Witataj rentowy namjet
Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) móže sej derje předstajić, zo je rentowa staroba w přichodźe na to wjazana, kelko lět su ludźo přinoški płaćili. „To je bjeze wšeho předstajomne“, rjekny wón w sćelaku ARD. Najebać to pak chce wón wuslědk wuradźowanjow rentoweje komisije wočaknyć, město toho zo hižo nětko wo wšelakich dypkach diskutuje. Tež ministerka za dźěło Bärbel Bas (SPD) namjetej přihłosuje. Dźěłodawarjo jón porno tomu wotpokazuja.
Trump kritizuje Europu
Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je Europu znowa wótrje kritizował. „Europa wuwiwa so do jara špatneho směra.“ Tole je špatnje za ludźi, Trump w Běłym domje rjekny. USA nochcedźa, zo so Europa tak jara změni, tak Trump dale. Wón wupraji so w tym zwisku wo chłostanju EU přećiwo internetnej platformje X we wysokosći wjacorych milionow dolarow. „To je jara zła wěc“, Trump rjekny.
Wjace muži zawostajenych
Mjez Thailandskej a Kambodźu su nowe wojerske rozestajenja wudyrili. ...
67 žurnalistow morjenych
Paris (dpa/SN). 67 žurnalistow je minjene dwanaće měsacow po wšěm swěće při dźěle swoje žiwjenje přisadźiło. Najwjace z nich buchu z woporom wójnow a kriminelnych syćow, zdźěla organizacija za čłowjeske prawa „Reporterojo bjez mjezow“ w swojej kóždolětnej bilancy nastupajo swobodu nowinarstwa.
Najstrašniša kónčina wostanje Gazaske pasmo, w kotrymž je 29 reporterow wo žiwjenje přišło. Druha najstrašniša městnosć bě Mexiko z dźewjeć smjertnymi woporami. Tež zajeća su w mnohich kónčinach riziko za medije. Po aktualnej rozprawje sedźi tuchwilu 503 žurnalistow w 62 krajach w jastwje. Najwjace reporterow je w Chinje (121) a w Ruskej (48) zajatych.
Wjace mortwych na dróhach
Wiesbaden (dpa/SN). Ličba smjertnych woporow wobchadnych njezbožow na dróhach Němskeje drje budźe lětsa zaso snadnje wyša. Hač do kónca lěta móhła wona na 2 810 rozrosć, wuchadźa z trochowanja Zwjazkoweho statistiskeho zarjada we Wiesbadenje. Loni bě jich 2 770 smjertnych woporow.
Dotal najniši staw běchu w lěće koronapandemije 2021 registrowali. Tehdy bě při wobchadnych njezbožach 2 562 mortwych. Wjace hač 21 000 smjertnych woporow běchu porno tomu 1970 při wobchadnych njezbožach zličili. To bě najwyša ličba po zahajenju statistiki před wjace hač 70 lětami.
Ličba wobchadnych njezbožow wostanje z 2,5 milionami tak wulka kaž loni.
Merz: Přinoški klětu stabilne
Niederkassel (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) z toho wuchadźa, zo wostanu přinoški ludźi za zakonske chorobne kasy klětu stabilne. „Chcemy tomu zadźěwać, zo přinoški stupaja“, rjekny wón we wusyłanju ARD „Arena“ a doda, zo je to „wurazny zaměr knježerstwa“.
Ministerka za strowotnistwo Nina Warken (CDU) bě lutowanski paket dweju miliardow eurow wosebje za chorownje zdźěłała. Zwjazkowa rada pak je plan zadźeržała a jón posrědkowanskemu wuběrkej přepodała. Zwjazkowe kraje, kiž su za planowanje chorownjow zamołwite, žadaja sej wot zwjazkoweho knježerstwa jasne přilubjenje, zo je skrótšenje popłatkow za chorownje jónkrótne a zo so přichodne lěta hižo njewospjetuje. Nětko čas tłóči: Ma-li zakoń wot 1. januara płaćiwy być, dyrbja so wobdźěleni spěšnje dojednać, wšako ma jón tež hišće zwjazkowy sejm schwalić.
Nawoda chorobneje kasy technikarjow Jens Baas z tym liči, zo přinoški klětu stupaja. „To je realistiske.“
Žadyn kraj na dobro Ruskeje
Wuradźuja wo předźěłanym měrowym planje za skónčenje wójny w Ukrainje
London (dpa/SN). Předźěłanu wersiju měroweho plana USA za skónčenje wójny w Ukrainje su po informacijach statneho nawodnistwa w Kijewje dźensa we Washingtonje přepodać chcyli. Wot knježerstwa USA zdźěłany měrowy plan su wot 28 na 20 dypkow skrótšili, prezident Wolodymyr Zelenskyj ukrainskim žurnalistam zdźěli. „Ukrainje napřećo njepřećelsce zmyslene pozicije smy wušmórnyli“, wón rjekny.
Zo Ukraina Ruskej kónčiny swojeho kraja přewostaji – štož je wosebje łoskoćiwy dypk w rozmołwach wo móžnym měrowym rozrisanju – Zelenskyj dale raznje wotpokazuje. „Nimamy po zakonju žane prawo k tomu, tež po ludowym prawje nic“, jeho agentura Interfax cituje. Ruska porno tomu dale na tym wobstawa, sej kónčiny na wuchodźe Ukrainy přiswojić.
Chaos jako system
System AfD skutkuje. Na wobsahowej runinje drje hišće njeje cyle tak efektiwny, ale tola wón skutkuje. Na posedźenju wokrjesneho sejmika bě tole jasnje widźeć. System AfD – to je wosebje chaos a to je podrywanje demokratiskich a parlamentariskich wašnjow. Dokelž so předsydka frakcije AfD boješe, zo móhł něchtó z jeje rjadow za noweho społnomócnjeneho za integraciju hłosować, sej wona hnydom tajne wothłosowanje žadaše. Hač je tole prawnisce docyła dowolene, to wčera nichtó njewědźeše. A hišće něšto je zajimawe: Krajny rada Witschas je namjetam z praweho boka napřećo wjele wotewrjeniši hač tym z lěweho. To njezadźiwa, wšako je wón w zašłosći husto dosć dopokazał, zo je jeho politiski program jeničce kurs mjezsobneho hacanja z populistami a ekstremistami. Wón měł jenož kedźbować, zo jemu wokrjesni radźićeljo demokratiskich frakcijow pod tutej premisu swoju podpěru njezapraja.
Maximilian Gruber
Lětuši wosušk 2 100 kg wažił
Wjace plajtoww Sakskej
Drježdźany (dpa/SN). Ličba zawodowych insolwencow w Sakskej je po posudku hospodarskeje informaciskeje słužby Creditreform tež lětsa zaso stupała. Wot 10 000 předewzaćow je lětsa prawdźepodobnje 72 wot insolwency potrjechenych. Loni bě jich 66, kaž z přehladki krajow wuchadźa. Sakska je z tym pod němskim přerězkom. Po wšej Němskej wěšći Creditreform za lěto 2025 na 10 000 firmow 76 insolwencow. Loni bě jich 71. Ličby we wšitkich zwjazkowych krajach stupaja. Wosebje wysoka je w kwota w Berlinje (130). Najmjenje plajtow je porno tomu w Durinskej (48).
Lěta 2021 bě po wšej Němskej na 10 000 firmow 47 insolwentnych. „Trajacy rozrost jasnje pokazuje, zo kriza mjeztym cyły spektrum němskeho hospodarstwa zapřija a zo jeje dla dźeń a wjace předewzaćow pod ćišćom steji“, fachowcy hospodarskeje informaciskeje słužby pisaja.
K najwjetšim płaćenja njekmanym předewzaćam w Sakskej słušatej Rudnohórska chorownja w Annabergu-Buchholzu z 2 500 přistajenymi a twarc solarnych modulow Meyer Burger ze 600 potrjechenymi dźěłaćerjemi.
To a tamne (09.12.25)
Njeluba překwapjenka na swjedźenju swjateho Mikławša w braniborskim Wikowje (Elsterwerda): Wobsedźer bydlenja dyrbješe sobotu wječor zwěsćić, zo su njeznaći z jeho bydlenja myjadło a cyłu kupansku wanju pokradnyli. Paduši běchu při tym durje bydlenja chětro wobškodźili a tež dalše wěcy pokradnyli. Što z myjadłom a wanju chcedźa, policija nětko přepytuje.
Na wšěch 130 hodownych štomow su paduši z mobilneho předawanišća w Choćebuzu pokradnyli. Sobudźěłaćerjo njeskutk wčera rano zwěsćichu a policiju informowachu. Prawdźepodobnje běchu so paduši kónc tydźenja do předawanišća zadobyli. Policija njeskutk přepytuje. Cyłkownu hódnotu rubizny trochuja na wjace hač 4 000 eurow. Kriminalna policija tuka, zo spytaja paduši hodowne štomy na prowizoriskim stejnišću za tunju płaćiznu předać.
