Za awtonomne jězdźenje na wsy

srjeda, 23. januara 2019 spisane wot:
Budyšin (SN/at). Tři bytostne wobłuki chce Harald Baumann-Hasske jako direktny kandidat SPD we wólbnym wo­krjesu 56 za nowy sakski sejm wolerjam wosebje rozjimać. Nastupajo kubłanje wot dźěćaceho dnjoweho přebywanišća hač k wysokej šuli budźe tuchwilny krajny zapósłanc na połoženje w hortach skedźbnjeć. Nimo strowotnistwa/hladanja je wobchad třeće tajke polo. Próstwy za šěsćčarowy wutwar awtodróhi A 4 su drje zapodate. Za elektrifikaciju železniskeju čarow Choćebuz–Zhorjelc a Drježdźany–Zhorjelc žada sej direktny kan­didat we wobłuku procesa strukturneje změny zjednorjene planowanske prawo za trěbne wudospołnjenje łužiskeje infrastruktury. Baumannej-Hasskemu pak je hišće něšto wažne: Ze šěrokopasmowym wutwarom w Budyskim wokrjesu přiběra po jeho měnjenju šansa, so tu wo pilotowy projekt za awtonomne jězdźenje prócować, za čimž tči wozydło bjez šofera. We wjesnym rumje móhło to alter­natiwa we wosobowym bliskowobchadźe być. Po słowach Baumanna-Hasski je tež trjeba, wjace formow direktneje demokratije w Sakskej nałožować.

Ewaluaciju nětko

srjeda, 23. januara 2019 spisane wot:

Drježdźany/Budyšin (SN/at). Dokelž so serbskorěčne rumy dale pozhubjeja, je trjeba serbske kubłanje ewaluěrować. UNO woznamjeni 2019 tuž jako „lěto indi­genych rěčow“, zo by na jich wohrožacy staw pokazała. Na to skedźbni za­pósłanc Sakskeho krajneho sejma Hajko Kozel (Lěwica) wčera w nowinskej zdźělence. W Atlasu wohroženych rěčow UNESCO stej delnjo- a hornjoserbšćina w schodźenku 2 jako wohroženej za­stopnjowanej. To rěka, zo dźeń a mjenje rěčnikow serbšćinu jako maćeršćinu wuknje, wona hrozy w běhu mało generacijow wotemrěć.

„Posudk pokazuje, zo njebu prawo serbskeho ludu na swójsku rěč dotal kwalitatiwnje dosahajcy zwoprawdźene“, Kozel piše. Nawjazujo na list nawodow serbskich zarjadnišćow, kotrychž starosći woteběraca ličba tych, kotřiž serbšćinu na wysokim niwowje wob­knježa a sej napra­wy přećiwo pozhubjenju serbskorěčnych rumow pominaja, žada sej za­pósłanc „za Saksku po braniborskim mustrje hnydomnu ewaluaciju kwality serbskeho kubłanja“.

Lěwica žada sej za serbski sydlenski rum, kubłanje konsekwentnje reformować, zo by serbšćina wyši status dóstała.

Maas po puću do USA

srjeda, 23. januara 2019 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy wonkowny minister Heiko Maas (SPD) je so dźensa na tři dny trajacy wopyt do USA podał. We Washingtonje wočakuje jeho wonkowny minister Mike Pompeo. Z nim chce Maas zrěčenje wo zakazu atomarnych raketow srjedźneje distancy roz­jimać, kotrež je wohrožene. Nimo toho póńdźe wo wójnu w Syriskej, wo politiku Iranej napřećo a wo wjele diskutowany nowy płunowód mjez Ruskej a Němskej.

Młodostni wočakuja bamža

Panama (dpa/SN). Bamž Franciskus je po puću na swětowy zjězd młodźiny w Panamje. Mašina nawody katolskeje cyr­kwje je dźensa dopołdnja z Roma wotlećała. Franciskusa wočakuja wječor w Panamje. Po informacijach Vatikana chce jeho něhdźe 2 000 wěriwych na lětanišću witać. Zetkanje katolskeje młodźiny swěta z wjele zarjadowanjemi traje hač do njedźele. Prěni króć bamž srjedźoameriski kraj wopyta.

Putin a Erdoğan wuradźowałoj

Berlin (dpa/SN). Krótko do najskerje rozsudneho posedźenja tak mjenowaneje wuhloweje komisije su wodźace zwjazki hospodarstwa před poćežowanjom wjacorych miliardow eurow warnowali, dyrbjał-li so kónc zmilinjenja brunicy přespěšnje zwoprawdźić. „Politisce pospěšena redukcija“ zmilinjenja brunicy by hač do lěta 2030 přidatne kóšty znajmjeńša 14 hač do 54 miliardow eurow zawinowała, rěka we wčera wozjewjenym zhromadnym stejišću zwjazkow BDI, DIHK a BDA, złožowacym so na přepytowanje poradźowanskeho předewzaća Aurora Energy Research.

Wočakowane wyše kóšty nastanu w prěnim rjedźe přez wyše płaćizny miliny, štož by předewzaća kaž tež priwatne domjacnosće trjechiło. Zwjazki sej tuž žadaja,­ přiběrace płaćizny miliny z pomocu srědkow zwjazkoweho etata we wobjimje dweju miliardow eurow wob lěto wurunać. Bjez tajkeje kompensacije by Němska „politisce ćěrjenych“ přibě­racych płaćiznow miliny dla jako ho­spodarske stejnišćo­ „najwjetše škody“ poćerpjeła, zdźěli prezident industrij­neho zwjazka BDI Dieter Kempf.

Komisija chce wospjet pruwować

srjeda, 23. januara 2019 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Wuhlowa komisija chce zmilinjenje brunicy we wjacorych wot­rězkach w přezjednosći z mějićelemi milinarnjow­ skónčić. Njedyrbjała-li pak so hač dosrjedź lěta 2020 z nimi dojednać, komisija poruča, zo měł stat energijowych zastaraćelow nuzować. To wuchadźa ze 123stronskeje rozprawy, kotraž powěsćerni dpa předleži. Po tym gremij namjetuje, w lětach 2023, 2026 a 2029 přewjedźene naprawy za kónc zmilinjenja brunicy „wot njewotwisneho gremija fachowcow wobšěrnje pruwować dać“, zo móhli je po potrjebje skorigować. Konkretny termin za kónc zmilinjenja, wo kotrymž chce komisija Rozrost, strukturna změna a dźěło zajutřišim, pjatk, wuradźować, so w jeje rozprawje hišće njejewi.

Kontrolować chcedźa, kak so naprawy za kónc brunicy na docpěće klimowych zaměrow, płaćizny miliny, wěstotu zastaranja z milinu, dźěłowe městna a strukturnu změnu wuskutkuja. Wjace hač třećinu wšeje elektroenergije w Němskej produkuja brunicowe milinarnje.

Wodnjo dale mjerznje

srjeda, 23. januara 2019 spisane wot:

Offenbach (dpa/SN). Lódzymne nocy, ale tež dny z dale trajacym zmjerzkom připowědźa Němska wjedrarnja znajmjeńša hač do kónca tydźenja. Dokelž je powětr nětko trochu włóžniši, twori so časćišo kurjawa abo wysoka kurjawa, rjekny zastupnik wjedrarnje w Offenbachu. Pod kurjawu drje temperatury w nocy wjace tak raznje njespaduja, za to pak njeje tež wodnjo ćoplišo hač minus pjeć stopnjow. Jenož tam, hdźež so słónčko dlěši­ čas pokazuje, su najwyše temperatury wokoło nule móžne. Tež zašłu nóc běchu w někotrych kónčinach krute zmjerzki registrowali. Tak spadny ter­mometer w rudnohórskim Deutsch­neu­dorfje na minus 14,7 stopnjow. W Bayer­skim lěsu naměrichu 14,3 stopnje pod nulu.

Wotwidźane wot snadneho sněha wot Sewjerneje Friziskeje hač do Poruhrskeje a Posaarskeje wostanu přichodne dny dale suche. Kónc tydźenja pak móhli so prěnje dźěle nižiny ze sewjeroza­padneje Němskeje po kraju rozšěrić, a tři stopnje ćopłoty móhli sněh přinjesć. Na wuchodźe wostanje dale zyma. Tam liča přichodny tydźeń z nowym sněhom.­

To a tamne (23.01.19)

srjeda, 23. januara 2019 spisane wot:

Do duri kopał a je tak wočinił je po­zdatny sobudźěłaćer klučoweje posłužby w bayerskim Schweinfurće. 68lětny woby­dler bě so z bydlenja wuzamknył a z čisłom, w interneće namakanym, posłužbu zazwonił. Dokelž so na to spjećowaše zličbowanku 150 eurow zapłaćić, rabiatny posłužbnik dom wopušći. Samo přiwołana policija bě zadźiwana: Z pře­drohimi zličbowankami dyrbi so často zaběrać. Zo pak něchtó durje na tajke wašnje wočini, bě za nju nowe.

Zamjerznjeny wodowód na šulskich nuznikach je šulerjam w Essenje swobodny dźeń wunjesł. Kruty zmjerzk bě wodowodej nuznikow, kotrež su tuchwilu w kontejnerach zaměstnjene, zamjerznyć dał. Tak su šulerjow rano prosće zaso domoj pósłali. Firma je sanitarnu připrawu mjeztym sporjedźała, a šulska wučba je zaso móžna.

Nowe přećelske zrěčenje

wutora, 22. januara 2019 spisane wot:

Aachen (dpa/SN). Runje 56 lět po podpisanju Élyséeskeho zrěčenja stej Němska a Francoska dźensa nowe dojednanje wo mjezsobnym přećelstwje schwaliłoj. Na krónowanskej žurli Aachenskeje radnicy staj zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) a francoski statny prezident Emmanuel Macron dźensa swoje podpismo pod nowe němsko-francoske dojednanje sadźiłoj. Wone tež rjaduje, zwoprawdźić wjacore mjezsobne projekty. Élyséeske zrěčenje běchu 22. januara 1963 w Parisu podpisali.

Rěčitaj wo Kurilskich kupach

Moskwa (dpa/SN). Po lětdźesatki trajacej zwadźe wo Kurilske kupy chcetaj ruski prezident Wladimir Putin a japanski ministerski prezident Shinzō Abe spytać rozrisanje namakać. Putin je swojeho japanskeho hosća dźensa w Krjemlu witał. Sowjetski zwjazk bě južne Kurilske kupy kónc Druheje swětoweje wójny wobsadźił. Japanska sej je wróćo žada. Tohodla nimatej krajej tež po nimale 75 lětach přeco hišće žane měrowe zrěčenje.

Zahaja zjězd młodźiny

Drježdźany (dpa/SN). Bój přećiwo poćežowanju ratarskich płonin a dnowneje wody z nitratom sakskich burow přiběrajcy starosći. Połtřeća lěta po wukazanym nowym prawidle nastupajo hnojenje pódy maja ratarjo ze zakazom hnojenja wot nazymy problemy. „Dyrbimy do nowych składźišćow juchi inwestować runje tak kaž do dźělenja krutych ma­ćiznow a wody“, rozłožuje Wolfgang Vogel,­ prezident Sakskeho zwjazka ratarjow. Nimo toho liča burja z woteběra­cymi wunoškami, dokelž nimaja nazymske kultury žane přidatne wutki w formje dusykowych zwiskow. „Ličimy na kóždy pad ze stratami“, měni Andreas Jahnel,­ referatny nawoda za pódu a plahowanje rostlin w ratarskim zwjazku. Sakske ministerstwo za wobswět a ratarstwo posudkej Jahnela přihłosuje. „Njeje-li nazymu dosć dusyka w pódźe, zo móhli­ so rostliny wotpowědnje wuwiwać, móže k stratam dóńć, hdyž so wutki nalěto wotpowědnje njenarunaja“, rěka z ministerstwa na naprašowanje dpa.

Wuradźuja wo namjeće Pólskeje

wutora, 22. januara 2019 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). W zwadźe brexita dla je Pólska namjetowała, Wulkej Britaniskej kompromis poskićić a tak mjenowany backstop za Sewjernu Irsku na pjeć lět wobmjezować. Wonkowny minister Jacek Czaputowicz je to wčera britiskemu sćelakej BBC zdźělił, wotchilejo tak wot dotalneje linije Europskeje unije, kotraž tajke wobmjezowanje wotpokazuje.

Backstop je wot EU žadana garantija, zo mjez jeje čłonskim statom Irskej a britiskej Sewjernej Irskej tež po plano­wanym wustupje Wulkeje Britaniskeje w měrcu žana nowa mjeza njenastanje. W britiskim parlamenće so mnozy tomu spjećuja a chcedźa hranicu zaso natwarić. Wobkedźbowarjo z tym liča, zo mjeza nowym napjatosćam w Sewjernej Irskej polěkuje, kotrež móhli w namócnosćach wuwjercholić. Czaputowicz zdźěli, zo je wo wobmjezowanju z irskim kaž tež z britiskim wonkownym ministrom rěčał. „Njewěm, hač by Irska zwólniwa była tajki namjet zwoprawdźić. Mam pak zaćišć, zo móhło to dotal haćene jednanja přewinyć pomhać.“

nawěšk

  • 21. jolka-swjedźeń w Nuknicy je nimo. Štož zwostanje su dopomnjenki na rjany žortny a zabawny wječor w Nukničanskej Brězanec bróžni. Někotre impresije serbskeho wječora w Nuknicy, kotrež je naša fotografowka-wolontarka Hanka Šěnec zhotowiła, wam tule
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019
  • Serbske Nowiny-LND-Tuchmacherstr. 27 02625 Bautzen: Jolka 12.01.2019

nowostki LND