Spěšnišo planować

wutora, 02. decembera 2025 spisane wot:
„Dołhodobniša wěstosć we planowanju“ – to je hesło, kotrež aktualnje ze stron industrije a předewzaćelstwa husto słyšiš. Runje dołho so dlijace planowanske procesy pak tule wěstosć hustohdy znjemóžnjeja. Přikład za to je twar noweho tak mjenowaneho suka w milinowej syči w Hórce blisko Niskeje, kotryž je za přizamknjenje nowych „zelenych“ milinowych připrawow esencielny. Prawdźepodobnje budźe wón w lěće 2027 dotwarjeny. 2015 bě jón předewzaće SachsenNetze planować započinało. Po třoch lětach planowanja a po jednanjach z mějićelemi ležownosćow hač k nakupej bu prěnje twarske naprašowanje 2018 wotpokazane. Tuž dyrbjachu zamołwići projekt přeplanować. Za to pak běše nowa ležownosć trěbna. W lěće 2022 ju SachsenNetze nańdźechu a w aprylu 2024 skónčnje twarsku dowolnosć dóstachu. „Redukowanje běrokratiskich procesow“ je hesło, kotrež mi w tutym zwisku do mysli přińdźe ... Milan Pawlik

Potrěbni na hosćinu prošeni byli

wutora, 02. decembera 2025 spisane wot:
Zhromadna dohodowna hosćina potrěbnych słuša w Choćebuzu mjeztym do tradicionalnych zarjadowanjow tamnišeho Dźěłaćerskeho dobroćelskeho skutka AWO. Wjace hač 80 ludźi, kotřiž steja pod wulkim financnym abo swójbnym ćišćom, bě minjenu sobotu do młodźinskeho kulturneho srjedźišća Glad House přeprošenych. Tam dóstachu słódnu jědź a hodowny darik a nazhonichu, zo njejsu zabyći. Zarjadowanje, kotrež přewjeduja wot lěta 2018, stej wobwodny zwjazk AWO južneje Braniborskeje a Choćebuski měšćanski zwjazk organizowałoj. Dobrowólni pomocnicy dźěłaja w kuchni, pomhaja žurlu wupyšić a hosći posłužuja. Foto: Michael Helbig

To a tamne (02.12.25)

wutora, 02. decembera 2025 spisane wot:

Na raka schorjeny moderator Thomas Gottschalk njeje po słowach swojeje žony Kariny k lěkarjej hić chcył. Spočatk julija je jej switało, zo z jeje mužom něšto njetrjechi. „Thomas bě přiběrajcy měrny a blědy a dyrbješe často na nuznik. Tajkeho jeho njeznajach.“ W Mnichowskej chorowni raka zwěsćichu a Gottschalka hnydom operowachu. 75lětny bě nowinarjam njedawno přeradźił, zo je chory. Nětko čaka zhromadnje ze žonu na wuslědk dalšich přepytowanjow.

Skupinu třoch padušnicow je policija w sewjerorynsko-westfalskim Hammje lepiła. Swědkojo běchu wobkedźbowali, kak žony při durjach susodneho domu klinkaja a po tym do zahrody du. Jako policija dojědźe, spytachu žony přez płót ćeknyć, čemuž zastojnicy zadźěwachu. Padušnicy běchu 14, 16 a 24 lět stare. Posleńca – ­zadnje durje domu – bě wobškodźena.

Z Yad Vashem kooperować

póndźela, 01. decembera 2025 spisane wot:

Jerusalem (B/SN). Durinski ministerski prezident Mario Voigt je na swojej jězbje do Israela daloko sahacu kooperaciju z wopomnišćom holocausta Yad Vashem doporučił. Nimo wuměny wučerjow by zhromadne dźěło z wopomnišćom w Buchenwaldźe blisko Weimara spomóžne było. 1937 zarjadowa SS pod nawodom Heinricha Himmlera tute koncentraciske lěhwo, kotrež sta so ze synonymom za nacional­socialistiske złóstnistwa.

Přećiwo hidźe zakročić

Brüssel (B/SN). Po słowach biskopskeje konferency Europskeje unije (COMECE) ma so přećiwo přiběracej intolerancy a hidźe konsekwentnišo zakročić. Na posedźenju frakcije přesahowaceje dźěłoweje skupiny w Europskim parlamenće žadaše sej zastupowacy generalny sekretar A. Calcagno zasadźenje koordinatora. Loni bu 2 211 antikřesćanskich padow hidy a 274 nadpadow registrowanych.

Měrowy zwón w Jerusalemje

Twarcy brónjow wyskaja

póndźela, 01. decembera 2025 spisane wot:

Stockholm (dpa/SN). Sto najwjetšich brónjenskich koncernow swěta je lěta 2024 rekordne dochody 679 miliardow dolarow (585 miliardow eurow) nadźěłało. Tole wuchadźa z noweje rozprawy Stockholm­skeho měroweho slědźenskeho instituta ­Sipri. To je najwyši hdy registrowany dobytk. Swoje dochody su tež štyrjo wodźacy twarcy brónjow w Němskej stopnjowali: Rheinmetall, Thyssen-Krupp, Hensoldt a Diehl. Jich plus wučinja 36 procentow.

Spahn warnuje před blokadu

Berlin (dpa/SN). Předsyda frakcije CDU/CSU Jens Spahn je před negatiwnymi sćěhami móžneho zwrěšćenja rentoweje reformy knježerstwa CDU/CSU a SPD warnował. W padźe wotpokazanja njemóhło zwjazkowe knježerstwo dale činić, jako njeby so ničo stało, rjekny Spahn w sćelaku ARD. Potom bychu zdobom projekty kaž wobydlerski pjenjez, migracija a energijowa politika blokowane byli. Tuchwilu pak njeje w zwjazkowym sejmje žaneje alternatiwy, je sej Spahn wěsty.

Maduro: USA chcedźa naš wolij

Dospołnje zludani steja ludźo w Hongkongu před wupalenymi wysokodomami. Ličba smjertnych woporow wulkowohenja je mjeztym na 146 rozrostła. Za 40 ludźimi přeco hišće pytaja. Dźěło pomocnikow je jara wobćežne, dokelž je w ruinach ćma. Dotal su wohnjowi wobornicy hakle štyri z cyłkownje sydom wupalenych wysokodomow přeslědźić móhli. Foto: dpa/Amr Alfiky

Nowa młodźinska organizacija AfD

póndźela, 01. decembera 2025 spisane wot:
Gießen (dpa/SN). AfD je w Gießenje naslědowacu organizaciju za Młodu Alternatiwu (JA) załožiła. Wona mjenuje so Generacija Němska (GD). Předsyda je Jean-Pascal Hohm. Na załoženskim kongresu je wjace hač 800 wobdźělnikow wotpowědny młodźinski statut z prawidłami nastupajo rólu a dźěło noweje organizacije schwaliło. Wona ma nětko, hinak hač Młoda Alternatiwa, wusko z AfD dźěłać. Z čłonom młodźinskeje organizacije móže jenož być, štóž je tež čłon AfD. Organizacija je „prawnisce samostatny dźěl strony“, rěka we wustawkach. Sobu dźěłać móža w njej wšitcy čłonojo AfD hač do 36 lět. Něhdźe 25 000 ludźi je w Gießenje přećiwo zjězdej AfD protestowało.

Nadźija na měr w Ukrainje

póndźela, 01. decembera 2025 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je so po wuradźowanjach zastupnikow Ukrainy ze swojim knježerstwom wo móžnosćach za skónčenje wójny w Ukrainje optimistiski wuprajił. Wón je sej wěsty, zo su wuhlady na měrowe rozrisanje, kotrež by wšitkim wobdźělenym dobry kompromis był, dosć dobre. Porno tomu zwurazni wonkowny minister USA Marco Rubio, kiž bě so na jednanjach wobdźělił, zo je „hišće wjele dźěła“. Zwjazkowy wonkowny minister Johann Wadephul (CDU) je kedźbliwy, ale optimistiski: „Smy nětko w rozsudnym tydźenju“, rjekny wón w sćelaku ARD.

Trump je sej wěsty, zo chcetej Ruska kaž tež Ukraina wójnu skónčić. Jeho zastupnik Steve Witkoff pojědźe tutón tydźeń do Moskwy do Krjemla.

Prašenje reparacijow z blida njeje

póndźela, 01. decembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Pod nawodom zwjaz­koweho kanclera Friedricha Merza (CDU) a ministerskeho prezidenta Donalda ­Tuska su so dźensa němsko-pólske knježerstwowe konsultacije wotměli. Wuradźowanja maja dalšemu pohłubšenju partnerstwa mjez woběmaj krajomaj ­přinošować. Hłowne temy konferency běchu prašenja wěstotneje a zakitowanskeje politiki, zhromadne hospodarske dźěło a podpěra Ukrainy.

Wobkedźbowarjo wočakowachu, zo póńdźe tež wo wobchadźenje z němskej okupaciju Pólskeje w Druhej swětowej wójnje ze šěsć milionami morjenych ­Polakow a njesměrnymi škodami. Wo prašenju reparacijow Němskeje w Pólskej dale zjawnje diskutuja. Statny prezident Karol Nawrocki bě problem na swojim nastupnym wopyće w septembru w Berlinje znowa narěčał.

Hinak hač prawicarsko-konserwatiwny prezident njezastupuje liberalne knježerstwo Tuska tute prašenje ofensiwnje, wočakuje pak gestu dobreje wole ze stron zwjazkoweho knježerstwa.

Bamž jako posoł měra witany

póndźela, 01. decembera 2025 spisane wot:

Wulke wočakowanja na wopyt Leja XIV. w krizojtym Libanonje

Beirut (dpa/SN). Bamž Leo XIV. je sej w Libanonje nowe iniciatiwy za měr a wujednanje na dobro wot wójny a krizow střaseneho kraja žadał. Nawoda katolskeje cyrkwje wopyta kraj we wobłuku swojeje prěnjeje wukrajneje jězby po dobrym poł lěće w zastojnstwje. Wčera bě Leo XIV. do Beiruta dolećał, po tym zo je Turkowsku wopytał. Do swojeho wopyta bě wón připowědźił, zo chcył bliskemu wuchodej w Libanonje „poselstwo měra“ wozjewić.

„Měr je tule wulka nadźija a powo­łanje, dar a stajnje njedokónčene twar­nišćo“, rjekny pontifeks na swojim zet­kanju z libanonskim prezidentom Jo­sephom Aounom. Runočasnje bamž politiskich nawodow kraja namołwješe, być „wěrni posoljo měra“, kiž swoje politiske diferency hladajo na wobstejace ćeže přewinu.

W Beiruće wočakowaštaj nawodu ­katolskeje cyrkwje tež prezident parlamenta Nabuh Berri a ministerski prezident Nauaf Salam. Nimo toho sadźi bamž w zahrodźe prezidentskeho palasta cedru, narodny symbol Libanona, kotryž je na chorhoji kraja zwobraznjeny.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025