Hłownohamtscy społnomócnjeni strukturu skruća

štwórtk, 20. septembera 2018 spisane wot:

Krajny sejm Braniborskeje je wčera serbske struktury w komunalnym zarjadnistwje skrućił. Zapósłancy přihłosowachu hłownohamtskemu skutkowanju społnomócnjenych za naležnosće Serbow we wokrjesach Sprjewja-Nysa, Hornje Błóta-Łužica a Dubja-Błóta kaž tež w bjezwokrjesnym Choćebuzu.

Podstupim (SN/at). Zastupjerjo wšitkich frakcijow běchu sej nastupajo serbske naležnosće wospjet přezjedni: Druhi zakoń wo změnje prawniskich předpisow wo prawach Serbow w kraju Braniborskej je wuraz žiweho mjeńšinoweho škita. Tam njeje jenož hłownohamtskosć wo­krjesnych społnomócnjenych za serbske naležnosće rjadowana, kotrychž kraj płaći. To wuzběhny ministerka za wědomosć, slědźenje a kulturu dr. Martina Münch (SPD). Wona so wjeseli, zo chcetaj dotal čestnohamtsce skutkowacaj Dytaŕ Freihoff (Dubja-Błóta) a Waltraud Ramotowa (Hornje Błóta-Łužica) w tutej funkciji nětko hłownohamtsce dźěłać.

Policija njezbožo přepytuje

štwórtk, 20. septembera 2018 spisane wot:

Kerpen (dpa/SN). Po smjerći žurnalista w zwisku z dwělomnym rumowanjom štomowych domow w Hambachskim lěsu kriminalna policija njezbožo nětko přepytuje. Pokiwy na njeskutk pak nima. Za to su zastojnicy na městnje, zo bychu areal zawěsćili, kaž rěčnica policije zdźěli. Domy na štomach pak najprjedy raz dale njerumuja. Młody žurnalist, kiž bě žiwjenje protestowacych aktiwistow dokumentował, je so wčera na wisatym mosće mjez štomomaj přełamał a 15 metrow do hłubiny padnył.

Kontrole přećiwo handyjam

Berlin (dpa/SN). Po wšej Němskej přewjedźe policija dźensa kontrole, měrjace so předewšěm přećiwo šoferam, kotřiž najebać zakaz za wodźidłom mobilny telefon wužiwaja. Tež kolesowarjow su přepruwowali. Po trochowanju policije połojca wšěch šoferow za wodźidłom telefonuje, byrnjež chłostanja stajnje zaso zwyšili. Kóždy šesty šofer samo powěsće pisa a njekedźbuje w tym času na wobchad.

Alarm jěda dla žort był

Berlin (dpa/SN). Pod wulkim ćišćom stejaca předsydka SPD Andrea Nahles powyšenje prezidenta zwjazkoweho wustawoškita Hansa-Georga Maaßena na statneho sekretara raznje kritizuje. „Mam to za ćežko zrozumliwe a za wopačne“, rjekny Nahles wčera wječor w telewiziji ZDF. Zdobom pak wona zakitowaše, zo je rozsudej nutřkowneho ministra Horsta Seehofera (CSU) přihłosowała, dokelž njebě zwólniwa tajkeje personalije dla knježerstwo woprować, „najebać wšě bolosće, kotrež to načinja“. Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) mjenowaše wotwołanje Maaßena na čole wustawoškita „prawy a wažny rozsud“.

Powyšenje Maaßena je w SPD masiwne spjećowanje zbudźiło a wohroža přichod wulkeje koalicije. SPD bě sej Maaßenowych wuprajenjow w zwisku z namócnosćemi w Kamjenicy dla žadała, jeho wotwołać. Seehofer jeho zakitowaše. Wutoru běchu so dojednali, zo Maaßena jako statneho sekretara do nutřkowneho ministerstwa přesadźa. Za to je Horst Seehofer statneho sekretara Gunthera Adlera, čłona SPD a fachowca za bydlenje a twarstwo, nachwilnje pensionował, štož w SPD přidatny hněw zbudźa.

Migracija a brexit wažnej temje

štwórtk, 20. septembera 2018 spisane wot:

Salzburg (dpa/SN). Bjez wuslědkow nastupajo migraciju skónči so wčera prěni dźeń wjerškoweho zetkanja Europskeje unije w Salzburgu. Kaž prezident komisije EU Jean-Claude Juncker powěsćerni dpa rjekny, njejsu so rozdźělne pozicije jednotliwych krajow zbližili. Temu chcychu dźensa dale wobjednawać. Cyłkownje 28 statnych a knježerstwowych šefow je pjeć hodźin diskutowało, zo bychu prašenje rozrisali, kak z wuchowanymi ćěkancami wobchadźeć.

Dalša wusahowaca tema bě planowany wustup Wulkeje Britaniskeje z Europskeje unije. Premierministerka Theresa May wabješe za swoje plany, kotrež předwidźa tež po brexiće dale wuske hospodarske styki z EU. Wona žadaše sej wot EU wjace zwólniwosće ke kompromisam. To samsne wočakuje prezident Rady EU Donald Tusk wot Wulkeje Britaniskeje. Wjele chwile wjace njeje: Njedyrbjało-li k dojednanju dóńć, hrozy klětu w měrcu chaotiski łamk z Europskej uniju.

Nic jeno stasi-symbol

štwórtk, 20. septembera 2018 spisane wot:
Dotal hłownje jako „stasi-kłóda“ znate wopomnišćo Budyšin wobswětla wotnětka tež powšitkownu praksu justicy a poměry w jastwach sprjewineho města za čas nacionalsocializma. Hačrunjež je paralelne wobjednawanje wobeju diktaturow w Němskej 20. lětstotka problematiske, wone stawi­znam twarjenja historisce wotpowěduje. A njeběchu to jenož murje, kiž słužachu wšelakim politiskim systemam. Přehladka powěda předewšěm wo tym, kak spěšnje su so ludźo z wobojim aranžowali, samo, běchu-li poprawom cyle hinašeho přeswědčenja. Tuchwilu zda so zwólniwosć, rozestajeć so z časom wot 1933 do 1945, skerje snadna być. Narěči-li so prawicarski ekstremizm, runje w Sakskej ze stron knježerstwa a statneho rěčnistwa kaž z refleksa na radikalnu lěwicu pokazuja. Dokal je to wjedło, „smědźachmy“ na přikład w Kamjenicy „wobdźiwać“. Snano wopyt wopomnišća někotremužkuli woči wočini. Bosćan Nawka

To a tamne (20.09.18)

štwórtk, 20. septembera 2018 spisane wot:

Němske mišterstwa pomjatkowych atletow wotměja so jutře a sobotu w Magdeburgu. Něhdźe 25 wobdźělnikow so wubědźuje, štó móže sej w najkrótšim času najwjace słowow, wobrazow a ličbow spomjatkować. Amtěrowacy němski mišter Simon Reinhard z Mnichowa chce nowy Guinnessowy rekord nastajić: 38lětny chce spytać, sej sto cyfrow w prawym rjedźe w mjenje hač 50 sekundach spomjatkować.

Wosa w Lkw-ju je na awtodróze A 4 w Durinskej kilometry dołhe haćenje zawinowała. 30lětny šofer nakładneho awta bě spytał wosu ze swojeho jězdźidła wućěrić. Njedaloko Gery pak zhubi kontrolu nad wodźidłom a z awtom zwróći. Na A 4 dóńdźe na to k pjeć kilometrow dołhemu haćenju wobchada. Wodźer Lkw-ja bě so na zbožo jenož lochko zranił. Wosa drje je so „njezranjena“ z awta dóstała.

34 kandidatow wobkrućenych

srjeda, 19. septembera 2018 spisane wot:

Njebjelčicy (SN/at). Wo mandat w prěnim Serbskim sejmje požada so 34 žonow a muži z Delnjeje, srjedźneje a Hornjeje Łužicy. Na zakładźe zapodatych podłožkow wobkrući wólbny wuběrk na swojim posedźenju zawčerawšim, póndźelu, w Njebjelčicach jednotliwe kandidatury. Slěd kandidatow na hłosowanskim lisćiku je předsyda wólbneho wuběrka dr. Hagen Domaška wulosował. Na prěnim městnje hornjołužiskeje lisćiny steji Aneta Zahrodnikowa z Ćiska, namjetowana wot Serbskeje bjesady Ćisk a podpěrarjow, delnjołužisku nawjeduje Siegbert Budyšin z Myšyna, nastajeny wot towarstwa Pónaschemu.

Kandidatna lisćina za Hornju Łužicu wopřijima 19 mjenow, mjez nimi šěsć žonow. Na 15 wosobow wopřijacej lisćinje za Delnju Łužicu steja tež kandidaća z Mužakowskich a Slepjanskich stron. Tež tu nastupi šěsć žonow. Wobsadźić ma so z kóždeje lisćiny stajnje dwanaće mandatow, zo byštej Delnja a Hornja Łužica personelnje jenak sylnje zastupjenej byłoj.

Mnozy Serbja a wšelake serbske towarstwa pak na tele prěnje wólby přewšo dwělomnje hladaja.

Trump Němsku raznje kritizuje

srjeda, 19. septembera 2018 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je Němsku w zwisku z twarom noweho płunowoda Nordstream 2 raznje kritizował. „Je jara nje- zbožowne za němski lud, zo dyrbi Ruskej miliardy dolarow za energiju płaćić. To je jara špatne za ludźi w Němskej“, rjekny Trump do zetkanja z pólskim prezidentom Andrzejom Dudu w Běłym domje. Duda płunowód tohorunja šwikaše, mjenujo jón „hoberske wohroženje“ za energetisku wěstotu Pólskeje. Wón je wjesoły, zo móže Pólska płun tež z USA dóstać.

Jadrowe brónje wotstronić

Pjöngjang (dpa/SN). Na swojim wjerškowym zekanju staj so sewjerokorejski mócnar Kim Jong Un a juhokorejski prezident Moon Jae In dojednałoj, korejsku połkupu dospołnje wot jadrowych bróni wuswobodźić. Wotpowědne dojednanje staj wobaj w sewjerokorejskej stolicy Pjöngjangu podpisałoj. Sewjerna Koreja chcyła jako hnydomnu naprawu swoje raketowe slědźenišćo na zapadnym pobrjohu a startowu rampu pod mjezynarodnym dohladom wotstronić.

Putin: Europa sama zamołwita

Poslednje přihoty lětušeho oktoberskeho swjedźenja w Mnichowje: Christian Falk, sobudźěłaćer pruwowanskeho předewzaća TÜV-juh, wšitke zabawjenske jězdźidła ­na wěstotu přepruwuje. Při tym dyrbi samo hač do sto metrow wysoko krosnować móc. Najwjetši ludowy swjedźeń swěta sobotu zahaja. Tam wočakuja šěsć milionow wopytowarjow. Liter piwa płaći lětsa hač do 11,50 eurow. Foto: dpa/Matthias Balk

Powyšenje Maaßena zbudźa raznu kritiku

srjeda, 19. septembera 2018 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Powyšenje Hansa-Ge­orga Maaßena na statneho sekretara w nutřkownym ministerstwje Horsta Seehofera (CSU) zbudźa w SPD masiwnu kritiku. Městopředsyda strony Ralf Stegner mjenowaše přesadźenje dotalneho prezidenta zwjazkoweho wustawoškita do knježerstwa „dezaster“. Powěsćerni dpa wón rjekny: „Nitka sćerpnosće z tutej wulkej koaliciju je w SPD dźeń a ćeńša.“ Předsyda młodźinskeje organizacije SPD Kevin Kühnert praji: „Moja wosobinska hranica znjesliwosće je docpěta.“

Generalna sekretarka CDU Annegret Kramp-Karrenbauer kritiku wotpokazuje. W sćelaku ZDF wona na to pokaza, zo wšak je SPD kompromisej přihłosowała, po tym zo bě předsydka Andrea Nahles hrozyła, zo móhła koalicija Maaßena dla rozpadnyć.

Andrea Nahles bě personaliju wčera na krizowym zetkanju ze zwjazkowej kanclerku Angelu Markel a šefom CSU Horstom Seehoferom akceptowała. Wuchadźišćo zwady běchu wuprajenja Maaßena w zwisku z namócnosćemi w Kamjenicy. Wón twjerdźeše, zo móhli wideja wo honjeńcach falšowane być.

nawěšk

nowostki LND