Trump ilegalnje postupował
Washington (dpa/SN). Zwjazkowa sudnica je rozsudźiła, zo bě zasadźenje narodneje gardy w stolicy USA Washingtonje ilegalne. Zamołwići su swoje zakonske móžnosće překročili, piše sudnica Jia Cobb. Knježerstwo prezidenta USA Donalda Trumpa njeje jednotki bjez přikaza regionalnje zamołwitych aktiwizować směło. Cobb je wukazała, zasadźenje narodneje gardy skónčić. Wukaz płaći pak hakle za tři tydźenje. W tym času ma knježerstwo chwile, rewiziju zapodać.
Narodna garda je rezerwowa jednotka za nuzowe pady kaž přirodne katastrofy. Trump zasadźuje wojakow mjeztym we wjacorych městach, dokelž nimaja tam zamołwići po jeho měnjenju połoženje hižo pod kontrolu.
Zelenskyj měrowy plan dóstał
Kijew (dpa/SN). Ukrainski prezident Wolodymyr Zelenskyj je po informacijach swojeho běrowa plan měroweho rozrisanja wójny z Ruskej dóstał. Tutón bu oficialnje w USA zdźěłany. Zelenskyj bě so w Kijewje z delegaciju USA zetkał, medije rozprawjeja. „Smy so dojednali, na dypkach měroweho plana dale dźěłać, zo bychmy wójnu dostojnje skónčić móhli.“ Ukraina chcyła kóždy namjet podpěrać, kotryž je na dobro „woprawdźiteho měra“, Zelenskyj po zetkanju rjekny.
Po informacijach medijow je w měrowym planje zakótwjene, zo njestanje so Ukraina z čłonom NATO, zo swoje wójsko pomjeńši a zo wot Ruskeje wobsadźene kónčiny wotstupi. Plan wopřija cyłkownje 28 dypkow, kiž maja dołhodobny přiměr po tři lěta trajacej wójnje zaručić.
USA přinošuja ze swojeje strony „spušćomne wěstotne garantije“. Ruska so zawjazuje, zo sej dalše ukrainske kónčiny nježada a zo kóždežkuli agresiwne plany přećiwo Europje a Ukrainje spušći.
To a tamne (21.11.25)
Dźiwny smjerd wobydlerjow gmejny Karlstein nad Mohanom w delnjej Frankskej hižo dwě lěće zaběra, bjez toho zo bychu wuslědźili, wotkal wón přichadźa. Za někotrych smjerdźi za spalenym kablom, druzy tukaja na syrik. Někotři scyła ničo nječuja. Wohnjowa wobora ničo namakała njeje. Škódne maćizny w powětře tohorunja zwěsćili njejsu. Wjesnjanosta ludźi nětko prosy, smjerd protokolować a daty gmejnje přewostajić.
Tradicionalny nalěpk wignety za wužiwanje awstriskeje awtodróhi wotstronja. Wot 1. decembra 2026 změja tam jenož hišće digitalnu wignetu. Tole je narodna rada wobzamknyła. „Žadyn nalěpk, žane kóšty za rozesłanje, žadyn riziko falšowanja“, we Wienje zdźělichu. Wignetu kupić móža ludźo internetnje abo w tankownjach, kioskach a při mjezy. 2026 płaći wona mjez 9,60 a 106,80 eurow.
Strukturnu změnu pospěšić
Budyšin (SN/BŠe). Budyski zapósłanc Sakskeho krajneho sejma Marko Šiman (CDU) so dale zaměrnje za zajimy sprjewineho města a wokoliny zasadźuje. Jeho dźěławosć koncentruje so předewšěm na naprawy w zwisku ze změnu struktury. Wažne su jemu dźěłowe městna, kotrež maja w dosahacej měrje nastać, wón zawčerawšim w rozmołwje z našim wječornikom wobkrući. „Město Budyšin ma so z wažnym kubłanskim a slědźenskim srjedźišćom stać“, Marko Šiman wuzběhny. Zdobom skedźbni wón na docpěte wukony, kaž na přikład Budysku powołansku akademiju, kotraž je nětko wysoka šula. To je nimo Wysokeje šule policije dalše wažne kubłanske stejnišćo.
Zapósłanc sej přeje, zo změna strukturow spěšnišo postupuje. Zawody trjebaja wěstotu a dobru infrastrukturu, zo móhli w Hornjej Łužicy inwestować. Nanajspěšnišo měła so tuž železniska čara mjez Drježdźanami a Zhorjelcom elektrifikować. „Mjeztym bu mi přilubjene, zo ma so wotrězk mjez Zhorjelcom a Zemicami-Tumicami klětu planować započeć.“ Po wutwarje čary móža ćahi tam 160 kilometrow na hodźinu jěć.
Akty Epsteina wozjewja
Washington (dpa/SN). Po dołhim spjećowanju je so prezident USA Donald Trump parlamentej USA podwolił a zakoń podpisał, kotryž dowola, wozjewić wšitke přepytowanske akty w padźe zemrěteho seksualneho złóstnika Jeffreyja Epsteina. W běhu 30 dnjow ma justicne ministerstwo nětko wšitke akty spřistupnić. Epstein bě wjele lět holcy a młode žony znjewužiwał. Kritikarjo Trumpej wumjetuja, zo bě do njeskutkow Epsteina splećeny.
Europska policija do Gazy
Brüssel (dpa/SN). EU planuje w zwisku z podpěru měroweho plana USA za Gazaske pasmo, swoju w konfliktnej kónčinje hižo zasadźenu policajsku jednotku rozšěrić. Po informacijach powěsćernje dpa su so wonkowni ministrojo EU w Brüsselu dojednali, Israelej a Palestinjanam wotpowědnu pomoc EU poskićić. Mjez druhim chcedźa policajsku jednotku za Gazaske pasmo natwarić a něhdźe 3 000 palestinskich policistow wukubłać. Zelenskyj nadźija so Trumpa
We wjacorych kónčinach na zapadźe Němskeje je so prěni sněh ...
Swětnišćo militarizuja
Miliardu eurow za škit tropow
Delegatka so za Merza hańbuje
Belém (dpa/SN). Politikarka Zelenych Lisa Badum je so na swětowej klimowej konferency w brazilskim Belémje wot zwjazkoweho kanclera Friedricha Merza (CDU) distancowała. Jako němska zapósłanča na wjeršku COP30 hańbuje so za jeho słowa a dyrbješe so w rozmołwach z ludźimi z Pará wospjet za to zamołwić, wona w lisće kanclerej Merzej piše. „To njeje Němska, kotruž chcu reprezentować.“ Pará je brazilski region, w kotrymž so konferenca wotměwa.
Merz bě po swojim wopyće na konferency w Belemje na wikowanskim kongresu w Berlinje wo swojich zaćišćach wo chudej kónčinje w Amazonasu rozprawjał. Jeho přewodźacych žurnalistow je so pječa prašał, štó z nich chcył tam wostać. „To njeje nichtó ruku zběhnył. Wšitcy běchu wjeseli, zo smědźachu tute městno wopušćić a so do Němskeje nawróćić.“ Wón rjekny: „Smy w jednym z najrjeńšich krajow swěta žiwi.“
Badum Merza namołwja, so pola Brazilčanow zamołwić a radšo k wuspěchej konferency přinošować. „Klimowa kriza trjeba solidaritu a zhromadnosć – nic pak wuskomyslnu arogancu.“
