Žiwjenju a praksy blisko

wutora, 14. měrca 2017 spisane wot:

Wojerecy (AK/SN). Powołanskošulski centrum „Konrad Zuse“ (BSZ) we Wojerecach je dale wulce akceptowany. „Za nowe šulske lěto 2017/2018 předleži nam hižo 232 próstwow młodostnych za wšitke šulske družiny. Po nazhonjenjach zašłych lět budźe jich na kóncu něhdźe 500“, podšmórny nawoda kubłanišća Wolfgang Gössel minjenu sobotu na dnju wote­wrjenych duri.

Tójšto wopytowarjow informowaše so wo wobsahach, wo wuhotowanju, wo šulskim žiwjenju a wo wučbnej klimje na BSZ. „Njepředstajamy so jenož na wyšich šulach, ale tež hižo na zakładnych“, rozłoži Wolfgang Gössel. „Je derje, hdyž šulerjo sčasom wo našich wukubłanskich móžnosćach zhonja.“ Wojerowski BSZ „Konrad Zuse“ zjednoća pjeć šulskich družin. Su to powołanska spěchowanska šula, powołanska fachowa šula ze socialne směry, fachowa wyša šula ze hospodarstwo, powołanski gymnazij za socialne a hospodarstwo kaž tež fachowa šula za socialne. „Wobhladujemy šulerjow jako runohódnych partnerow. Chcemy jim praksy bliske a do přichoda sahace wukubłanje zmóžnić“, praji šulski na­woda.

Přizjewjenja předleža

póndźela, 13. měrca 2017 spisane wot:

Budyšin (SN/at). Budyska wotnožka Sakskeje kubłanskeje agentury (SBAB) je ličby wozjewiła, kelko šulerjow je za nowy 5. lětnik w šulskim lěće 2017/2018 přizjewjenych. Nastupajo serbske wyše šule je jich w Ralbicach 27, w Budyšinje 28, we Worklecach 31 a w Radworju 33 přizjewjenjow. W 39 padach chcedźa starši, zo jich dźěćo na Serbski gymnazij dźe.

„Ličba wotpowěduje přerězkej zašłeju dweju lět“, zdźěli zastupowaca nawodnica Serbskeho gymnazija Felicitas Kralowa na naprašowanje. Na Serbskej wyšej šuli Worklecy wjesela so nad zajimom. „Ličba přizjewjenjow swědči wo dowěrje staršich do dźěła našich wučerjow“, rjekny šulski nawoda Křesćan Korjeńk.

Na prašenje, što proste ličby wo tym wuprajeja, kelko rjadownjow na jednotliwych kubłanišćach budźe, rozłoži rěčnica SBAB Angela Ruscher: „Z předležacymi přizjewjenjemi stupi regionalny šulski zarjad nětko hromadźe ze šulemi do fazy, w kotrejž rjadownje wutworjamy.“ Starši změja 16. meje pisomnu informaciju, na kotrej šuli jich dźěćo wuknje.

Susodam so wotewrěć

pjatk, 10. měrca 2017 spisane wot:
Šula za delnjoserbsku rěč a kulturu w Choćebuzu njewobmjezuje so w swojim poskitku jenož na Łužicu, ale wotwěra zajimcam zdobom durje do susodneho wuchodneho kraja. Pólšćina steji hižo dawno na programje institucije. A tak ludźo tež w nowym semestrje zaso składnosć wužiwaja, sej delnjoserbšćinje blisku rěč přiswojić. Mjez dźewjeć kursami za započatkarjow, třomi za pokročenych móža zajimcy wolić. Dźensa je so tydźenski kurs z wučerku Mariju Beloch skónčił. Foto: Michael Helbig

Z nowym lětom ma serbski pedagogiski časopis „Serbska šula“ nowu redaktorku, Bianku Wjeńcynu. Wona je diplomowa sorabistka a dźěła wot lěta 2006 jako lektorka w Rěčnym centrumje WITAJ. Do toho skutkowaše 14 lět jako swobodna sobudźěłaćerka pola Serbskeho rozhłosa. Při tymle dźěle wukmanješe so na wosebite wašnje w ertnej serbšćinje. Tuž podpěruje wona jako rěčnica nahrawanja, kaž su wone na přikład za cejdejki a appy „Serbsce lochko“ trěbne. Nimo toho spožča swój kubłany hłós hrajerjam wubranych filmow, kotrež RCW w kooperaciji z SAEK synchronizuje.

Powědanje jako pokład widźeć

srjeda, 08. měrca 2017 spisane wot:

Zhorjelc (SN/MiR). „Powědać – pokład přichoda“ rěka projekt kulturneho ruma Hornja Łužica-Delnja Šleska. Po lońšej premjerje ma so poskitk, kotryž je jako pilotowe předewzaće wjedło k zetkanjam z rěču susodow a tak k rěčnemu spěchowanju, lětsa dalši króć přewjesć. Wobdźělene budu wospjet dźěćace dnjowe přebywanišća w němsko-čěskim, němsko-pólskim a němsko-serbskim rěčnym rumje. Šěsć ludźi powěda němsce a čěsce, němsce a pólsce kaž tež němsce a serbsce. Woni chcedźa z dźěćimi na šěsć kupach powědanja dźěłać, kotrež su po kulturnym rumje rozdźělene. Sakske statne ministerstwo za wědomosć a wuměłstwo projekt pjenježnje podpěruje.

Wjele powučneho nazhonili

póndźela, 06. měrca 2017 spisane wot:

350 dźěći a dorosćenych wčera w „Jednoće“ swójbne popołdnjo dožiwiło

Chrósćicy (KJu/SN). Mjeztym hižo 7. raz přeprosyštaj wčera Kamjenska Domowinska župa „Michał Hórnik“ a Rěčny centrum WITAJ na tradicionalnu swójbnu schadźowanku do Chrósćic. A zaso so wopokaza, zo běchu sej organizatorojo dobry termin wupytali, přetož wjace hač 350 dźěći, staršich, dźědow a wowkow bě do wjacezaměroweje hale „Jednota“ přichwatało. Zwjeselace bě, zo njewužiwachu jeno serbske swójby z blišeje wokoliny móžnosć zetkanja. Tež z Wojerec, Slepoho a Budyšina běchu zajimcy do Chrósćic přijěli.

Serbski klankar Měrćin Krawc zahaji popołdnjo z hru „ Kral z hroznym pohladnjenjom“. Hala bě bórze derje pjelnjena a dźěći móžachu sej poskitki tam kaž tež w rumnosćach zakładneje šule lubić dać. Nowosći běštej dźěłarničce „dźiwadłowy sport a serbska hudźba“. Dźiwadłowa pedagogowka Teresa Stübnerec poskićeše staršim a dźěćom, „do wšelakich rólow zalězć“. Pola hudźbnicow Serbskeho ludoweho ansambla Jadwigi­ Simonoweje a Marlies Fryčoweje móžachu so zajimcy na wšelakich husličkach a pišćałkach wuspytać.

Na šulu so zmužić

póndźela, 06. měrca 2017 spisane wot:
Čehodla poprawom nic?, sej prajach, jako nawróćich so pjatk ze zeńdźenja zajimcow wo natwar šule w Njebjelčicach. Čehodla njeměć tež w Serbach šulu w swobodnym nošerstwje? Štož je němskim staršim hódne, móže tež serbskim wužitne być. Rozmyslowanje wo tym, dać šulskemu kubłanju swójski, wosebity nabožny a serbski narok njeje nowy. Před wjace hač dźesać lětami bě so Wěteńčanska iniciatiwa­ z tejle temu rozestajała, bo­hužel pak zwrěšćiła. Čas njebě tehdy zrały za doprědkarske ideje. Nětko pak so wo­spjet z tejle temu zaběramy. Tónkróć nic jenož wobsahowje, ale z wotpohladom, wutworić zakładnu šulu w swobodnym nošerstwje. Wospjet wukristalizuja so Njebjelčicy jako žro načasneho myslenja. Škrička nadźije so wupřestrěwa. Zapřijeći ,sobu-‘ a ,sebjepostajenje‘ na polu kubłanja nabywatej žadacu formu sebjezwoprawdźenja našeho ludu. M. Rječcyna

Dušnym błudnička prawy puć pokazuje

srjeda, 01. měrca 2017 spisane wot:

W Čornochołmčanskim Krabatowym młynje poskićeja zaběru ze swětom bajow. Z tejle temu su so mjez druhim hižo­ šulerjo 3. a 4. lětnika Wojerowskeje zakładneje šule „Při Halštrowje“ roze­stajeli.

Čorny Chołmc (AK/SN). Błudnička bydli w lěsach a bahnach. Dušnym ludźom wona w nocy prawy puć pokazuje. Za to płaća jej pućowacy najgroš (Dreier). Njedźakownym a skupym pak błudnička njepomha. Wšako zamóže derje mjez dobrym a złym rozeznawać. „Jednomu wona pomha, druhemu nic. Woboje so mi spodoba“, praji dźesaćlětna Lena-Marie Küchler, šulerka Wojerowskeje zakładneje šule „Při Halštrowje“. Přewodnica Antje Kreibich-Mileta powěda jako błudnička powěsć wo buru z Noweje Łuki. Jara napjeće dźěći připosłuchaja. Za nje je to jedna stacija ze šěsć projekta „Baje Łužicy“ w Čornochołmčanskim Krabatowym młynje, kotryž je załožba Łužiska brunica z financnej podpěru zmóžniła.

Puh! Zbožo měli?

srjeda, 01. měrca 2017 spisane wot:
Wojerowska Handrija Zejlerjowa zakładna šula ma přećahnyć, a to nic prěni króć. W lěće 2020 dyrbja wučerjo a dźěći swoje kófry spakować a wot jednoho šulskeho stejnišća z wjesnym charakterom na dalše z runje tajkim přećahnyć. Hm, budu někotři rjec, tajki přećah njeje ničo wosebite. Bě dźě to wočakować. Serbšćinu wuwučować a wuknyć móžeš wšudźe. W měsće spotorhaja jedyn bydlenski blok po druhim. Ličba wobydlerjow wobstajnje woteběra. Přichodnje najskerje samo dalšu šulu zawru. Studija pokazuje, zo změja w lěće 2028 jenož hišće tři zakładne šule we Wojerecach. A přichodnje młode pory, wosebje pak tajke z małymi dźěćimi dale pobrachuja. W tym padźe maja serbšćinarjo Zejlerjoweje šule zbožo – jich nowe kubłanišćo „Na kromje města“ ma tež potom dale wobstać, hdyž wšudźe druhdźe šulerjo pobrachuja. Tak znajmjeńša studija tuchwilu wěšći. Milenka Rječcyna

Šulski socialny program

wutora, 28. februara 2017 spisane wot:

Drježdźany (SN). Dźensa je sakske knježerstwo spěchowanske směrnicy za socialne dźěło na šulach wobzamknyło, zdźěla ministerstwo za socialne naležnosće a škit přetrjebarjow. „Šulske socialne dźěło trjeba kontinuitu a spušćomnosć. Chcemy z krajnym programom tele dźěło w Sakskej kwantitatiwnje a kwalita­tiwnje polěpšić. Podpěrujemy wokrjesy a města, po potrjebje socialne dźěło na šulach poskićeć. Chcemy, zo změja je přichodnje­ we wšitkich regionach Sakskeje“, praji socialna ministerka Barbara Klepsch. Socialni dźěłaćerjo maja šulerjow w krizach a konfliktach profesionelnje poradźować a młodostnym pomhać je zmištrować. Měli jich sylnić, wučerjow wolóžić, dołhodobnje šulsku klimu polěpšić a prewentiwnje skutkować.

Nětko su wokrjesy a města namołwjene, swoje koncepty zapodać a projektowe próstwy stajeć. Sakski etat 2017/2018 předwidźi 30 milionow eurow za wobšěrniše šulske socialne dźěło. Koncept orientuje so na poručenjach krajneho wuběrka za podpěru młodostnych.

nawěšk

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019

nowostki LND