Biden: Demokratiju zakitować

štwórtk, 10. junija 2021 spisane wot:

London/Washington (dpa/SN). Do jutře w Cornwallu (Wulka Britaniska) zahajaceho so wjerškoweho zetkanja G7 je prezident USA Joe Biden demokratiske staty k zhromadnosći přećiwo awtokratam po wšěm swěće namołwjał. „Smy na wobrotnišću swětowych stawiznow“, rjekny Biden před US-wojakami na zepěranišću powětrowych wójskow Mildenhall we wuchodnej Jendźelskej. „Hač někotryžkuli dalši wy lěpje wěsće, zo demokratija připadnje njenastawa. Mamy ju skrućeć.“ A wón doda: „Dyrbimy so chutnje z tymi rozestajeć, kiž sej mysla, zo je doba demokratije nimo.“

Na swojim zetkanju w Cornwallu chcedźa statni a knježerstwowi šefojo USA, Wulkeje Britaniskeje, Němskeje, ­Kanady, Francoskeje, Italskeje a Japanskeje kaž tež zastupjerjo Europskeje unije zhromadnosć wodźacych demokratiskich narodow swěta demonstrować.

Joe Biden wopyta Europu prěni raz jako prezident. Přichodnu srjedu chce so z ruskim prezidentom Wladimirom Putinom w šwicarskim Genfje zetkać.

„Princip rěka sprawnosć“

štwórtk, 10. junija 2021 spisane wot:

Akceptanca ludźi wo wuspěchu strukturneje změny we Łužicy rozsudźi

Wojerecy (dpa/SN). Monitoring procesa strukturneje změny we Łužicy bě jedyn z předmjetow 2. konferency „Rewěrowy transfer Łužica“, kotraž wotmě so dźensa na přeprošenje komunalneho zwjazkarstwa Łužiski kruh we Wojerowskej Łužiskej hali. Wot strukturneje změny kónca zmilinjenja brunicy dla potrjechene łužiske komuny chcedźa wot Zwjazka a krajow wobzamknjene naprawy k wuwiću regiona sobu přewodźeć. Přichodnje ma komisija z wobdźělenych w regionje angažement, potrjeby a nahlady Łužičanow systematisce zwěsćić, kaž rjekny to kopředsydka Łužiskeho kruha, Grodkowska měšćanostka Christine Herntier (njestronjanka) powěsćerni dpa. „Smy tu na městnje a tu budźe tež rozsudźene, hač so strukturna změna poradźi.“ To žane ličby nje­zwuraznjeja, ale nalada ludźi, wo tym je wona přeswědčena.

Za jednotne prawidła

štwórtk, 10. junija 2021 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Ministerska prezidentka Mecklenburgsko-Předpomorskeje Manuela Schwesig (SPD) žada sej do dźensnišeho wuradźowanja knježerstwowych šefow krajow ze zwjazkowej kanclerku Angelu Merkel (CDU), po cyłym Zwjazku jednotne prawidła korony dla nastupajo ludowe swjedźenje a wulkozarjadowanja. Jeje kraj wabi za to, so na tajke dorozumić a po móžnosći jednotnje postupować. To praji wona w nowinje Rheinische Post.

Dźěćace dźěło zaso přiběrało

štwórtk, 10. junija 2021 spisane wot:

Genf (dpa/SN). Skoro kóžde dźesate dźěćo po wšěm swěće dyrbi dźěło wukonjeć, kotrež jeho wuwiću škodźi. To je loni po trochowanjach 160 milionow hólcow a holcow w starobje pjeć do 17 lět potrjechiło, kaž rozprawjatej Swětowa organizacija dźěła (ILO) a Dźěćacy pomocny skutk Zjednoćenych narodow UNICEF składnostnje zajutřišeho swětoweho dnja přećiwo dźěćacemu dźěłu.

Prěni raz po 20 lětach je ličba dźěłacych njepołnolětnych přiběrała, wo 8,7 milionow wot lěta 2016. Wosebje sylny bě postup mjez młódšimi w starobje pjeć do jědnaće lět. Woni nětko połojcu po­trjechenych wučinjeja. Hač do lěta 2016 je dźěło dźěći po wšěm swěće wotběrało, wo 94 milionow wot spočatka přepytowanjow 2000. Awtorojo podšmórnu, zo njeje koronapandemija přičina rozrosta. Dołhodobnje pak móhli sćěhi pandemije połoženje přiwótřić. Přiběraceje chudoby dla móhło hižo hač do kónca lěta 2022 dalše dźewjeć milionow njepołnolětnych k dźěłu nuzowane być, kaž w rozprawje rěka. Někotražkuli swójba sej hinak pomhać njewě, hač swoje dźěći do sobudźěła zapřijeć, zo njebychu hłód tradali.

To a tamne (10.06.21)

štwórtk, 10. junija 2021 spisane wot:

Za hraćom chcyćiwa rjadniska sotra w Kaliforniskej je pječa wjele lět sta­tysacy dolarow zekřiwiła, zo by sej na te wašnje wopyty kazina a dalše priwatne wudawki zaručiła. 79lětnu su nětko płokanja pjenjez a wobšudnistwa dla wobskoržili, kaž statne rěčnistwo w Los Angelesu informowaše. Klóšterska knježna je přiznała, zo bě sej wjace hač 835 000 dolarow do swójskeho zaka tykała.

Runje tak njehańbity kaž spektakularny kriminalny pad w Španiskej dopomina na legendarneho „stotnika z Köpenicka“: Pozdatneho serijoweho wulcečinjaka, kiž je rady spiona hrał, wjacorych ludźi za nós wodźił a so samo z medijowym starom stał, je Madridske krajne sudnistwo dźensa falšowanja dokumentow dla na lěto a dźewjeć měsacow do jastwa pósłało. Je to prěnja pokuta za 27lětneho, kiž pak ma hišće dalše jednanja na šiji.

Zjednorjeny přistup podlěšeny

srjeda, 09. junija 2021 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Za předewzaća, kotrež su so w pandemiji do hospodarskich će­žow dóstali, je zwjazkowe knježerstwo dźensa zjednorjeny přistup k pjenjezam krótkodźěłacych z postajenjom znowa podlěšiło. Po nim stat tež po 30. juniju socialnozawěsćenske přinoški při krótkodźěle dospołnje zaruna. Wot oktobra wón jenož hišće połojcu přinoškow přewozmje, su-li firmy z krótkodźěłom hač do 30. septembra započeli. Za přizjewjenje krótkodźěła ma dale dosahać, hdyž je znajmjeńša dźesać procentow dźěławych potrjechene, nic kaž hewak třećina.

Unija chce kraj modernizować

Berlin (dpa/SN). Frakcija CDU/CSU w zwjazkowym sejmje chce Němsku jako konsekwencu z koronakrizy ze 40dypkowskim programom za statnu reformu modernizować. „Naš kraj ma so jednoriši, agilniši, digitalniši a krućiši w krizach stać“, rěka we wčerawšim 17stronskim wobzamknjenju frakcije unije. Mjez druhim „hodźało so telko statnych wukonow kaž móžno spěšnje a digitalnje zrjadować“.

Mjenje započatkarjow z wukraja

Zapřadkowe mole (Gespinstmotten) wobdawaja cyłe štomy a kerki. Tajke z běłym zamotkom móžemy ­tuchwilu zaso w přirodźe wobkedźbować. Často znate njeje, ­kotry překasanc je tajke zamotki tworił. Mnozy ludźo zaměnjeja tule družinu ze škódnym dubowym ­pućowanskim přadnikom (Eichenprozessionsspinner). Foto: pa

Wot póndźelebjez testa nakupować

srjeda, 09. junija 2021 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Sakska wotpohladuje z nowym škitnym postajenjom pře koronu, kotrež ma wot 14. junija płaćić, wolóženja po schodźenkach při małej ­ličbje natyknjenjow. Mjez druhim wotpadnje winowatosć testa w mnohich wobłukach, kaž to wčera strowotniska mi­nisterka Petra Köpping (SPD) po posedźenju kabineta připowědźi. Pod wuměnjenjom, zo je incidenca pjeć dnjow za sobu niša hač 35, płaća wolóženja dwaj dnjej po tym. Za nakupowanje, za wopyt hosćenca abo kupjele pod hołym njebjom njeje negatiwny test dale trěbny. Wu­wzaća su wiki a wulkozarjadowanja.

Nowe krajne postajenje płaći hač do 30. junija, potom tak mjenowane zwjazkowe nuzowe borzdźiło wuběži.

Drježdźany (dpa/SN). Sakski wustawowy škit je informacije wo politikarjach SPD, Lěwicy a Zelenych ilegalnje zběrał, tak tež wo zastupowacym ministerskim prezidenće a šefje SPD Martinu Duligu. Po rozprawje za dohladowanje tajneje słužby přisłušneje parlamentariskeje kontrolneje komisije je wustawoškit mjez druhim wuprajenja Duliga nastupajo wobchadźenje sakskeje CDU z prawicarskim ekstremizmom składował.

Strony su wčera rozhorjene reagowali, tajna słužba je zmylki přiznała. Akciska syć „Lipsk městno zaběra“ je w naležnosći skóržbu přećiwo wustawowemu škitej připowědźiło.

SPD rentuz 68 wotpokazuje

srjeda, 09. junija 2021 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwyšić rentowu starobu na 68 lět, kaž bě to gremij fachowcow zwjazkoweho hospodarskeho ministerstwa namjetował, SPD wotpokazuje. „Dalše zwyšenje rentoweje staroby mam za wopačny puć“, piše za rentu přisłušny zwjazkowy minister za dźěło Hubertus Heil (SPD) w zdźělence swojeho ministerstwa. Zakonsku rentu socialny stat bytostnje přilubja. Dźe wo připóznaće žiwjenskeho wukona a wo wěstotu w starobje, Heil wuzběhnje. „Na to dyrbi so kóždy spušćeć móc.“ Frakciski šef SPD w zwjazkowym sejmje Rolf Mützenich to runje tak widźi. Noworjadowanje za móžnu rentowu starobu z 68 „njepodpěrujemy“. Generaciju tych, kotřiž so přichodne lěta na wuměnk podadźa, „njesměli dale znjeměrnjeć“. To budźe tež w boju k wólbam zwjazkoweho sejma centralna tema. Městopředsydka frakcije Katja Mast twitterowaše: „Ideja renty z 68 je ryzy socialne pačenje, SPD tajke něšto sobu nječini.“

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND