Swjatočnje su na Starych wikach w Choćebuzu předwčerawšim, póndźelu, po starej tradiciji wosušk adwentnych wikow nakrali. Rumpodichej pomhachu při tym wodźacy zastupnicy radnicy. Lětuši wosušk wjacorych pjekarnjow kónčiny je šěsć metrow ­dołhi a waži 40 kilogramow. Dochody z předawanja wosuška su za dźěćacy dom w Bórkowach. Foto: Michael Helbig

Aktiwisća zasudźeni

srjeda, 26. nowembera 2025 spisane wot:

Hamburg (dpa/SN). Dźesać aktiwistow skupiny Poslednja generacija, kiž chce klimu škitać, dyrbi swojeje blokady Hamburgskeho lětanišća dla wjace hač 400 000 eurow lětarskemu předewzaću Eurowings płaćić. Tole je Hamburgske krajne sudnistwo po dwě lěće trajacym ciwilnym procesu rozsudźiło. Jeli wobskorženi hišće raz lětanišćo blokuja, ­hrozy jim hač do šěsć měsacow jastwa.

13. julija 2023 běchu aktiwisća płót lětanišća rozrězali a so na ležownosć za­dobyli. Štyrjo z nich so njedaloko betonowych čarow za wotlět a přizemjenje ­lětadłow přilěpichu, čehoždla bě lětanišćo dlěši čas zlemjene. Eurowings bě ­skupinu na to wobskoržiła. Wobdźělnicy běchu 19 do 63 lět stari.

Merz: Tempo reformow wysoki

srjeda, 26. nowembera 2025 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowy kancler Friedrich Merz (CDU) je ludźi w Němskej na dalše hłuboko sahace hospodarske a socialne reformy nastajił. „Tempo reformow wostanje dale wysoki“, rjekny Merz w generalnej debaće zwjazkoweho sejma. „Historiske časy su časy historiskich pruwowanjow, nic jenož za knježerstwo, ale za wšu demokratisku towaršnosć.“ Merz na to pokaza, zo so prěnje wuspěchi politiki koalicije CDU/CSU a SPD hižo pokazuja. Tak je wuwiće na twarnišćach zaso pozitiwne, wón twjerdźeše.

Předsydka opoziciskeje AfD Alice ­Weidel knježerstwu wumjetowaše, zo steji kaž kapitan na łódźi Titanic a tomu přihladuje, kak so łódź podnuri.

Trump sćele Witkoffa do Moskwy

srjeda, 26. nowembera 2025 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je dwě zetkani připowědźił, kotrejž matej zastupnicy USA z Ruskej a Ukrainu přewjesć. W rozmołwach maja zamołwići poslednje zwadne dypki měroweho plana za Ukrainu rozrisać, ­piše republikan na swojej internetnej platformje Truth Social.

Po informacijach Trumpa ma so wurjadny pósłanc Steve Witkoff z ruskim prezidentom Wladimirom Putinom w Moskwje zetkać. Runočasnje zetka so statny sekretar zakitowanskeho ministerstwa USA Daniel Driscoll z wodźa­cymi zastupnikami Ukrainy.

Trump chce so běžnje wo wotběhu rozmołwow informować dać, runje tak kaž wonkowny minister Marco Rubio a zakitowanski minister Pete Hegseth.

Do Trumpoweje iniciatiwy bě Ukraina najwažnišim dypkam měroweho plana USA přihłosowała. Tole bě sekretar narodneje wěstotneje rady Ukrainy Rustem Umjerow medijam zdźělił.

Skónčnje wo tym rěčimy

srjeda, 26. nowembera 2025 spisane wot:
Na kóncu zarjadowanja wčera sej Sieghard Kozel a Axel Arlt přeještaj, zo so něchtó namaka, kiž stawizny serbskeho nowinarstwa raz porjadnje přeslědźi. Zajimawy to nadawk, wšako tole dotal nichtó činił njeje. Jako pak so jeju přitomni prašachu, hdźe su wotpowědne dokumenty składowane, dyrbještaj wobaj přiznać, zo tute hišće w priwatnymaj archiwomaj chowataj. Po přewróće je so potajkim tójšto zhubiło. A Bóh wě, kelko dokumentow su zamołwići tehdy zničili. Zajimawe wšak je, zo so nětko, nimale 40 lět po kóncu NDR, zjawnje wo censurje a wašnju dźěłanja w Nowej dobje rěči. Hišće zajimawše, zo sej ći, kiž drje běchu prawdźepodobnje tehdy tarč a mječ strony, nětko swoje stawizny pisaja. Za diskusiju wo stawiznach stej stajnje znajmjeńša dwě perspektiwje trěbnej. Tych, kiž bychu liniji tehdyšeho wjednistwa redakcije znapřećiwili, pak wčera nichtó přeprosył njeje. Škoda, wšako je dźeń a mjenje ludźi, kiž móža so k tomu wuprajić. Maximilian Gruber

To a tamne (26.11.25)

srjeda, 26. nowembera 2025 spisane wot:

Jědojty płun fosfin su w Istanbulu w hotelowej stwě zemrěteje Hamburgskeje swójby našli. Maćiznu su na meblach kaž tež na trjenjach hotela zwěsćili. Hač je płun smjerć swójby woprawdźe zawinował, njeje přiwšěm hišće dopokazane. Přećiwo škódnikam zasadźuja často aluminiumowy fosfit. W zwisku z włóžnotu powětra wuwiwa so jědojty fosfin. Zo je so swójba z jědźu zajědojćiła, fachowcy mjeztym wuzamkuja.

Wopačne zapodaće do nawigaciskeho nastroja je w Bayerskej zasadźenje policije zawinowało. Dźěłaćer z Durinskeje chcyše po bencin jěć. Přez misnjenje pak njewodźeše jeho nawi do dźewjeć kilometrow zdaleneho Neukirchena pola Sulzbacha, ale do 116 kilometrow zdaleneho Neukirchena w Čornym lěsu. Dokelž bě tež aku jeho telefona prózdny, wołachu kolegojo policiju. Hakle po pjeć hodźinach tu 58lětny zaso bě.

Steinmeier město Wojerecy wopytał

wutora, 25. nowembera 2025 spisane wot:

Wojerecy (AK/SN). Dobrowólni a čestnohamtsce angažowani su rjap demokratije. „Dyrbimy wo demokratiju a wo zhromadnosć wojować. Za to trjebamy mnohostronske městnosće za zetkawanje“, wuzběhny zwjazkowy prezident Frank-Walter Steinmeier wčera we Wojerecach. We wobłuku rjada „Rumnosće zetkawanja“ wopyta wón wobydlerski centrum a tamnišu Kulturnu fabriku. Jednaćel Uwe Proksch, Wojerowski wyši měšćanosta Torsten Ruban-Zeh (SPD) a sakska ministerka za kulturu a turizm Barbara Klepsch (CDU) jeho witachu.

Zwjazkowy prezident so do złoteje knihi města zapisa. Rozmołwjał je so Steinmeier z čłonami młodźinskeje měšćanskeje rady, ze zastupjerjemi kofejownje „repair“, z akterami Nowoměšćanskeho foruma a ze zamołwitej za serbske naležnosće Dianu Karbowej.

Prawicarske prudy skupinu starosća

wutora, 25. nowembera 2025 spisane wot:

Dźěłowa skupina słowjanskich mjeńšin FUEN (AGSM) je so minjeny tydźeń w měsće Nova Gorica/Gorizia schadźowała. Słowjenska mjeńšina z Italskeje bě hosćićel zeńdźenja. Nimo předsydy AGSM dr. Hartmuta Leipnera staj so na nim ze stron Serbow referent Domowiny Clemens Škoda a čłon zwjazkoweho předsydstwa Beno Bělk wobdźěliłoj.

Nova Gorica/Gorizia (SN). Čłonojo dźěłoweje skupiny AGSM zaběrachu so sobotu, třeći dźeń schadźowanja, wosebje ze słowjanskimi mjeńšinami, z jich situaciju a wužadanjemi. Tak předstaji so nowy sobustaw, ukrainska mjeńšina w Madźarskej, kotraž nětko swoje šule wudźeržuje a swoje prócowanja na kulturnym a rěčnym polu z podpěru madźarskich statnych instancow wutwarja.

Trump Ukrainy dla optimist

wutora, 25. nowembera 2025 spisane wot:

Washington (dpa/SN). Prezident USA Donald Trump je po słowach swojeje ­rěčnicy dale optimistiski, zo budu rozmołwy wo měrowym rozrisanju w Ukrainje wuspěšne. Rozmołwy mjez narodnym wěstotnym mustwom prezidenta a ukrainskej delegaciju minjeny kónc tydźenja běchu jara produktiwne, rěčnica Běłeho domu Karoline Leavitt rjekny. Nětko je hišće někotrych dypkow, wo kotrychž njejsu so dotal dojednali. Zo wójna dale traje, „prezidenta jara mjerza“.

Spahn za reformy renty

Berlin (dpa/SN). Nawodnistwo frakcije CDU/CSU w zwjazkowym sejmje žada sej hladajo na internu kritiku nastupajo předwidźany rentowy zakoń nuznje trěbne reformy. Předsyda frakcije Jens Spahn rěčeše wo „woprawdźitej trěbnosći reformow“. Hač do kónc lěta chcedźa rozmołwy wo rentowym pakćiku wotzamknyć, Spahn rjekny. Skupina 18 młodych zapósłancow unije nochce planam přihło­sować. Tak njeby koalicija žanu wjetšinu w sejmje měła.

Sudnistwo skóržbu wotpokazało

Najwjetši hodowny štom swěta su wčera w Dortmundźe swjatočnje zaswěćili, wo tym tamniše měšćanske zarjadnistwo informuje. Něhdźe 40 tonow ćežki objekt je 45 metrow wysoki a wobsteji z 1 200 małych šmrěkow. Hoberski štom běchu 1996 prěni króć natwarili. Jón pyši 140 000 lampičkow LED. Na wjeršku štoma steji štyri metry wulki jandźel. Foto: dpa/Martin Meissner

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025