Z mjeztym 36. nadběhom na radnicu su dźensa w Choćebuzu póstniski čas zahajili. Kaž kóžde lěto dyrbješe wyši měšćanosta Tobias­ Schick kluč radnicy noram přepodać. Tónkróć přewzaštaj jón princowy por Sannika I. a Sebastian I. Wobrubili su wjeršk z hudźbu, spěwami, rejemi škričkoweje gardy a wjele, wjele konfetijom. Foto: Michael Helbig

Mjenje ratarskeje běrokratije

wutora, 11. nowembera 2025 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). Ratarjo w Europskej uniji dyrbja přichodnje mjenje formularow wupjelnić. Na to su so posrědnicy čłonskich krajow a Europskeho parlamenta w Brüsselu dojednali. Nimo toho planuja přichodnje mjenje kontrolow na městnje a wjace pjenjez za małe ratarske zawody. Tole zdźěla Danske, kotraž tuchwilu Radu EU jako zastupnistwo čłonskich krajow nawjeduje.

Wuměnjenja za wupłaćenje spěchowanskich srědkow chcedźa wosebje na dobro bio-ratarjow zjednorić. Ratarjo maja wotnětka lěpše móžnosće dóstać, so přećiwo hrožacym stracham zawěsćić. Hłowny zaměr je, europske ratarstwo sylnić. Prěnje naprawy běchu hižo loni po protestach ratarjow wobzamknyli.

Syriski statny šef pola Trumpa

wutora, 11. nowembera 2025 spisane wot:
Washington (dpa/SN). Jako prěnjeho syriskeho statneho šefa po njewotwisnosći arabskeho kraja 1946 je prezident USA Donald Trump přechodneho prezidenta Ahmeda al-Sharaawa w Běłym domje přijał. „Chcemy, zo stanje so Syriska z jara wuspěšnym krajom. Wěrju do toho, zo tutón nawoda to docpěje“, rjekny Trump. W zwisku z planowanym přibliženjom mjez USA a Syriskej běchu USA hižo před lětom sankcije přećiwo Syriskej zběhnyli. Syriska je so na to wot USA nawjedowanej aliancy přećiwo terorowej milicy Islamski stat přizamknyła. USA so w tym zwisku wo to prócuja, wojersce w Sy­riskej prezentni być. W rozmołwje z Trumpom al-Sharaa direktne rozmołwy ze susodnym Israelom wuzamkny.

Reiche za nowu hospodarsku politiku

wutora, 11. nowembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa ministerka Katherina Reiche (CDU) namjetuje hladajo na hižo dlěje trajacu dobu hospodarskeje słabosće zasadne nowe wusměrjenje hospodarskeje politiki. Reiche mjenuje swój koncept „Agendu 2030“. „Połoženje je chutne, hospodarsko-politisce runje tak kaž z wida wěstotneje politiki“, rjekny Reiche w zasadnej narěči w Berlinje. Němskej hrozy, zo zhubi kontakt k wodźacym industrijnym krajam a trjeba wobšěrny „fitnessowy plan“ po hesle: wjace wubědźowanja, mjenje stata.

Reiche dźeržeše swoju narěč na sympoziju swojeho ministerstwa k socialnemu wičnemu hospodarstwu. W tym zwisku spominachu na Ludwiga Erharda, ­legendarneho hospodarskeho ministra mjez 1949 a 1963. Erhard bě swój čas princip „derjeměće za wšěch“ zwoprawdźił. Reiche chce podobnu politiku přesadźić. „Zo móhł stat zaso jednanjakmany być, dyrbi so wón na centralne nadawki koncentrować“, je sej wona wěsta. Subwencija a spěchowanske programy měli so konsekwentnje přepruwować.

Dobre wukubłanje najwažniše

wutora, 11. nowembera 2025 spisane wot:

Bjezdźěłnosć mjez młodostnymi dale wulka – přičiny wšelakore

Kamjenica (dpa/SN). Swójski job, swójske pjenjezy: Mnohim młodostnym a młodym dorosćenym skićachu sakske dźěłowe wiki minjene lěta dobru móžnosć, stajić so na swoje nohi. Tomu po­lěkowaše, zo poda so tójšto fachowcow na wuměnk. Mjeztym pak je młoda generacija zaso bóle wot bjezdźěłnosće po­trjechena. Nětko něchtóžkuli wobžaruje, zo je šulske wotzamknjenje abo powołanske wukubłanje skepsał.

Kóždy dźesaty bjezdźěłny w Sakskej ­je po najnowšich ličbach zwjazkoweje agentury za dźěło młódši hač 25 lět. Po zdźělenju bě w oktobru něhdźe 15 200 młodych dorosćenych jako bjezdźěłnych zapisanych. To je 1 200 abo 8,5 procentow wjace hač lěto do toho. Rozrost młodźinskeje bjezdźěłnosće bě tak sylniši hač powšitkowna bjezdźěłnosć (plus 5,8 procentow).

Wid na statistiku pokazuje, zo bjezdźěłnosć mjez młodostnymi hižo dlěši čas spochi přiběra. Tola kak je to móžno?

Próca z přikładom

wutora, 11. nowembera 2025 spisane wot:
Domowina je wčera na fachowym forumje w Čornym Chołmcu prěni raz Myto za hospodarstwo spožčiła. Mnozy ludźo drje so prašeja, hač je w Serbach dalše wuznamjenjenje trěbne. W tutym padźe wotmołwju z „haj“. Serbske rěčne rumy su za zachowanje našeje rěče a kultury bytostne. Předewšěm w předewzaćach, hdźež dźěłaćerjo najwjetši dźěl swojeho wšědneho dnja přebywaja a ludźom posłužby poskićeja, njeje to samozrozumliwe. Předewzaćelam, kotřiž so wčera na forumje wobdźělichu, je serbskosć wažna a woni samo wuzběhuja, zo je mnohotnosć w zawodach bohatstwo. Angažement předewzaćow, kiž so za to zasadźuja, zo je serbšćina widźomna, słyšomna a začujomna, dyrbi so na kóždy pad hódnoćić. Předewšěm poskitki w Delnjej Łužicy běchu mi wčera překwapjenka. Firmownicy a posłužbowarjo so zaměrnje za delnjoserbšćinu zasadźuja a so wo rěč prócuja, štož je jim wěc wutroby. To je přikładne. Bianka Šeferowa

Wjelki zatřělić „prawje a trěbne“

wutora, 11. nowembera 2025 spisane wot:

Podstupim (dpa/SN). W problemowych kónčinach Braniborskeje ma přichodnje jednorišo być, wjelki zatřělić. Z přiwzaćom wjelka do zwjazkoweho hońtwjerskeho zakonja ma zatřělenje wjelkow přichodnje tam móžno być, hdźež je wosebje wjele wjelkow a hdźež je populacija w dobrym stawje. Ministerka za ratarstwo Hanka Mittelstädt (SPD) ma doje­dnanje mjez ministerstwomaj za wobswět a ratarstwo za „prawe a trěbne“.

Čłonske staty EU běchu škitny status wjelka w lěću wot „kruće škitany“ na „škitany“ znižili a tak wuměnjenje za hońtwjerske prawo stworili. Zwjazkowe knježerstwo je połoženje wjelčeje populacije naposledk jako dobre posudźo­wało.

Ratarske ministerstwo Braniborskeje bě w septembru připowědźiło, zatřělenje wjelkow w kónčinach zmóžnić, hdźež wone wosebje wjele zwěrjatow zakusaja. Nastać ma přehlad kónčin, hdźež je móžno, wjelki zatřěleć. W lěće 2024 běchu po informacijach ratarskeho ministerstwa 279 wjelčich nadpadow registrowali. Při tym su wjelki 1 047 wužitnych zwěrjatow zakusali, zranili abo zaćěrili.

Lětanišćo pola Choćebuza ponowili

wutora, 11. nowembera 2025 spisane wot:
Po wobšěrnych inwesticijach a twarskich dźěłach su minjeny kónc tydźenja lěta­nišćo Choćebuz-Kopańca (Neuhausen) swjatočnje přepodali. Minjene lěta su tam dobre dźesać milionow eurow ze fondsa za sylnjenje strukturow nałožowali. Nastała je 1 080 metrow dołha a 23 metrow šěroka asfaltowana čara za wotlět a přizemjenje lětadłow, kotraž zmóžnja cyłolětne wužiwanje. Tež nowu tankownju za lětadła tam wotnětka maja. Tak mjenowane „wobchadne přizemišćo“ ma přichodnje wuski partner Němskeho centruma za lětarstwo a swětnišćowe slědźenje kaž tež Techniskeje uniwersity Choćebuz-Zły Komorow być. Foto: Michael Helbig

To a tamne (11.11.25)

wutora, 11. nowembera 2025 spisane wot:

Při ćežkich njezbožach přez hoberske žołmy na dowolowej kupje Teneriffa su so tež třo turisća z Němskeje zranili. Woni so snadnje zranichu, wonkowne mi­nisterstwo w Berlinje zdźěla. Konsulat w Las Palmas je mjeztym kontakt k potrjechenym nawjazał. Hdźe je k njezbožu dóšło, njeje znate. Hoberske žołmy běchu turistow překwapili, kotrež so na po­brjóžnych promenadach wuchodźowachu. Mnozy buchu do morja storhnjeni.

Ze skóržbu wjacorych miliardow dolarow hrozy prezident USA Donald Trump britiskemu sćelakej BBC. Pozadk je rozprawa sćelaka wo podawkach 6. januara 2021 a wo narěči Trumpa, kiž je sćelak po jeho měnjenju skomolił. Prawiznicy Trumpa sej žadaja, zo sćelak wšitke „ranjace wuprajenja“ hač do pjatka cofnje, so zamołwi a wotškódnjenje zapłaći. Šef BBC Tim Davie je hižo wotstupił.

Zhromadnje so modliłoj

póndźela, 10. nowembera 2025 spisane wot:

Beirut (B/SN). Němski ewangelski biskop Frank Kopania za wukraj a syrisko-ortodoksny patriarch, swjatosć Moran Mor Ignatius Aphrem II. staj so w Beiruće zhromadnje wo měr, runoprawnosć, sprawnosć a wo swobodu křesćanow w Syriskej modliłoj. Patriarch nawjedowaše zjawne aramejske připoł­dniše modlenje. Biskop Kopania přilubi pomoc a podpěru syriskim křesćanam.

Mjezsobna pomoc židow

Jerusalem (B/SN). Wažny wobstatk židowskeje wěry je mjezsobna pomoc. Za tajke dobroćelstwo, hebrejsce „zedaka“, židźa pjenjezy za chudych a potrěbnych składuja. Woni móža tež we wólnym času pomocne organizacije podpěrać. Kóždy jednotliwc móže k tomu přinošować, zo so wšitkim derje wjedźe, njewotwisnje wot toho, hač su přijimarjo pomocy židźa abo nic.

Nabožne symbole

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025