Čěska chětro rozhorjena

wutora, 02. junija 2015 spisane wot:

Praha (dpa/SN). Jara raznje reaguje Čěska na rusku telewizijnu dokumentaciju, kotraž krawnu wojersku akciju Sowjetskeho zwjazka w ČSSR w awgusće 1968 wusprawnja. Knježerstwo w Praze je ruskeho wulkopósłanca do wonkowneho ministerstwa skazała, kaž ministerstwo zdźěli. Nawoda zarjada, socialdemokrat Lubomír Zaorálek, je „jara rozhorjeny a znjeměrnjeny“, kaž rjekny. Dokumentacija statneho sćelaka Rossija 1 je poraženje demokratiskeho hibanja Praske nalěćo zakitowała. Bě to reakcija na plany NATO a „fašistow“ k powalenju stata, sćelak twjerdźi. „Běchu na nas z mašinskimi třělbami třěleli“, rjekny něhdyši sowjetski wojak we wusyłanju. Čěscy stawiznarjo rěča porno tomu wo sfalšowanju stawiznow, Při dny trajacych wojowanjach w awgusće 1968 zemrě 108 ludźi, wjace hač 300 so ćežko zrani.

Ruski prezident Wladimir Putin je lěta 2006 moralisku zamołwitosć swojeho kraja za nadpad armejow Waršawskeho pakta na Čěskosłowaksku přewzał, prawnisku zamołwitosć pak wotpokazał.

To a tamne (02.06.15)

wutora, 02. junija 2015 spisane wot:

Na wšě 37 milionow eurow zarunanja žada sej muž wot Berlinskeho hotela, dokelž bě so před nim na zalodźenej dróze wobsunył a sej nohu złamał. Wotpowědne jednanje su na Berlinskim krajnym sudnistwje zahajili. Muž argumentuje, zo dyrbješe jako předewzaćel złamaneje nohi­ dla twarski wulkoprojekt w Aziji wotprajić. Při tym je pječa 37 milionow eurow přisadźił.

Dospołnje wopiteho jěža su w nižo­zemskim Arnheimje namakali. Tón bě do toho z rozbiteje palencoweje bleše wšón jejkowy liker wušlapał, kaž Arnheimska zwěrjatownja zdźěla. Takle wopity ležeše jěž na puću, hdźež bychu jeho bjezmała přejěli. Wón bě tak pjany, zo so ani hižo njezakuli, jako jeho sobudźěłaćerjo nuzoweje zwěrjaceje słužby zběhnychu. Nětko ma so w zwěrjatowni wuspać. „Hdyž je zaso strózby, jeho w při­rodźe wusadźimy“, wottam rěkaše.

Łužica (02.06.15)

wutora, 02. junija 2015 spisane wot:

Za mnohotnosć a tolerancu

Grodk (SN/ch). 37 zastupjerjow šulow, młodźinskich a měšćanskich zarjadnišćow, towarstwow, zwjazkow, zhromadźizny měšćanskich zapósłancow kaž tež ewangelskeje a katolskeje cyrkwje je minjeny kónc tydźenja na dźěłarničce přichoda w Grodkowskim Hórskim hrodźiku wiziju wo swojim měsće w lěće 2050 wuwiwało. Po jich předstawach měł Grodk potom profitować wot mnohotnosće generacijow, etnijow a nabožinow, měł pěstować tolerantnu a přećelnu zhromadnosć, podpěrać lokalne hospodarstwo, njeměł pak ekstremizmej žadyn rum skićić. Za to ma město hosći a nowych wobydlerjow wutrobnje witać. Jedyn z tajkich projektow, kotryž je zdobom wuslědk dźěłarnički, ma prawi­dłowne zetkanja generacijow zmóžnjeć. Hižo bórze chcedźa měsačne zetkanja na měnjacych městnosćach zahajić.

Pisany platowy dom

Rada nětk z wjetšej wahu w politiskim žiwjenju

póndźela, 01. junija 2015 spisane wot:

Nowa Rada za naležnosće Serbow w Krajnym sejmje Braniborskeje je wu­zwolena. Po wuličenju hłosowanskich lisćikow přisłušeja jej Marcus Kóńcaŕ, Angela Šurmanowa, Uta Henšelowa, Torsten Mak a William Janhoefer.

Choćebuz (HA/SN). Jako woprawdźity marathon wopokaza so za čłonow wólbneho wuběrka za wólby Rady za nalež­nosće Serbow w Krajnym sejmje Braniborskeje 2014–2019 wčerawše wuličenje hłosowanskich lisćikow. Wot dopołdnja w dźesaćich hač do połnocy mějachu woni wróćene listowólbne podłožki přepruwować a hłosowanske lisćiki ličić. Dohromady 1 602 Serbaj ze wšeje Braniborskeje běštaj do wólbneho registra zapisanaj, wothłosowało je 1 246 wosobow.

Wot wosom namjetowanych kandidatow dóstachu najwjace hłosow a buchu tuž do gremija wuzwoleni: Marcus Kóńcaŕ 782, Angela Šurmanowa 697, Ute Henšelowa 612, Torsten Mak 547 a William Janhoefer 499. Nowa serbska rada chce so bórze skonstituować a swojeho předsydu resp. swoju předsydku wuzwolić. Za dr. Michała Hajdana (490), Helmuta Matika (477) a Dietera Freihoffa (416) njeje docpěta ličba hłosow za mandat w radźe dosahała.

Slepo trjeba pomoc a modlitwu

póndźela, 01. junija 2015 spisane wot:

Wojerecy (AK/SN). Wot rozšěrjenja wuhlow­eje jamy potrjecheni Slepjanscy wosadni trjebaja solidaritu, paćer a přewod wosadow ewangelskeho cyrkwinskeho kruha šleskeje Hornjeje Łužicy. K tomu wuzna so sobotu nalětnja synoda we Wojerowskim gymnaziju Johanneum. „Konkretnje trjebaja ludźo w Slepom nětko luboznu a miłosćiwu solidaritu“, rěka w namołwje synody.

„To je to najsnadniše, štož móžemy jako­ křesćenjo činić. Wuběrk trjeba aktiwne a wěcywustojne sobudźěło“, podšmórny čłon wuběrka Joachim Liebig z ewangelskeje wosady w Niskej. W lětomaj 1989/1990 bě wón jedyn z rěčnikow za Klětno. Tehdy demonstrowaše Liebig sobu za zachowanje Klětnoho, kotrež bě wot­ Bjerwałdskeje wuhloweje jamy wohrožene. Nětko je 1 700 wobydlerjow Trjebinka, Slepoho, Rownoho, Mułkec a Miłoraza wot wuhloweje jamy Wochozy II wohroženych.

Steinmeier za měr na Bliskim wuchodźe

póndźela, 01. junija 2015 spisane wot:
Gaza-město (dpa/SN/K). Na swojej wuprawje po Bliskim wuchodźe je won­kowny minister Frank-Walter Steinmeier dźensa na wopyće Gazaskeho pasma. Nimale­ lěto po tamnišej wójnje z nimale 2 200 mortwymi ćerpi wobydlerstwo husće wobsydleneho palestinskeho teritorija přeco hišće pod jeje sćěhami. Nowo- natwar njedźiwajcy hoberskeje financneje podpěry z wukraja lědma postupuje. Wčera přebywaše politikar SPD mjez druhim w Kraju zapadnje Jordana, hdźež warnowaše před nowej wójnu Gazy dla. Połoženje je znowa jara strašne. Israel­čanow a Palestinjanow Steinmeier namołwi, wobnowić wjaznjeny měrowy proces a zaso ze sobu jednać. Dźens wječor­ poda so minister do Parisa.

Schmidt: Putin by na wjeršk słušał

póndźela, 01. junija 2015 spisane wot:
Hamburg (dpa/SN/K). Něhdyši kancler Helmut Schmidt (SPD) ma wjeršk G 7, kotryž započnje so 7. junija w bayerskim Elmauwje, za „mało zmysłapołny“, hdyž so Ruska na nim njewobdźěli. „Moje wočakowanja su wobmjezowane“, rjekny wón nastupajo móžne wuslědki zetkanja. „Nadźijomnje njenalija šefojo statow a knježerstwow ukrainskeje krizy dla wolij do wohenja. To žno bych spokojom był.“ Schmidt wupraji so přeswědčeny wo tym, zo by ruski prezident Wladimir Putin přeprošenje­ na wjeršk sćěhował, bychu-li w přistojnej formje sposrědkowali. 96lětny­ starokancler rjekny: „Widźu jasnje, zo čuje so Putin tohodla ranjeny, dokelž­ zapad jeho chutnje njebjerje.“

Přihotuja nowy koncept

póndźela, 01. junija 2015 spisane wot:

Choćebuz (HA/SN). Wot apryla 2014 ma Serb a Domowinjan Jan Šurman w Choćebuskej radnicy wažnu funkciju. Po tym zo bě dlěši čas w měšćanskim zarjad­ni- stwje jako społnomócnjeny za serbske naležnosće dźěłał, je mjeztym nimale lěto zamołwity za integraciju. Na posedźenju měšćanskeho parlamenta minjeny štwórtk poda wón prěnju rozprawu wo swojim dźěle w minjenym lěće a wo problemach a powšitkownym połoženju integraciskeje politiki w delnjołužiskej metropoli. Zapósłancy a hosćo zhonichu, zo bydli a dźěła w Choćebuzu tuchwilu 7 354 ludźi ze 125 krajow, štož su 4,4 procenty wšeho wobydlerstwa. Cyle horjeka na lisćinje migrantow steja Polacy, Ukrainjenjo­ a Rusojo. Nimo toho studuje 1 639 młodych ludźi ze 84 krajow swěta na Braniborskej techniskej uniwersiće w Choćebuzu. To je 13 procentow wšěch dohromady 6 678 Choćebuskich studentow.

To a tamne (01.06.15)

póndźela, 01. junija 2015 spisane wot:

Marihuanu w płokanskej mašinje zabył je 19lětny w Frankfurće nad Mohanom. Sobudźěłaćerjo wobchoda za elektroniku wzachu staru mašinu sobu, po tym zo běchu nowu přiwjezli. Jako so do zawoda wróćichu, čujachu woni sylnu wóń a namakachu w płokawje titku z 50 gramami wopojneho jěda. Z wurěču, zo je drastu w mašinje zabył, chcyše sej młody muž drogi zaso wotewzać. To pak čakaše hižo policija, zo by jeho sobu wzała.

Hotowu drohoćinku našli su sobudźěłaćerjo recyclingoweje firmy mjez elektroniskimi nastrojemi, kotrež bě wudowa po smjerći muža přiwjezła: prěni kompjuter Apple z lěta 1976. Runje 200 eksemplarow tohole typa běchu swój čas twarili. Firmje so poradźi, nastroj za 180 000 eurow zajimcej předać. Połojca wunoška přisteji po zasadach firmy da­rićelce. Ta pak njebě mjeno zawostajiła.

Łužica (01.06.15)

póndźela, 01. junija 2015 spisane wot:

Dalše twarske dźěła při Nysy

Žitawa (SN/ch). Při łužiskej Nysy w Žitawje zaso twarja. Mjez Chopinowej a Měrowej hasu zwuporjedźeja na němskim boku pobrjóžne skłoniny. Wotnošeja tam sedimenty a nasypuja kamjenje. Tak móže rěka přichodnje wjace wody wotwjesć, bjez toho zo dóńdźe k škodam. Zdobom wobnowjeja brjohowu liniju z lěta 1987. Dźěła maja w oktobru zakónčene być a płaća něhdźe 450 000 eurow. Wulka woda minjenych lět je brjóh łužiskeje Nysy jara wobškodźiła. Rěka twori mjezu mjez Němskej a Pólskej. Dodźerženje pobrjóžneje linije kontroluje němsko-pólska namjezna komisija. Wona planuje a koordinuje tež dalše škitne naprawy přećiwo wulkej wodźe.

Kolokwij za wučerjow

nawěšk