Policija (09.09.15)

srjeda, 09. septembera 2015 spisane wot:

Budyšin. Dokelž bě jeho zawčerawšim na awtodróze A 4 pola Budyšina do směra na Zhorjelc wosobowe awto typa Audi A 6 z rozbitym nabóčnym woknom přesćahnyło, je kedźbliwy šofer policiju za­zwonił, měnjo, zo staj mužej w Audiju jězdźidło pokradnyłoj. Jako policija wo­pisane awto na přichodnym parkowanišću kontrolowaše, so wukopa, zo wone tole pokradnjene njebě. Pólskaj mužej w starobje 41 a 18 lět běštaj na dompuću ze Španiskeje, hdźež staj so samaj z woporom paduchow stałoj, kotřiž běchu so do Audija zadobyli.

Pod nawodom Róže Domašcyneje (srjedźa) je Ludowe nakładnistwo Domowina minjenu sobotu w Hornim Hajnku dźěłarničku za basnikow přewjedło. Pětr Thiemann a jednaćelka LND Marka Maćijowa podaštaj tam Sylwiji Šěnowej a Markej Rabej praktiske pokiwy při basnjenju. Wobdźěliłoj stej so tohorunja Měrka Mětowa a Janka Pěčkec de Lévano (wotlěwa). Foto: Feliks Haza

Stolětny zaso kaž nowy

wutora, 08. septembera 2015 spisane wot:

Njebjelčanska gmejna swjaty křiž restawrować a požohnować dała

Miłoćicy (HS/SN). Hnydom dwaj restawrowanej swjatej křižej je Heidenauski farar­ Peter Opitz zawčerawšim, njedźelu, w Miłoćicach požohnował. Nimo Bulankec swójbneho křiža bě to dalši gmejnski při puću do směra na Njebjelčicy. Něhdźe 50 lět wobhladuja Miłočenjo tónle křiž jako­ swój zhromadny. Bywša wobsedźerka bě jón 1960 restawrować dała, bórze na to pak zemrěła, zawostajiwši přeće, zo njebychu­ křiž sebi samomu přewo­stajili. Tomu wotpowědowaše Njebjelčanska gmejna hižo lěta 2002.

Lětsa je komuna křiž znowa restawrować dała. Hižo z dawnych časow drje koporowa třěška křiž škita. Přiwšěm je čas swoje slědy zawostajił. Prjedy hač bychu škody tak wobšěrne byli, zo křiž scyła hižo­ sporjedźeć njemóhli, so gmejnska rada rozsudźi jón ponowić dać. Tajkile wuměłsce hódny objekt restawrować dać wšak njemóžeš z portoweje kasy zapłaćić. Gmejna prócowaše so tuž wo spěcho­wanske srědki, štož pak so bohužel nje­poradźi. Radźićeljo tohodla wobzamknychu, do hospodarskeho plana zapřijeć 2 000 eurow za ponowjenje.

Na slědach pradźěda w muzeju

wutora, 08. septembera 2015 spisane wot:
Hosći z Esslingena witaštaj Horst Fasold a Jochen Exner minjeny kónc tydźenja w Běłowodźanskim škleńčerskim muzeju. Tam slědźeštaj Gunnar hrabja von Schweinitz a jeho mandźelska Ilske (wotlěwa), prawnučka Vinzenza Krebsa, za swojim předchadnikom. Krebs bě techniski ženij na polu škleńčerstwa a sta so 1899 z generalnym direktorom škleńčernje Schweig & Co. Přewodźerjej rozłožištaj hosćomaj tež skutkowanje Krebsa na dobro Běłeje Wody. Foto: Joachim Rjela

Wrotowe milinowe sćežory so bórze zhubja

wutora, 08. septembera 2015 spisane wot:

Budyšin (ESm/SN). Sto kilometrow ­doł­hu wysoko nabitu milinowu čaru wot milinu składowaceje klumpoweje připrawy Niederwartha nad Łobjom mjez Drježdźanami a Mišnom hač k mi­linarni w Hirschfeldźe tuchwilu ponowjeja. Mjez­tym su twarske dźěła tež teren sewjernje Budyšina docpěli. Hižo lěta 2013 běchu wotrězk wot Lubija do Lětonja a loni wot Lětonja do Delnjeje Kiny dozhotowili. Z tuchwilnym twarskim wotrězkom pola Budyšina zwjazuja hižo dozhotowjeny dźěl milinoweje čary při přepinarni­ pola Schönbrunna. Sewjernje Budyšina, kaž na přikład mjez Słonej Boršću a Bórkom, su fundamenty za nowe woclowe sćežory hižo wuki­dane. Tu su dotal wrotowe sćežory, wobstejace z dweju padoruneju a jednoho wodoruneho dźěla, wobraz krajiny postajeli. Natwarili běchu je wokoło lěta 1926. Jednotliwe profilowe woclowe dźěle běchu tehdy na městnje z nitami zwjazali­ a sćežor na to w cyłku nastajili.

Krótkopowěsće (08.09.15)

wutora, 08. septembera 2015 spisane wot:

Nowe třělby za wójsko

Berlin. Standardna mašinska třělba Zwjazkoweje wobory G36 budźe wumustrowana. Za nju chcedźa nowu bróń wobstarać, zakitowanska ministerka Ursula von der Leyen (CDU) dźensa po rozmołwje z wojerskim nawodnistwom wójska w Berlinje připowědźi. Po 20 lětach chcedźa „nowu generaciju třělbow“ zasadźić. Nadawk za to ma so wupisać.

Hospodarstwo spěšnišo rosće

Luxemburg. Hospodarstwo krajow europasma­ je so prěnje poł lěta lěpje wuwiło­ hač wočakowane. Nutřkokrajny bruttoprodukt wšitkich 19 krajow, w kotrychž­ płaća z eurom, je přerěznje wo 0,4 procenty přiběrało, kaž statistiski zarjad Eurostat zdźěla. Fachowcy běchu 0,3 procenty wočakowali. Španiska ma z jednym procentom wosebje sylny rozrost, Němska přińdźe na 0,4 procenty.

Miliony kopańcu hladali

Hannover. Kwalifikaciska hra němskeho narodneho koparskeho mustwa přećiwo Šotiskej je wčera hobersku ličbu přihladowarjow zajimowała. Nimale dwanaće milionow ludźi w přerězku je dobyće 3:2 chowancow trenarja Joachima Löwa w Glasgowje přećiwo Šotam na sćelaku RTL widźało.

Policija (08.09.15)

wutora, 08. septembera 2015 spisane wot:

Wojerecy. Takrjec „při dźěle“ lepi policija we wčerawšich rańšich hodźinach muža, kiž chcyše na terenje firmy na Nar­ćanskim puću we Wojerecach milinowód kradnyć. Wjacore metry w hódnoće 700 eurow bě sej hižo spřihotował, jako tam wobsadka policajskeho awta přijědźe. 34lětny drje spyta hišće ćeknyć, njeměješe pak žanu šansu. Zastojnicy jeho popadnychu. Wěcnu škodu wobliča priwatny zawod na 200 eurow.

Na jězbje šulsku hodźinu dožiwili

wutora, 08. septembera 2015 spisane wot:

Stróža (Kju/SN). Na swoju lětušu kubłansku jězbu podachu so čłonojo předsydstwa Domowinskeje župy „Michał Hórnik“ a dalši zajimcy zawčerawšim, njedźelu, do Stróže pola Hućiny, zo bychu tam šulski muzej „Korla Awgust Kocor“ wopytali. W nim witaštej jich županka Budyskeje župy „Jan Arnošt Smoler“ Jana Pětrowa a čłonka domizniskeho towarstwa Radiška Marlis Konjech­tec. Z njej dožiwichu ­zajimawu šulsku hodźinu kaž w dawnych časach. Wšitcy móžachu so při pisanju z pjerom wuspytać a dźěći samo­ rólu šulerja abo wučerja přewzać.

Přichodna stacija bě Dom tysac hatow, informaciski centrum biosferoweho rezerwata Hornjołužiska hola a haty. Domowinjanow z Kamjenskeje župy přewodźejo předstaji Marlis Konjechtec dom, kotryž běchu hakle před třomi lětami wotewrěli. Ze zajimom sej wulětnikarjo tamnišu wustajeńcu wobhladachu.

Kadiš wobchowa dopomnjenje

póndźela, 07. septembera 2015 spisane wot:

Kóžde lěto wopominaja Budyšenjo na židowskim­ pohrjebnišću zamordowanu židowsku wosadu sprjewineho ­města. Tež lětsa mějachu za to aktualny poćah.

Budyšin (CK/SN). Dopomnjenje wostanje žiwe, nic jako moraliska heja, ale jako žiwy móst k žiwym. Z tymle słowami je Hans-Eberhard Kaulfürst před lětami w Budyšinje modlitwu kadiš do žiwjenja zwołał. Nastork ke kóždolětnej nutrnosći prěnju njedźelu septembra bě dał Roman König, před dźesać lětami zemrěty předsyda Drježdźanskeje židowskeje wosady.

26. raz wotmě so kadiš wčera na Budyskim židowskim pohrjebnišću, zo bychu dopominali na wosud tudyšich ­židow, kotřiž buchu za čas nacionalsocializma wuhnaći abo zamordowani. Znowa klinčachu liturgiske hebrejske zwuki kantora Praskeje židowskeje kongregacije Bejt Simcha Michala Foršta po małym po­hrjebnišću. Nimale 40 ludźi bě přišło.

Filmowa nóc z premjeru

póndźela, 07. septembera 2015 spisane wot:
Derje wopytana bě filmowa nóc, kotruž su župa „Michał Hórnik“, Hórčanske wjesne towarstwo a Rěčny centrum WITAJ minjeny pjatk w Hórkach organizowali. Najprjedy dožiwichu dźěći a starši na žurli Młynkec hosćenca premjeru hornjoserbskeho synchronizowaneho filma „Šmjatańca w raju bajkow“. Pod hołym njebjom pokazachu na to dalšej filmaj. Foto: Feliks Haza

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND