Puć do njewotwisnosće?

štwórtk, 18. decembera 2025 spisane wot:
Tež hdyž dožiwi ratar raz dobre lěto z dobrymi wunoškami – hustohdy je jeho wjeselo wobmjezowane, wšako płaćizny za ­jeho produkty nadbytka na wikach dla spaduja. Runje dožiwjeja tole producenća mloka. Žiwidłowe koncerny pak tuchwilu situaciju nadbytka mloka znjewužiwaja a w swojim boju wo płaćizny płaćiznu mloka dale a nišo tłóča. Móže ratar na tajke samowólne postupowanje koncernow reagować? Po mojim měnjenju haj. Za to pak dyrbjeli hospodarske struktury změnić, je regionalizować, lokalne ratarske produkciske kołoběhi tworić a ratarske zawody prawdźepodobnje pomjeńšić. Bjez podpěry politiki to njepóńdźe. W rozmołwje z Chróšćanskim bioburom Ignacom Wjeselu na kóncu lětušich běrnjacych žnjow zhonich: Wón móže swoje běrny poměrnje njewotwisnje wot wuwića płaćizny na swětowych wikach předawać, dokelž ma dołhodobniše zrěčenja z regionalnymi woteběraćelemi. Snano je to móžny puć k njewotwisnosći burow? Milan Pawlik

Kolesa zamknyć

štwórtk, 18. decembera 2025 spisane wot:
Na južnej stronje Choćebuskeho hłowneho dwórnišća twarja tele dny nowe parkowanišćo za kolesa. Tam nastanje 190 městnow, hdźež móža ludźo swoje koleso přizamknyć, zdźěla samo na dwěmaj poschodomaj. Nimo toho změja tam wjacore kamory za wačoki. Milinu přinošuje solarna připrawa na třěše. Foto: Michael Helbig

Twarja hoberski skład

štwórtk, 18. decembera 2025 spisane wot:
Kabelsketal (dpa/SN). Posłužbowe předewzaće na polu logistiki L.I.T. AG twari w Kabelsketalu nowy centrum za logistiku. Hač do spočatka přichodneho lěta ­nastanje w bjezposrědnym susodstwje awtodróhi a lětanišća Halle/Lipsk 50 600 kwadratnych metrow wulki skład, zamołwići zdźěleja. Z tym chcedźa region jako wuznamny centrum logistiki skrućić. Centrum chcedźa z ćopłotnej klumpu tepić. Na třěše instaluja solarnu připrawu. Nimo toho wužiwaja dešćowu wodu.

To a tamne (18.12.25)

štwórtk, 18. decembera 2025 spisane wot:

We wjeršku štoma je muž ze swojim płujadłom wisajo wostał. Njezbožo je pilot w zapadnych westfalskich horach nimale njezranjeny přežiwił. Wón wosta něhdźe 20 metrow wysoko tčacy, wohnjowa wobora Porta Westfalica rozprawja. Prawdźepodobnje bě so powjaz torhnył, z kotrymž muž płujadło wodźeše. Pućowarjo běchu njezbožo blisko Wittkindsburga wobkedźbowali a pomocnikow wołali.

Smě přenajer bydlenja žonu jeje pakistanskeho mjena dla wotpokazać? Z tutym prašenjom je so dźensa zwjazkowe sudnistwo w Karlsruhe zaběrało. Žona žada sej wot wikowarja imobilijow zarunanje, dokelž je ju jeje pochada dla diskriminował. Wospjet bě wikowar wobhladanje bydlenja wotprajił. Jako so wona ze „Schneider“, „Schmidt“ abo „Spieß“ přizjewi, bě termin naraz móžny.

50 miliardow eurow za wójsko

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Wobstaranje nowych brónjow za zwjazkowu woboru po słowach zakitowanskeho ministra Borisa Pistoriusa (SPD) „poněčim zaběži“. Etatowy wuběrk zwjazkoweho sejma měješe dźensa předłohi za nowe brónjenske projekty we wobjimje 50 miliardow eurow na blidźe. 22 miliardow eurow wudadźa za wosobinski škit a drastu wojakow, štyri miliardy eurow płaći rakety wotwobaracy system Arrow 2, wjace hač štyri miliardy eurow trjebaja za nowy tank Puma.

Wobydlerski pjenjez změnja

Berlin (dpa/SN). Tři lěta po zahajenju reformy wobydlerskeho pjenjeza chce koalicija CDU/CSU a SPD prawidła přiwótřić a pomjenowanje zaso šmórnyć. Zwjazkowe knježerstwo chcyše wotpowědny namjet ministerki za dźěło Bärbel Bas (SPD) schwalić. Takrjec w poslednim wokomiku bě so knježerstwo na nowe formulacije dojednało. Tak chcedźa srědki skrótšić, jeli so přijimarjo pjenjez prawidłownje njepřizjewja. Štóž přicpějomne dźěło wotpokazuje, dyrbi tohorunja ze skrótšenjemi ličić.

Trump připowědźa narěč

Zwjazkowi policisća USA wotwjedu muža, kotrehož su we wobłuku racije přećiwo ilegalnym zapućowarjam w Chicagu zajeli. Prezident USA Donald Trump bě sylnišu prezencu zwjazkowych policistow wukazał, kotřiž maja bój přećiwo kriminaliće ­zesylnić. W USA bydli něhdźe dwanaće milionow ludźi bjez płaćiwych dokumentow. Foto: dpa/Jim Vondruska

Rozsudny wjeršk EU za Merza

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Krótko do zahajenja jednoho z najwažnišich wjerškow EU, na kotrymž so 27 statnych a knježerstwowych šefow zeńdźe, je zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) zwjazkowemu sejmej wotpowědnu knježerstwowu deklaraciju zapodał. W srjedźišću wuradźowanjow, kiž so jutře w Brüsselu zahaja, steji rozsud wo tym, hač wužiwa EU w Europje składowane sta miliardow eurow statneho zamóženstwa Ruskeje, zo by Ukrainu podpěrowała. Merz je so na čoło tych stupił, kotřiž so najbóle za to zasadźuja. Dyrbjało-li předewzaće zwrěšćić, by to tež wulka poražka za zwjazkoweho kanclera była. Belgiska je připowědźiła, zo projekt njepodpěruje, Ma­dźarska plany raznje wotpokazuje. Merz měni, zo je rozsud „prašenje přichoda EU“.

Klingbeil: Rěčimy, budźe-li na času

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Předsyda SPD Lars Klingbeil je zdźeržliwje na prašenje za móžnym zasadźenjom němskich wojakow za zawěsćenje měra w Ukrainje reagował. „Nječińmy pjatu kročel do prě­njeje, debatujmy wo tym, hdyž budźe čas za to prawy“, rjekny Klingbeil Osna­brückskim nowinarjam. „Jasne je: Němska swojej zamołwitosći stajnje wotpowěduje. Hižo nětko smy najwjetši podpěraćeljo Ukrainy“, wicekancler doda.

Po dwaj dnjej trajacych jednanjach z Ukrainu běchu so předwčerawšim, póndźelu, wjacore europske kraje za to wuprajili, wot Europy nawjedowanu multinarodnu wojersku jednotku zestajeć. Wojacy měli ukrainske wójsko podpěrować a powětrowy rum kraja dohladować.

Trump žada sej wolij Venezuele

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je wulku wojersku prezencu swojeho wójska před pobrjohom Venezuele z pokładami zemskeho wolija w južnoameriskim kraju zwjazał. Na swojej internetnej platformje Truth ­Social republikan piše, zo je Venezuela USA „wolij, kraj a druhe zamóženstwo pokradnyła“ a žada sej „hnydomne wróćenje“. Knježerstwo Venezuele žadanja wotpokazuje. „Groteskne hroženje“ Trumpa je hrube ranjenje prawa ludow.

Spočatk 2000tych lět bě Venezuela swoje składy zemskeho wolija zestatniła. Potrjechene běchu wukrajne a tež firmy z USA. Slědowaše juristiska zwada wo ­zarunanje.

Trump je swoje postupowanje přećiwo Venezueli mjeztym dale přiwótřił. Wón mjenowaše knježerstwo prezidenta ­Nicolása Madura „teroristisku organi­zaciju“ a je blokadu wšěch wolijowych tankowcow připowědźił, kotrež steja na lisćinje sankcijow USA a so Venezueli ­bliža abo přistawy kraja wopušća.

Prěni krok doprědka

srjeda, 17. decembera 2025 spisane wot:
Chcedźa jón potajkim wuchować. Institut za sorabistiku tči w krizy, tole je fakt. ­Koncept, kotryž je uniwersita nětko předpołožiła, je prěni krok do praweho směra. Wosebje šarmantna je ideja kulojteho blida. Nadźijomnje pak smě so tež zajimowana zjawnosć w prawidłownych wotstawkach na tutych posedźenjach wobdźěleć. Dale a bóle spyta uniwersita swoje problemy mjenujcy internje zrjadować. Tole bě dekan Meisnitzer wčera eksplicitnje tak zwuraznił. Institut za sorabistiku pak njeje jedyn z mnohich na uniwersiće. Je to jenički institut, kotryž ma najlěpšich serbšćinarjow wukubłać. Tutón narok ekscelency smě a dyrbi tež serbska zjawnosć sobu wobkedźbować a přewodźeć. Nětko ma so pokazać, hač koncept woprawdźe skutkuje abo hač někotři z tych, kotřiž institut hižo lětdźesatki dominuja, swoju awtoritu dale zasadźuja. Jako Serbske Nowiny wuwiće dale kritisce wobkedźbujemy. Maximilian Gruber

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025