Gazaskeho pasma dopušći. Połoženje tam je mjeztym katastrofalne.

Wjace pjenjezza brónjenje

póndźela, 23. junija 2025 spisane wot:
Brüssel (dpa/SN). Něšto dnjow do wjerška NATO w Den Haagu su so čłonske staty na planowane nowe směrnicy nastupajo wudawki za zakitowanje dojednali. Kaž powěsćernja dpa rozprawja, chcedźa so kraje zawjazać, swoje kóždolětne wudawki za brónjenje na znajmjeńša pjeć procentow swojeho nutřkokrajneho bruttoprodukta (BIP) zwyšić. Tuchwilu předwidźi směrnica NATO wudawki we wysokosći dweju procentow BIP. Hladajo na wohroženje ze stron Ruskeje a na žadanja prezidenta USA Donalda Trumpa pak chcedźa wudawki masiwnje zwyšić. Za Němsku woznamjenjeja pjeć procentow něhdźe 225 miliardow eurow wob ­lěto. Tuchwilny etat Němskeje wučinja za cyły kraj 466 miliardow eurow.

Wonkowny minister Irana pola Putina

póndźela, 23. junija 2025 spisane wot:

Moskwa (dpa/SN). Iranski wonkowny minister Abbas Araghtschi je so dźensa w Moskwje z ruskim prezidentom Wladimirom Putinom zetkał. Zaměr rozmołwy su „chutne dorěče“, kaž Araghtschi do zetkanja zdźěli. Moskwa bě připowědźiła, we wěstotnej radźe UNO zhromadnu rezoluciju z Chinu k skónčenju wojowanjow zapodać. Ruska nadpady USA na iranske atomowe připrawy minjeny kónc tydźenja raznje zasudźa. Moskwa je z Iranom na wšelake wašnje splećena, mjez druhim na polu brónjenja.

Putin bě před chutnym atomarnym wohroženjom přez israelske nalěty na atomowe fabriki w Iranje warnował. Dotal nimaja za prawdźepodobne, zo Ruska wojakow do Irana sćele. Moskwa a Teheran drje stej lětsa zrěčenje wo strategiskim partnerstwje wotzamknyłoj. W nim pak njeje klawsla wo mjezsobnej wojerskej pomocy zakótwjena, hinak hač w zrěčenju ze Sewjernej Koreju.

W nocy na njedźelu běchu lětadła USA atomowe připrawy w Iranje nadběhowali a pječa dospołnje zničili.

Dulig kritizuje swoju stronu

póndźela, 23. junija 2025 spisane wot:

Sakska SPD na krajnym zjězdźe wo swojim połoženju diskutowała

Drježdźany (dpa/SN). Sakska SPD je na swojim krajnym zjězdźe w Drježdźanach wuhibki do přichoda stajiła. Dotalneju předsydow Kathrin Michel a Henninga Homanna su delegaća w zastojnstwje wobkrućili. Zdobom je so bywši hospodarski minister Martin Dulig z jasnej kritiku wo eklat postarał.

Homann dósta 76,8 procentow hłosow wšěch delegatow, Michel docpě 86,4 procenty. Přećiwnych kandidatow wobaj njeměještaj. Dwójka nawjeduje sakskich socialdemokratow wot lěta 2021. Na zjězdźe před lětomaj měještaj wobaj hišće lěpši wólbny wuslědk. Po swójskich informacijach ma sakska SPD nimale 5 000 čłonow.

Spodźiwna diplomatija

póndźela, 23. junija 2025 spisane wot:

Cyły swět so praša, hač su USA ze swojim „spektakularnym“ nadpadom na iranske atomowe zawody kmanosć Irana zlemili, sam atomowe bomby twarić. W medijach nam tak mjenowani fachowcy zahoriće rozłoža, što wona hoberska bunkrowa bomba wšitko zamóže a prezident USA Donald Trump prezentuje so jako nowy wójwoda zapadneho swěta přećiwo re­žimej islamskich duchownych. Haj, tež móžnu změnu politiskeho systema w Iranje Trump „hižo njewuzamkuje“.

Nichtó hižo wo tym njerěči, zo bě nadpad USA na Iran hrube ranjenje prawa ludow. Što by było, bychu-li iranske rakety atomowe zawody w USA zničili? Dotal njeje ani dopokazane, zo Iran atomowu bombu woprawdźe twari. Bohužel pokročuja USA ze swojej zahubnej politiku, kotraž je hižo w Afghanistanje, Iraku a Libyskej dospołnje zwrěšćiła. Runje tak zlě je, zo zapadny swět tomu přihladuje, tež EU. Iranej nětko diplomatiju „kazać“ je cyniske a naiwne. Marko Wjeńka

Jězbnu dowolnosć potuńšić

póndźela, 23. junija 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy minister za wobchad Patrick Schnieder (CDU) chce jězbnu dowolnosć w Němskej zaso zapłaćomnu sčinić. Politikar CSU rjekny w rozmołwje z powěsćernju dpa: „Jězbna dowolnosć je so minjene lěta chětro po­dróšiła. 4 000 abo 5 000 eurow za tajki dokument je wjele, wjele pjenjez.“ Jězba dowolnosć je pak mnohim ludźom w Němskej přewšo wažna. „Tohodla dyr­bimy hladać, kak móžemy kóšty znižić.“

Schnieder připowědźi w tym zwisku kulojte blido, zo by z druhimi ministerstwami, krajemi a zwjazkami za wupu­ćemi pytał. Při tym měło so najprjedy hladać, hdźe přičiny podróšenja leža a kotre naprawy móhli kóšty wobmjezować pomhać. Minister pokaza runje na wjesne kónčiny, hdźež je jězbna dowolnosć njeparujomna. „Tam su ludźo na awto runjewon pokazani.“

Kóšty za wopyt jězbneje šule a za pruwowanje su minjene lěta widźomnje ­stupali. Po informacijach Zwjazkoweho statistiskeho zarjada su płaćizny loni nadpřerěznje wo 5,8 procentow rozrostli. Awtomobilowy klub ADAC rěči wo ­kóštach hač do 4 500 eurow.

W Choćebuzu zhromadnje rejwali

póndźela, 23. junija 2025 spisane wot:
Tři dny su minjeny kónc tydźenja wosrjedź Choćebuza mjeztym 32. měšćanski swjedźeń woswjećili. Jedyn z wjerškow bě mjezynarodny kulturny festiwal „Cottbus Open“ w Puškinowym parku města. Tam prezentowachu so wukrajni studenća ­Braniborskeje techniskeje uniwersity Choćebuz/Zły Komorow na tradicionalnej mjezynarodnej kuchinskej mili z kulinariskimi wosebitosćemi swojeje domizny. ­Nimo toho poskićichu wobšěrny jewišćowy program. Jedyn z wjerškow bě zhromadne rejwanje wopytowarjow před jewišćom, na kotrymž njesmědźeše tradi­cionalna „Hanamarja“ pobrachować. Foto: Michael Helbig

Lěsy ćerpja suchoty dla

póndźela, 23. junija 2025 spisane wot:

Podstupim (dpa/SN). Hajnicy a wohnjowi wobornicy w Braniborskej su alar­mowani: Hladajo na suchotu a wulku horcotu wobsteji tam tuchwilu wulki strach lěsnych wohenjow a na juhu Braniborskeje płaći najwyši warnowanski schodźenk. Minjeny kónc tydźenja su stajnje zaso małe wohenje hašeć dyrbjeli. Mjeztym zličichu w tutej sezonje hižo wjace hač 145 wohenjow. Dźensa wječor a jutře wočakuja z njewjedrami tež spadki, kotrež móhli napjate połoženje trochu wolóžić. Sezona lěsnych wohenjow traje wot měrca hač do kónca septembra.

Najwažniše je, zo ludźo woheń spěšnje spóznaja a wohnjowu woboru alarmuja. Jenož tak wobsteji šansa, płomjenja wobmjezować. Minjeny štwórtk bě pola Złeho Komorowa woheń wudyrił a 3,4 hektarow lěsa zničił. Tež 200 metrow dołha hromada štomowych zdónkow, kiž tam ležeše, so wotpali. Wohnjowi wobornicy dyrbjachu hišće dźeń pozdźišo wohnišća kontrolować.

Pućowarjo su namołwjeni, w lěsach wosebje kedźbliwi być. Kurjenje je tam runje tak zakazane kaž grilowanje abo lěhwowe wohenje.

To a tamne (23.06.25)

póndźela, 23. junija 2025 spisane wot:

Dźiwju honjeńcu paducha su policisća w Badensko-Württembergskej dožiwili. Muž bě so do předawarnje awtow zadobył. Jako policisća dojědźechu, jich z nožom wohrožowaše. Na to hrabny sej paduch awto policistow a z nim ćekny. Jako wón na lěsnym pućiku znjezboži, chcychu jeho zastojnicy zajeć. Muž pak z dalšim pokradnjenym awtom znowa ćekny. Po dwěmaj hodźinomaj bě ćěkańca skónčnje nimo a paduch zajaty.

Ze sudniskeje žurle ćeknjeneho skućićela su po dwěmaj dnjomaj zajeli. Policisća nańdźechu 42lětneho w prózdnym bydlenju w Saarbrückenje. Muž bě minjeny pjatk po sudniskim jednanju přećiwo njemu ze sudniskeje žurle twochnył. Wón skoči z wočinjenym woknom a so zminy. Sudnistwo bě muža zadobywanja do bydlenjow a padustwa dla k štyrjom lětam jastwa zasudźiło.

Trump chce z wójnu čakać

pjatk, 20. junija 2025 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Prezident USA ­Donald Trump chce w běhu přichodneju tydźenjow rozsudźić, hač USA poboku Israela přećiwo Iranej do wójny poćahnu. Tuchwilu su hišće dosć dobre wuhlady na wuspěšnje jednanja z Teheranom, zdźěli rěčnica Trumpa. Prezident wuzběhuje wuznam diplomatije, „njeboji pak so, sylnosć pokazać“, wona rjekny. Za nadpad na iranske podzemske atomowe připrawy by Israel pomoc USA trjebał. Dotal USA Israel jenož wojersce podpěruja.

Merz a Netanjahu so rozmołwjałoj

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Friedrich Merz je z israelskim ministerskim prezidentom Benjaminom Netanjahuwom telefonował a jeho namołwjał, za diplomatiskim rozrisanjom konflikta z Iranom pytać. Rozmołwa traješe něhdźe 20 mjeńšin, z kruhow knježerstwa rěkaše. Merz měješe zrozumjenje za Israel, kiž so móžnemu wobrónjenju Irana z atomowej bombu wobara. Zdobom skedźbni wón na deklaraciju G7, kotraž žada sej diplomatiske iniciatiwy.

UNO skedźbnja na dóńt ćěkancow

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025

Midas Logo