To a tamne (12.11.25)
Kruwa je we wowčim stadle w badensko-württembergskim Neckargmündźe zbožo našła. Ducy do rězarnje bě wona twochnyła a wjacore tydźenje po lěsach błudźiła. Skónčnje bě so wowcam při-družiła. Wowčer nochcyše swojimaj wočomaj wěrić, tola wowcy a kruwa so derje znjesechu. Jako dyrbješe stadło dale ćahnyć, bě ze swobodu kruwy nimo: Nětko bydli wona na dworje hnady w Hessenskej mjez skotom, kiž ma podobny dóńt.
Helene Fischer planuje 2026 swój comeback po staršiskim času. Spěwarka chce po tutym puću swój 20lětny jewišćowy jubilej woswjećić a přihotuje wulku turneju pod hołym njebjom. Před 750 000 fanami wustupi wona w stadionach na hoberskim jewišću. W lěću bě so jeje druha dźowka narodźiła.
Shutdown bórze nimo?
Washington (dpa/SN). Dźělna blokada knježerstwoweho dźěła w USA móhła hižo bórze přewinjena być. Po nimale šěsć tydźenjach blokady je senat přechodny etat za čas hač do kónca januara wobzamknył. Z tym so najdlěši shutdown w stawiznach USA nachila. Dom reprezentantow dyrbi zakonjej hišće přihłosować. W tójšto ministerstwach přistajeni mjeztym darmotnje dźěłaja. Prezident Donald Trump sej žada, zo woni tole dale činja, hewak hroža „konsekwency“.
Skućićel chce so wuprajić
Magdeburg (dpa/SN). W procesu nadpada na adwentne wiki w Magdeburgu ze šěsć mortwymi a 300 zranjenymi wočakowachu dźensa stejišćo wobskorženeho. Taleb al-Abdulmohsen bě připowědźił, zo chce na prašenja wotmołwjeć. Proces přećiwo mužej ze Sawdi-Arabskeje běchu wčera zahajili. Mjeztym bu znate, zo njemóža lětuše Magdeburgske dohodowne wiki wotewrěć, dokelž wěstotne naprawy pječa njedosahaja.
Israel za smjertne chłostanje
Z mjeztym 36. nadběhom na radnicu su dźensa w Choćebuzu póstniski ...
Mjenje ratarskeje běrokratije
Brüssel (dpa/SN). Ratarjo w Europskej uniji dyrbja přichodnje mjenje formularow wupjelnić. Na to su so posrědnicy čłonskich krajow a Europskeho parlamenta w Brüsselu dojednali. Nimo toho planuja přichodnje mjenje kontrolow na městnje a wjace pjenjez za małe ratarske zawody. Tole zdźěla Danske, kotraž tuchwilu Radu EU jako zastupnistwo čłonskich krajow nawjeduje.
Wuměnjenja za wupłaćenje spěchowanskich srědkow chcedźa wosebje na dobro bio-ratarjow zjednorić. Ratarjo maja wotnětka lěpše móžnosće dóstać, so přećiwo hrožacym stracham zawěsćić. Hłowny zaměr je, europske ratarstwo sylnić. Prěnje naprawy běchu hižo loni po protestach ratarjow wobzamknyli.
Syriski statny šef pola Trumpa
Reiche za nowu hospodarsku politiku
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa ministerka Katherina Reiche (CDU) namjetuje hladajo na hižo dlěje trajacu dobu hospodarskeje słabosće zasadne nowe wusměrjenje hospodarskeje politiki. Reiche mjenuje swój koncept „Agendu 2030“. „Połoženje je chutne, hospodarsko-politisce runje tak kaž z wida wěstotneje politiki“, rjekny Reiche w zasadnej narěči w Berlinje. Němskej hrozy, zo zhubi kontakt k wodźacym industrijnym krajam a trjeba wobšěrny „fitnessowy plan“ po hesle: wjace wubědźowanja, mjenje stata.
Reiche dźeržeše swoju narěč na sympoziju swojeho ministerstwa k socialnemu wičnemu hospodarstwu. W tym zwisku spominachu na Ludwiga Erharda, legendarneho hospodarskeho ministra mjez 1949 a 1963. Erhard bě swój čas princip „derjeměće za wšěch“ zwoprawdźił. Reiche chce podobnu politiku přesadźić. „Zo móhł stat zaso jednanjakmany być, dyrbi so wón na centralne nadawki koncentrować“, je sej wona wěsta. Subwencija a spěchowanske programy měli so konsekwentnje přepruwować.
Dobre wukubłanje najwažniše
Bjezdźěłnosć mjez młodostnymi dale wulka – přičiny wšelakore
Kamjenica (dpa/SN). Swójski job, swójske pjenjezy: Mnohim młodostnym a młodym dorosćenym skićachu sakske dźěłowe wiki minjene lěta dobru móžnosć, stajić so na swoje nohi. Tomu polěkowaše, zo poda so tójšto fachowcow na wuměnk. Mjeztym pak je młoda generacija zaso bóle wot bjezdźěłnosće potrjechena. Nětko něchtóžkuli wobžaruje, zo je šulske wotzamknjenje abo powołanske wukubłanje skepsał.
Kóždy dźesaty bjezdźěłny w Sakskej je po najnowšich ličbach zwjazkoweje agentury za dźěło młódši hač 25 lět. Po zdźělenju bě w oktobru něhdźe 15 200 młodych dorosćenych jako bjezdźěłnych zapisanych. To je 1 200 abo 8,5 procentow wjace hač lěto do toho. Rozrost młodźinskeje bjezdźěłnosće bě tak sylniši hač powšitkowna bjezdźěłnosć (plus 5,8 procentow).
Wid na statistiku pokazuje, zo bjezdźěłnosć mjez młodostnymi hižo dlěši čas spochi přiběra. Tola kak je to móžno?
Próca z přikładom
Wjelki zatřělić „prawje a trěbne“
Podstupim (dpa/SN). W problemowych kónčinach Braniborskeje ma přichodnje jednorišo być, wjelki zatřělić. Z přiwzaćom wjelka do zwjazkoweho hońtwjerskeho zakonja ma zatřělenje wjelkow přichodnje tam móžno być, hdźež je wosebje wjele wjelkow a hdźež je populacija w dobrym stawje. Ministerka za ratarstwo Hanka Mittelstädt (SPD) ma dojednanje mjez ministerstwomaj za wobswět a ratarstwo za „prawe a trěbne“.
Čłonske staty EU běchu škitny status wjelka w lěću wot „kruće škitany“ na „škitany“ znižili a tak wuměnjenje za hońtwjerske prawo stworili. Zwjazkowe knježerstwo je połoženje wjelčeje populacije naposledk jako dobre posudźowało.
Ratarske ministerstwo Braniborskeje bě w septembru připowědźiło, zatřělenje wjelkow w kónčinach zmóžnić, hdźež wone wosebje wjele zwěrjatow zakusaja. Nastać ma přehlad kónčin, hdźež je móžno, wjelki zatřěleć. W lěće 2024 běchu po informacijach ratarskeho ministerstwa 279 wjelčich nadpadow registrowali. Při tym su wjelki 1 047 wužitnych zwěrjatow zakusali, zranili abo zaćěrili.
