Dale mjenje bjezdźěłnych

štwórtk, 02. meje 2019 spisane wot:
Budyšin (SN/at). Bjezdźěłnosć we wuchodnej Sakskej je zaso woteběrała. Kaž Budyska agentura za dźěło zawčerawšim wozjewi, bě kónc apryla 18 177 bjezdźěłnych, 1 291 mjenje hač w měrcu a 1 907 mjenje hač loni w aprylu. Aktualna kwota je 6,4 procenty. Kaž předsyda jednaćelstwa agentury za dźěło Budyšin Thomas Berndt wuzběhny, pozitiwne wuwiće na regionalnych dźěłowych wikach dale dźe. „Mnohich ludźi su w sezonalnje wotwisnych wobłukach, tak přewažnje we wysoko- a hłubokotwarje, w ratar­stwje a w gastronomiji nowo- abo znowa přistajili“, rjekny Berndt na turnusowej nowinskej rozmołwje. Wjetši dźěl ludźi, kotřiž su so zaso do dźěła dóstali, běchu mužojo. W běhu měsaca je ličba bjezdźěłnych muži wo 953 na 10 238 woteběrała, 1 007 mjenje hač loni w aprylu. Pola žonow pomjeńši so ličba wo 338 na 7 939, štož je 900 mjenje hač před lětom. 1 203 bjezdźěłni běchu w starobje do 25 lět, 51 mjenje hač w měrcu, porno lońšemu aprylej je ličba wo 57 mjeńša. Woteběrał je zdobom podźěl bjezdźěłnych w starobje nad 50 lětami wo 655 na 8 622, loni w aprylu bě jich 755 wjace.

Meerane (SN/BŠe). Po 14 hodźin trajacym jednanju minjenu póndźelu su so dźěłarnistwo IG Metall a zastupjerjo dźěłodawarjow tekstilneje branše na wuchodźe Němskeje na nowe tarifowe zrěčenje dorozumili. Nimo wjace mzdy dźěłowy čas přiměrja. Tuž změja ze 37 hodźinami wob tydźeń samsne poměry kaž na zapadźe. Kaž dźěłarnistwo zdźěli, budźe tole hač do lěta 2027 zwoprawdźene. Dotal dźěłachu přistajeni branše 40 hodźin wob tydźeń. Hnydom dźě to njemóža dźěłodawarjo zwoprawdźić. Tuž su dohromady šěsć kročelow předwidźane. „Skónčnje dóstanu kolegojo tekstilneje industrije na wuchodźe Němskeje lěpše žiwjenske wuměnjenja“, zwurazni nawoda wobwoda IG Metall Berlin-Braniborska-Sakska Olivier Höbel. „30 lět po přewróće smy murju dźěłoweho časa mjez wuchodom a zapadom přewinyli. Z tym je so socialna sprawnosć přesadźiła.“

Slepo (AK/SN). Derje zdźeržane historiske žro Slepoho je zasłužba mnohich wobydlerjow. Štyristronske statoki, toroža a fasady z klinkerow jón charakterizuja. Slepjanska wosada ze swojimi wosom wsami wobydlerjow zwjazuje. Tole podšmórny społnomócnjena Slepjanskeje gmejny za turizm Stefanie Bierholdtec na sobotnym wodźenju po historiskim žru wsy. Wone słušeše k programej lětušich dnjow Łužiskeje jězoriny, kotrež běchu wčera a předwčerawšim na wjacorych městnach wotměli.

„Naša komuna drje leži zwonka jězoriny. Přez Brězowski jězor pak stej gmejnje Slepo a Dźěwin z čłonom turistiskeho zwjazka Łužiska jězorina“, wona wujasni. „To nas pohonjuje, so na dnjach łužiskeje jězoriny wobdźěleć.“ Předwčerawšim wotmě so tohorunja mała wodźena kolesowanska tura Towarstwa Serbski kulturny turizm po Slepjanskej wosadźe.

Hišće hač do jutřišeje 1. meje pokazuja na lětušich nalětnich wikach w Grazu wjace hač 450 wustajerjow swoje produkty z wobłukow kaž zahroda, twar a pjekarstwo. Mjez nimi stej z Kulowskej Kupkec a Róžeńčanskej Šołćic pjekarnju tež serbskej firmje. Matthias Kupka a Maik Šołta (wotlěwa) wabještaj w „awstriskej stolicy chłóšćenja“ z łužiskimi specialitami ze swojeju domow. Nimo wosuškow zbližichu hosćom tež baćonjace hnězda a jutrowny chlěb. Z wjacorymi wabjenskimi materialijemi skedźbništaj na Serbow we Łužicy. Někotři wopytowarjo Serbow znajachu, wjetšina pak njemóžeše ničo ze zapřijećom Łužiscy Serbja započeć, tak serbskaj pjekarjej. Foto: Šołćic pjekarnja/Maik Šołta

Serbske wjeski a přirodu škitać

póndźela, 29. apryla 2019 spisane wot:

Lěto wob lěto zarjaduje iniciatiwny zwjazk „Strukturna změna nětko – žane Wochozy II“ protestne pućowanje. Wčera pućowaše něhdźe 50 wobdźělnikow wot Slepoho do Rownoho.

Rowno (AK/SN). Ze symboliskim čerwjenym 80 metrow dołhim bantom podłu dróhi wot Slepoho do Miłoraza demonstrowachu wčera wobdźělnicy na protestnym pućowanju do Rownoho. Tak žadachu sej skutkowny škit přirody wjeskow Slepjanskeje wosady. „Dróhu měli zachować. Wona měła hranicu k Wochožanskej brunicowej jamje tworić. Jelizo dróhu zdźeržimy a škitamy, tež Miłoraženjow před wotbagrowanjom škitamy. Wšitke wjeski měli zachować“, wuzběhny sobuorganizatorka protestneho pućowanja Edith Pjenkowa z iniciatiwneho zwjazka „Strukturna změna nětko – žane Wochozy II“. Něhdźe 50 ludźi je na zarjadowanje přišło, kotrež so prawi­dłownje młode jutry w Slepom wotměwa.

RWE chce preč wot wuhla

póndźela, 29. apryla 2019 spisane wot:

Essen (dpa/SN). Energijowy koncern RWE nochce dlěje do nowych wuhlowych milinarnjow inwestować. „Nowe wuhlowe milinarnje nimaja w našej strategiji přichoda žane městno“, rjekny šef koncerna Rolf Martin pjatk w Essenje. Přichodnje koncentruje so RWE na produkciju miliny z wobnowjomnych energijow. Zastajił je RWE planowanja za wotpohladanu nowu brunicowu milinarnju „BoAplus“ w porynskim Niederaußenje.

Sylny angažement RWE při zmilinjenjenju brunicy w minjenych lětach su škitarjo wobswěta přeco zaso kritizowali. Za nowe milinarnje wotpohladuje předewzaće po słowach Schmidta, na wobnowjomne energije, technologije składowanja a tajke z mało CO2 kaž na přikład płunowe připrawy so zepěrać.

Za Łužicu nowe dźěłowe městna

póndźela, 29. apryla 2019 spisane wot:

Choćebuz (SN/at). Dźěłowe městna Zwjazka a krajow we Łužicy zasydlić, to stej sej Towaršnosć łužiski hospodarski region a Łužiska hospodarska iniciatiwa (WiL) hižo lěta 2017 w zhromadnym stejišću žadałoj. Młodźi ludźo trjebaja powołansku perspektiwu w regionje, hdyž tajka we wuhlowych jamach a milinarnjach wjace njeje. Chorobna kasa Knappschaft bě w stejišću hižo konkretnje mjenowana, kaž WiL zdźěli.

Nětko je zwjazkowy minister za dźěło Hubertus Heil (SPD) namjetował, přichodnje pola Knappschaft hač do 500 dalšich dźěłowych městnow wutworić. Po měnjenju WiL změja młodźi ludźo z toho móžnosće wukubłanja a dźěła, za kotrež w regionje lědma poskitki su.

Zdobom wita hospodarska iniciatiwa wotpohlad braniborskeho knježerstwa, ministerstwo za wědomosć, slědźenje a kulturu w Choćebuzu zaměstnić. Tež wothłós politikarjow CDU kaž Choćebuskeho wyšeho měšćanosty Holgera Kelcha abo Grodkowskeho zapósłanca zwjazkoweho sejma dr. Klausa-Petera Schulze na to je pozitiwny. Namjet měli tež łužiske institucije podpěrować.

Suchota tema na Agra

pjatk, 26. apryla 2019 spisane wot:

Lipsk (dpa/SN). Starosći wo móžnu suchotu wěnuje so tež wčera zahajena ratarska přehladka Agra 2019 w Lipsku. Saksko-anhaltski ministerski prezident Reiner Haseloff (CDU) z toho wuchadźa, zo budźe 2019 „cyle, cyle problematiske lěto“, tež potom, hdyž so lětsa wjace dešćuje hač loni. Zo budźe politika ratarjow znowa „we wobjimje kaž loni“ podpěrać, z toho njeměł nichtó wuchadźeć. Sakski ratarski minister Thomas Schmidt (CDU) je so za tak mjenowane zawěsćenje přećiwo wjacorym stracham wuprajił, kotrež so na škody wšěch wašnjow poćahuje.

Ćežišćowe temy lětušeje Agra su na klimu wusměrjene ratarstwo, derjeměće skotu a wobnowjomne energije. Hač do njedźele chce 1 200 wustajerjow nowe mašiny a wužitne skoćata předstajić.

Start sezony so derje radźił

pjatk, 26. apryla 2019 spisane wot:
Choćebuz/Lubnjow (dpa/SN). Dołho trajace rjane wjedro je turistiskim zwjazkam we Łužicy dobry start do lětušeje sezony wobradźiło. Pensije a hotele kaž tež kulturne poskitki běchu derje knihowane, zdźěli rěčnica turistiskeho zwjazka Łužiska jězorina. Wona pokaza na to, zo su nowe kolesowarske šćežki wokoło jězorow přiběrajcy magnet za hosći, ale tež za domoródnych. Tež w Błótach su ze zahajenjom sezony spokojom. Přichodne dny wočakuja dale wjele hosći, mjez druhim Błótowskeho marathona a němskeho drastoweho swjedźenja dla.

Situacija so suchoty dla dale přiwótřa

štwórtk, 25. apryla 2019 spisane wot:

Budyšin (SN/BŠe). Po cyłym Budyskim wokrjesu knježi masiwna suchota. Na sewjeru płaći hižo najwyši warnowanski schodźenk pjeć. To zapřija kónčiny wokoło Halštrowskeje hole, Wojerec, Kinsporka, Rakec, Łuty, Łaza, Sprjewineho doła a Kulowa. Tuchwilny sčasami sylny wětřik z wuchoda strach lěsnych wohenjow samo hišće přiwótřa. Woheń móhł so tak spěšnišo rozpřestrěć. Hač do wčerawšeho je wohnjowa wobora hižo dźesać wohenjow we wobjimje cyłkownje 2,5 hektarow hašała. Tole je hižo wjace hač loni w samsnym času. Přez jutrowne swjate dny zličichu zamołwići Budyskeho wo­krjesa šěsć wohenjow. W někotrych padach wuchadźeja z toho, zo bu woheń wotpohladnje zamiškrjeny.

nawěšk

nowostki LND