Delnjoserbska schadowanka z nowostkami
To a tamne (17.11.25)
Po tym zo su mać a jeje dźěsći z Hamburga w dowolu w Turkowskej zemrěli, bu nětko w Istanbulu tež pjekar zajaty, kotryž je we wobchodźe njedaloko hotela swójby dźěłał. Z tym je ličba zajatych na wosom stupała. Po informacijach justicneho ministerstwa jedna so wo wikowarjow ze słódkosćemi, z pjelnjenymi zakłapnicami a z jědźemi z črjewa ćelatow. Zamołwići z toho wuchadźeja, zo běchu so turisća z Němskeje z jědźu zajědojćili. Nan swójby je hišće w chorowni.
Smjertnych nadpadow mjedwjedźow dla je Japanska hońtwu na tute rubježne zwěrjata zahajiła. Dokelž dosć nazhonitych hajnikow nimaja, chcedźa bywšich policistow a powołanskich wojakow pohnuć, hońtwjerske pruwowanje złožić. Mjeztym su samo kruty zakoń wo brónjach změnili. Wot apryla su mjedwjedźe znajmjeńša 13 ludźi morili.
Za serbsku kulturu w stolicy wabili
Berlin (SN/MiP). Na wječor ze serbskej literaturu a hudźbu staj wčera społnomócnjeny Swobodneho stata Sakskeje Markus Franke a społnomócnjena sakskeho statneho knježerstwa za naležnosće Serbow Franciska Brechowa do sakskeho zastupnistwa pola Zwjazka w Berlinje přeprosyłoj. Naposledk mjenowana wjedźeše po programje wječora, kotryž wuhotowaštaj dźiwadźelnik a moderator Axel Thielmann a Lipšćanski jazzowy trijo Sotry wjesela.
Naprawy na dobro industrije
Berlin (dpa/SN). Koalicija CDU/CSU a SPD chce z nišimi płaćiznami miliny industriji pomhać. Nimo toho zniža dawki na tikety za lětanje a planuja twar nowych płunowych milinarjow. Na tute naprawy su so wodźacy zastupnicy unije a SPD wčera wječor dojednali. Planowany je tež tak mjenowany fonds Němskeje, kotryž ma wjace priwatnych inwesticijow mobilizować. Bjez wuslědka pak wostachu nastupajo wjele diskutowany zakaz bencinowych a dieselowych awtow.
Pentagon připowědźa operaciju
Washington (dpa/SN). Po tym zo je najwjetša wójnska łódź swěta do kónčiny łaćonskeje Ameriki dojěła, planuja USA tam wojersku operaciju přećiwo cwólbam pašowarjow drogow. Tole je nawoda zakitowanskeho ministerstwa Pete Hegseth připowědźił. Misija zakituje domiznu a škita USA před drogami, piše Hegseth w interneće. Wójsko USA bě minjeny čas wjacore čołmy drogowych kurěrow zničiło a dźesatki ludźi moriło. We Venezueli přihotuja so na móžnu wójnu.
BBC prosy Trumpa wo wodaće
Kretschmer: Ludźi njepřiwzać
Drježdźany (dpa/SN). Sakski ministerski prezident Michael Kretschmer (CDU) chce ličbu nowych ćěkancow z Ukrainy w swobodnym staće wobmjezować. „Ličby su minjene měsacy drastisce stupali“, rjekny Kretschmer nowinarjam. „Tole wuwiwa so na wulki prud. Njeje prosće móžno, zo dale a wjace ludźi přiwzamy.“
Hłowna přičina stupaceje ličby ćěkancow su nowe postajenja w Ukrainje, kiž nětko tež mužam w starobje mjez 18 a 22 lětami dowoleja, swój kraj wopušćić. Wotpowědujo tomu ličby za škitom pytacych z Ukrainy spochi přiběraja: W juliju bě 35 muži do Sakskeje přišło, w awgusće bě jich sto. W septembru přińdźe 1 253 Ukrainjanow do swobodneho stata, to je nowy rekord po awgusće 2022.
Jednory namjet
Antifa w USA „teroristiska“
Washington (dpa/SN). Knježerstwo prezidenta USA Donalda Trumpa je němsku lěwicarsku ekstremistisku skupinu Antifa-Ost na lisćinu terorowych skupin zapisać dało. Tež tři dalše skupiny z Europy tam přichodnje steja, wonkowne ministerstwo we Washingtonje zdźěla.
Zjednoćenstwo Antifa-Ost je mjez 2018 a 2023 „tójšto nadpadow přećiwo wosobam přewjedło, kotrychž ma za fašistow abo za dźěl prawicarskeje sceny w Němskej“, rěka w stejišću ministerstwa. Tamne skupiny skutkuja w Italskej a Grjekskej. Čłonojo skupiny njesmědźa hižo do USA přijěć a tam konta měć. Kritikarjo warnuja, zo móže Trump wuraz Antifa tež w USA přećiwo swojim kritikarjam znjewužiwać.
Etat 2026 z hišće wyšim zadołženjom
Berlin (dpa/SN). Etat Němskeje za lěto 2026 je zdźěłany. Po poslednich změnach je etatowy wuběrk zwjazkoweho sejma dźensa rano cyłkowny etat 524,5 miliardow eurow schwalił.
Móžno je to jenož z wysokim zadołženjom. Wuběrk je wobzamknył, nimale 98 miliardow eurow nowych kreditow brać, to je wosom miliardow wjace hač w naćisku zwjazkoweho knježerstwa předwidźane. K tomu přińdu kredity z wurjadneho fondsa za infrastrukturu a za zwjazkowu woboru. Tak so nowe zadołženje pod smužku na 180 miliardow zwyši.
Zwjazkowy sejm chce na swojich planowanych posedźenjach w tydźenju wot 25. hač do 28. nowembra doskónčnje wo etaće wothłosować. Etat postaja, kelko pjenjez móža jednotliwe ministerstwa w lěće 2026 wudać a kotre projekty ze srědkami financuja. Zastupnik Zelenych Sebastian Schäfer kritizuje, zo koalicija přemało pjenjez za inwesticije nałožuje. Dietmar Bartsch (Lěwica) skorži, zo z hoberskimi kreditami lědma što wuzbytkuja. Zastupnik SPD Thorsten Rudolph porno tomu mjenuje etat „mudre naprawy za zhromadnosć towaršnosće“.
Najwjetši dźiw w stawiznach
Polacy 107. róčnicu njewotwisnosće po wšěm kraju woswjećili
Waršawa. Z demonstracijemi, koncertami a swjedźenjemi su Polacy minjenu wutoru mjeztym 107. róčnicu njewotwisnosće woswjećili. Po wšěm kraju zmahowachu čerwjeno-běłe chorhoje, kotrež mějachu wobydlerjo tež na zarjadowanjach sobu. Wo wosebity medialny wjeršk je so Robert Lewandowski postarał: Swětosławny kopar zaswěći w New Yorku čerwjeno-běłe wobswětlenje na wjeršku Empire State Buildinga, hoberskeho twarjenja w měšćanskim dźělu Manhattan, kotrež je symbol ameriskeje metropole. Lewandowski je Polakam jara wažny pósłanc kraja.
Pólska bě 11. nowembra 1918 – po skónčenju Prěnjeje swětoweje wójny a rozpadnjenju europskich mócnarstwow – swoju njewotwisnosć wróćo zdobyła. Do toho bě kraj 123 lět mjez Pruskej, Ruskej a Rakusko-Madźarskej dźěleny.
EU přepytuje přećiwo Google
Brüssel (dpa/SN). EU na to tuka, zo zawinuje internetny hober Google ze swojej pytanskej funkciju medijam a nakładnistwam njelěpšiny, štož by zakonje ranjace było. Zamołwita Europska komisija je tohodla přepytowanje přećiwo Google zahajiła. Konkretnje dźe wo směrnicy Google, kotrež wobsahi medijow we wuslědkach pytanja wočiwidnje wothódnoća, jeli su na jich internetnych stronach komercielne wobsahi dalšich předewzaćow zaměstnjene.
Wiceprezidentka komisije Teresa Ribera rjekny: „Nas starosća, zo wjedu směrnicy Google k tomu, zo njewobchadźeja z powěsćowymi nakładnistwami we wuslědkach pytanja fairnje, wotpowědnje a bjez diskriminacije.“ Zamołwići chcedźa hladać, hač Google sprawne směrnicy nałožuje. K tomu je koncern z USA po zakonjach EU nuzowany.
