To a tamne (12.05.20)

wutora, 12. meje 2020 spisane wot:

Direktnje před policajskej stražu par­kowała je wopita šoferka awta w schleswigsko-holsteinskim Preetzu. Do toho bě wona tam do płotu zrazyła. To wu­słyšawši dźěchu zastojnicy policajskeje straže­ pohladać: 30lětna měješe 1,65 promilow alkohola w kreji. Jězbnu dowolnosć a klučik awta jej tuž najprjedy raz wotewzachu.

Trójce do karanteny dyrbjał je młody Italčan koronapandemije dla. 22lětny Loren­zo Di Berardino bě spočatk lěta jako­ student wjacore měsacy w chinskim Wuhanje. Něšto dnjow do planowaneho wotlěta do domizny tam město zawrěchu. Po tym zo bě so w februaru z lě­tadłom do Italskeje dóstał, dyrbješe 17 dnjow do karanteny. Jako so na to do ród­neje wsy w centrumje kraja nawróći, je knježerstwo za cyłu Italsku korony dla wukazało, zo njesmědźa ludźo swoje domy wjac wopušćić.

Zhromadny dom škitać

póndźela, 11. meje 2020 spisane wot:

Rom/Vatikan (B/SN). „Rozestajachmy so z prašenjemi, kotrež cyrkej po cyłym swěće zaběraja. Tři tydźenje intensiwneho wuradźowanja leža za nami“, hódnoći kardinal Reinhard Marx njedawnu wurjadnu zhromadźiznu w Romje. Bamža Franciskusowa encyklika Laudato si a jeje wizije „zhromadneho domu“ stejachu w srjedźišću. Biskopska synoda je jasnje podšmórnyła, zo je najwjetši čas „Zhromadny dom“ zemje škitać. Synoda je mjezynarodnej zjawnosći pokazała, kak dramatiske połoženje Božeje stwórby je. Zamołwitosć za „zhromadny dom“ ma wšitke generacije starać.

Krajny biskop zapokazany

Kwota zaso přiběrała

póndźela, 11. meje 2020 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Kwota natyknjenjow z koronawirusom je w Němskej po informacijach Roberta Kochoweho instituta na 1,13 přiběrała. Statistisce to rěka, zo kóždy natyknjeny wjace hač jednu dalšu wosobu natyknje. Nowe ličby běchu dźensa tež tema wuradźowanjow zwjazkoweje kanclerki Angele Merkel (CDU) z čłonami t. mj. koronakabineta. Wo wuslědkach a móžnych naprawach chcychu w běhu dnja informować.

Dalše wolóženja płaćiwe

Paris (dpa/SN). W Francoskej, Španiskej, Belgiskej, Nižozemskej a dalšich krajach su dźensa wšelke wobmjezowanja ko­ronapandemije dla zběhnyli. Španiska a Belgiska běštej wot pandemije sobu najbóle potrjechenej. W Francoskej smědźa ludźo po wosom tydźenjach bjez pisom­neje dowolnosće a wosebiteje přičiny swoje bydlenje zaso wopušćić. Po wšej Europje je so wjace hač 1,5 milionow ludźi z koronawirusom natyknyło.

Jednaja wo zrěčenju brexita

Cyrkwjam so dźakował

póndźela, 11. meje 2020 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy prezident Frank-Walter Steinmeier je so cyrkwjam a nabožnym zjednoćenstwam za duše­pastyrske dźěło a za zwólniwosć k wobmjezowanjam w koronakrizy dźakował. „Wot wšeho spočatka sće so zamołwiće a wobhladniwje zadźerželi“, rjekny wón wčera po wopyće Božeje słužby w Berlinskej Marinej cyrkwi njedaloko Alexanderoweho naměsta. „Sće wobmjezowanja nabožneho žiwjenja na so wzali, zo byšće ludźi před wirusom škitali. Zdobom sće nowe puće dušepastyrstwa šli, zo byšće tež w krizowych časach wěriwym k dispoziciji byli.“ Steinmeier wobdźěli so na kemšach zhromadnje z mandźelskej Elku­ Büdenbender, a to pod krutymi předpisami z runje 50 wobdźělnikami a ze škitom za hubu a nós.

Zasłužby wojakow wuzběhnył

póndźela, 11. meje 2020 spisane wot:

Moskwa (dpa/SN). Ruski prezident Wladimir Putin je składnostnje 75. róčnicy dobyća Sowjetskeho zwjazka nad hitlerskim fašizmom na wulke zasłužby Čerwjeneje armeje dopominał. „Wojacy su domiznu wuchowali a žiwjenje přichodnych generacijow škitali. Woni su Europu wuchowali a swět škitali“, rjekny Putin sobotu w Moskwje. Ceremoniju su w telewiziji wusyłali. Planowanu wulku wojersku paradu běchu koronapandemije dla wotprajili.

Róčnicu woswjećili su tež w druhich bywšich sowjetskich republikach, kaž na Ukrainje. Jenička wojerska parada swěta wotmě so w běłoruskej stolicy Minsku.

Boja so radikalizacije

póndźela, 11. meje 2020 spisane wot:

Nowe demonstracije přećiwo naprawam koronawirusa dla

Berlin (dpa/SN). Po nowych demonstracijach přećiwo statnym naprawam koronawirusa dla warnuja wodźacy politi­karjo před radikalizaciju protestow. Štóž pandemiju prěje a namołwja škitne naprawy ignorować, tón njewěstosć ludźi znjewužiwa, zo by towaršnosć wosłabił a pačił, rjekny předsydka SPD Saskia Esken nowinarjam. „Tomu dyrbimy so jako­ demokraća spjećować.“

Podobnje wupraji so generalny se­kretar CDU Paul Ziemiak. „Njedopušćimy, zo ekstremisća koronakrizu jako platformu za swoju antidemokratisku propagandu znjewužiwaja“, rjekny Ziemiak nowinarjam. CDU starosće ludźi chutnje bjerje. „Zdobom pak tež kon­sekwentnje přećiwo tym postupujemy, kotřiž starosće wobydlerjow ze swojimi teorijemi zapřisahańcy hišće přiwótřeja a w interneće wopačnosće šěrja.“

To a tamne (11.05.20)

póndźela, 11. meje 2020 spisane wot:

Joggera nadpadnyła je sowa w hessenskim Bad Nenndorfje. Ptak zaštapi swoje pazory do hłowy muža, zo by swoje młodźo škitał. 46lětny spočatnje ani njewědźeše, što so jemu stanje. Tukajo na to, zo bě něchtó na njeho třělił, informo­wa­še wón policiju. Jako sowa tež přichwa­tanu zastojnicu atakowaše, bě skónčnje jasne, štó je krawjacu ranu na hłowje běha­rja zawinił.

Dospołnje zanurjeny je 44lětny muž swoju konsolu za widejowe hry posłužował, byrnjež so w kuchni jědź smudźiła a z woknom bydlenja hižo kur stupał. Wohnjowi wobornicy ličachu z najhóršim, jako so bydlenju bližachu, po tym zo bě jich alarmowa připrawa za kur woła­ła. Muž sedźeše ze słuchatkami na hłowje w bydlenskej stwě, „byrnjež hižo chětro zakurjena była“. Wobornicy přerěčachu 44lětneho, kiž drje bě natutkany, so w chorowni přepytować dać.

Drježdźany (SN/at). Rada za serbske naležnosće Sakskeje je dźěłakmana. Z wobdźělenjom prezidenta Sakskeho krajneho sejma dr. Matthiasa Rößlera (CDU), serbskopolitiskich rěčnicow wšitkich frakcijow nimo CDU a za Serbow přisłušneje statneje ministerki za wědomosć, kulturu a turizm Barbary Klepsch (CDU) je so gremij wčera w Drježdźanskim sejmje skonstituował. Pjećwosobowa serbska rada je Marka Sucheho, bywšeho wjelelětneho direktora Załožby za serbski lud, za swojeho předsydu wu­zwoliła. Markej Klimanej, Chró­šćanske­mu wjesnjanosće a čłonej Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny, dowěrichu zamołwitosć zastupowaceho předsydy. Dalši čłonojo rady su wučerka Diana Šołćina, předsyda Domowiny Dawid Statnik a slawist Julian Nyča.

Drježdźany (SN). Sakska zmóžnja wšitkim wučerkam a wučerjam, kotřiž zaso na zjawnych šulach a tajkich w swobodnym nošerstwje skutkuja, so dobrowólnje na koronawirus testować dać. To zdźěla ministerstwo za kultus. Kóšty přewozmje stat, nochcedźa-li chorobne kasy to zapłaćić. Testy přewozmje domjacy lěkar. Poskićić chcedźa je wot spočatka junija. Perspektiwisce chcedźa tajke přepytowanja tež w dźěćacych dnjowych přebywanišćach zmóžnić.

Namołwjataj k zhromadnosći

Drježdźany (dpa/SN). Sakskej biskopaj Tobias Bilz a Heinrich Timmerevers namołwjataj składnostnje 75. róčnicy wuswobodźenja k solidariće. „Jeno ze zhromadnosće měr wurosće“, rěka w zhromadnej deklaraciji ewangelskeho krajneho biskopa a biskopa Drježdźansko-Mišnjanskeje diecezy k 8. meji, dnjej kapitulacije Němskeje. „Mjezsobny respekt a zrozumjenje zmóžnjatej nadźiju a přichod. Hida, zacpěwanje čłowjekow a egoizm zawinuja namóc a wójnu.“

Dawkowa škoda dramatiska

Berlin/Drježdźany (dpa/SN). Po wšej Němskej su dźensa kónc Druheje swětoweje wójny a wuwobodźenje wot nacionalsocializma před 75 lětami wopominali. W nocy wot 8. na 9. meju 1945 bě fašistiska Němska w Berlinje bjez wuměnjenjow kapitulowała. Wójna bě sej hač do 60 milionow woporow žadała.

W Berlinje staj zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) a zwjazkowy prezident Frank-Walter Steinmeier při Nowej straži – centralnym wopomnišću za wopory wójny a namócneho knjejstwa – wěnc połožiłoj. Na zarjadowanju wobdźělichu so tež prezidenća Němskeho zwjazkoweho sejma, Zwjazkoweje rady a Zwjazkoweho wustawoweho sudnistwa Wolfgang Schäuble (CDU), Dietmar Woidke (SPD) a Andreas Voßkuhle. Planowany statny akt před Reichstagom z 1 600 hosćimi dyrbjachu koronakrizy dla wotprajić. Tajki statny akt bě so dotal hakle jónu wotměł, 1995 z tehdyšim zwjazkowym prezidentom Romanom Herzogom.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND