Historiske wrota zaso nastajili
Muzeje pomhaja přećiwo demency
Drježdźany (dpa/SN). Prawidłowne wopyty w muzejach móža derjeměće a žiwjensku kwalitu na demencu schorjenych zwyšić. Tole je wuslědk projekta „Na dopomnjećach bohate – muzeje jako medicina za ludźi z demencu“, kotryž bu minjene tři lěta z pomocu zwjazka zakonskich chorobnych kasow w Sakskej přewjedźeny. „Projekt pokazuje wažnosć tajkich poskitkow, kotrež njejsu jenož na dobro potrjechenych, ale kotrež tež swójbnym pomhaja, poćežowanja lěpje zmištrować a swoju žiwjensku kwalitu polěpšić“, rjekny Silke Heinke, jednaćelka dźěłoweho zjednoćenstwa chorobnych kasow.
Po jeje informacijach stej w Němskej dwaj milionaj ludźi wot demency potrjechenej. „Wuhojić chorosć dotal njemóžemy. Lěki lědma skutkuja. Ćim wažniše su naprawy na dobro strowoty a žiwjenskeje kwality potrjechenych.“ Runočasnje steja swójbni a přiwuzni před wulkimi wužadanjemi, dokelž dožiwjeja wulki ćělny a duchowny stres, zwjazk zdźěla.
Za projekt su sobudźěłaćerjow w 33 muzejach wotpowědnje wukubłali a na wopyt dementnych přihotowali.
To a tamne (14.04.25)
Z namocu je sej 71lětna w Hornjej Frankskej zubnolěkarski termin wunuzować spytała. Najebać namołwu policistow so wona spjećowaše praksu wopušćić, po tym zo njebě termin dóstała. Jako so žona do lěkarskeje stwy zadoby, ju zastojnicy sputachu a wotwjedźechu. 81lětny mandźelski podarmo spytaše, ju wuswobodźić. Skónčnje smědźeštaj wobaj domoj jěć. Chłostanka pak je jimaj wěsta.
Přemało fantazije při falšowanju čisłoweje taflički změje za 43lětneho w Alsdorfje pola Aachena njelube sćěhi. Muž njebě nowy e-scooter pola zawěsćernje přizjewił, ale bě sej zelenu čisłowu tafličku sam spaslił. Jako čisło wuzwoli sej „genialnu“ kombinaciju 123XYZ. Z njej pak prawje bórze policistam napadny. Woni jězbu muža skónčichu a tafličku sćazachu. Nětko dyrbi so wón falšowanja dokumentow dla zamołwić.
Koalicija Łužicu dwójce spěchuje
Budyšin (SN/mb). W koaliciskim zrěčenju CDU/CSU a SPD tčitej dobrej powěsći za wuwiće Hornjeje Łužicy. Na stronje 25 koalicionarojo slubja: „Wutworjenje zwjazkoweho slědźerskeho centruma za klimaneutralne a hladajo na resursy eficientne twarjenje zahajimy zhromadnje ze zwjazkowymaj krajomaj Sakskej a Durinskej (...) a zaručamy stajne financowanje.“ Tohodla Budyski wyši měšćanosta Karsten Vogt (CDU) wyskaše: „Budyšin je zwólniwy za twarjenje přichoda.“ Sprjewine město budźe hłowne stejnišćo.
Prof. Christian Stegmann z Astrocentruma Łužica wjeseli so nad wuprajenjom koalicije „Wuprajamy so za nastajenje Einsteinoweho teleskopa w Němskej, projekt je swětłownja za Europu.“ Stegman praji nam dźensa: „To je wulki wuspěch za ludźi we Łužicy, wosebje za Serbow“. Z tym njeje Němska hižo jenož wobkedźbowar, ale akter w europskim wubědźowanju wo zaměstnjenje teleskopa. Wón widźi dobre šansy za serbske kónčiny, so po kriterijach wubědźowanja přećiwo konkurency w Sardiniskej a třikrajowym róžku Sewjerorynsko-Westfalskeje, Nižozemskeje a Belgiskeje přesadźić.
Witkoff rěči z Putinom
Moskwa/Washington (dpa/SN). Wurjadny pósłanc USA Steve Witkoff je do Moskwy dolećał, hdźež chce so pječa hišće dźensa z ruskim prezidentom Wladimirom Putinow zetkać. W srjedźišću rozmołwow drje steji móžny 30 dnjow trajacy přiměr brónjow w Ukrainje. Prezident USA Donald Trump hrozy z dalšimi sankcijemi přećiwo Ruskej, wumjetujo Putinej taktiku dlijenja. Tón wšak staja wšelake žadanja.
Schröder znowa zwrěšćił
Lipsk (dpa/SN). Bywši zwjazkowy kancler Gerhard Schröder (SPD) je w juristiskej zwadźe swojeho běrowa w zwjazkowym sejmje dla znowa před sudnistwom zwrěšćił. Zwjazkowe zarjadniske sudnistwo je skóržbu wčera w třećej instancy wotpokazało. Lipšćanscy sudnicy su měnjenja, zo je Zwjazkowe wustawowe sudnistwo za naležnosć zamołwite. Schröder žada sej swójski běrow a personal. Zwjazkowy sejm bě jeho běrow 2022 zawrěł, dokelž jón Schröder ženje njewužiwa.
Panama podwoli so USA
Pomocnicy ćahaja z rěki Hudson River w New Yorku powostanki ...
Komunamdołh spušćić
Berlin (dpa/SN). Zwjazk chce komunam, kotrež su w financnych ćežach, pod pažu přimnyć a jim połojcu stareho dołha spušćić. Z wotpowědnym namjetom je so dźensa Zwjazkowa rada w Berlinje zaběrała. Dokelž su financne naležnosće městow a gmejnow w zamołwitosći zwjazkowych krajow, dyrbja za tutu jónkrótnu akciju wustawu změnić. Naćisk za to bě hišće amplowa koalicija zapodała. Komuny su dołh hač 150 miliardow eurow nakopili.
Rěčeć chcychu w zastupnistwje krajow dźensa tež wo wjelkach. Braniborska a Mecklenburgsko-Předpomorska sej žadatej, škitny status wjelkow znižić, kaž je to Europska rada w Bernskej konwenciji hižo činiła. EU měła swoje směrnicy wotpowědnje změnić, sej krajej žadatej.
Němske brónje njespušćomne
Berlin (dpa/SN). Po internym dokumenće zwjazkoweje wobory, kotryž NDR, WDR a Süddeutsche Zeitung předleži, njehodźa so brónje z Němskeje w Ukrainje w połnej měrje zasadźić. Tak ma tankowa hawbica 2000 stajnje zaso wulke techniske njedostatki, kotrež jeje „wójnsku kmanosć sylnje do prašenja stajeja“. Problemy pola druhich němskich brónjow su pobrachowace narunanske dźěle a tójšto dźěła při trěbnych porjedźenjach.
Naprašowane němske brónjenske firmy so k rozprawje žurnalistow najprjedy raz wuprajić nochcedźa. Zakitowanske ministerstwo zdźěla, zo steji mjenowanych problemow dla „we wuskej wuměnje ze zamołwitymi w Ukrainje“.
Lěpša nalada hižo w lěću
Berlin (dpa/SN). Planowana nowa knježerstwowa koalicija CDU/CSU a SPD chce z hnydomnym programom hač do lěća naladu w Němskej polěpšić. Prěnje dźesać do dwanaće tydźenjow po wuzwolenju předsydy CDU Friedricha Merza za noweho zwjazkoweho kanclera chcedźa najwažniše nadawki zwoprawdźić, rjekny generalny sekretar CDU Carsten Linnemann wčera w sćelu ZDF. Zaměr je, „zo nastanje hižo w lěću nowa lěpša zasadna nalada w Němskej“. Wšitcy měli začuwać, zo nowe knježerstwo swoju zamołwitosć chutnje bjerje.
Ministerska prezidentka Mecklenburgsko-Předpomorskeje Manuela Schwesig, kotraž bě koaliciske jednanje w nadawku SPD sobu wjedła, w tym zwisku žadanja předsydki SPD Sakskije Esken za zwyšenjom dawkow wotpokaza. Esken bě w zwisku z reformu dochodoweho dawka rjekła, zo měli ludźo z wyšimi dochodami wjace dawkow płaćić.
Rěča wo pomocy na dobro Ukrainy
Brüssel (dpa/SN). Zakitowanscy ministrojo Němskeje a mnohich dalšich krajow su dźensa w Brüsselu wo dalšej wojerskej pomocy na dobro Ukrainy wuradźowali. W srjedźišću steješe koordinacija tutych naprawow. Na zetkanju wočakowachu tež ukrainskeho zakitowanskeho ministra Rustema Umerowa.
Posedźenje we hłownym kwartěrje NATO nawjedowaštaj němski zakitowanski minister Boris Pistorius a toho britiski kolega John Healey.
Wobaj ministraj narunataj na posedźenju bywšeho zakitowanskeho ministra USA Lloyda Austina. Tón bě tak mjenowanu Ramsteinowu skupinu zwołał a hač k prezidentskim wólbam w USA nawjedował. Nowe knježerstwo prezidenta Donalda Trumpa tute dźěło dale wjesć nochce. Trump město toho Kijew namołwja, tak spěšnje kaž móžno z Ruskej přiměr wujednać. Europa so boji, zo by tajki přiměr na njedobro Ukrainy był, dokelž jej Ruska wuměnjenja nadiktuje.
