Krajny sejm wuradźuje

wutora, 11. decembera 2018 spisane wot:

Drježdźany (dpa/SN). Sakski krajny sejm je dźensa swój posledni wuradźowanski tydźeń lěta 2018 zahajił. W srjedźišću steji debata wo dwójnym etaće 2019 a 2020. Sakska planuje z cyłkownje 41 miliardami eurow telko kaž hišće ženje wudać. Dźensa wobjednachu tohorunja namjet frakcijow CDU a SPD, zo ma knježerstwo ze Zwjazkom a Braniborskej jednanja wo nowym financowanskim zrěčenju za Załožbu za serbski lud zahajić.

Do hód znowa chaos hrozy

Barcelona (dpa/SN). Krótko do hód hrozy so rozestajenje mjez centralnym knježerstwom Španiskeje a separatistami w Katalonskej znowa powjetšić. W Madridźe starosća so připowědźe radikalnych podpěrarjow njewotwisnosće dla, katalansku stolicu Barcelonu 21. decembra do chaosa ćěrić a zlemić chcyć, kaž španiska telewizija dźensa rozprawja. Tón dźeń chce premier Pedro Sánchez tam posedźenje ministerskeje rady wotměć. Njeje jasne, hač zetka so tež z regionalnym prezidentom Quimom Torru.

Snadne rozdźěle

Irakski hólčec pokazuje victory-znamjo na jězbje do tak mjenowaneho „zeleneho pasma“ składnostnje swjatočnosćow wčera­wšeje prěnjeje róčnicy dobyća Iraka nad teroristiskej milicu Islamski stat. W decembrje 2017 bě tehdyši irakski premier­minister al-Abadi wozjewił, zo je teritorij irakskeho stata po wojerskej akciji, kotruž běchu USA podpěrali, wuswobodźeny. „Zelene pasmo“ je hač do dźensnišeho centrum mjezynarodneje prezency w irakskej stolicy Bagdadźe. Foto: dpa/Ameer Al Mohammedaw

Chwalba a kritika

wutora, 11. decembera 2018 spisane wot:
Drježdźany (dpa/SN). Sakske knježerstwo dyrbi sej jasny wobraz přichoda stworić. To měni Drježdźanski politologa Hans Vorländer. Knježerstwo Michael Kretschmera (CDU) je drje w prěnim lěće skutkowanja rjad dawno trěbnych naprawow nastorčiło, přiwšěm „njetworja jednotliwe naprawy hišće cyłkowny wobraz. Pobrachuje wizija, hdźe chce Sakska za něhdźe dźesać lět stać“, praji Vorländer. Loni 13. decembra bu Michael Kretsch­mer za knježerstwoweho šefa w Sakskej wuzwoleny. Lěto po tym žněje wón tójšto chwalby, ale tež kritiku.

Wothłosowanje wotprajene

wutora, 11. decembera 2018 spisane wot:

London/Berlin (dpa/SN). Britiska premierministerka Theresa May je so dźensa k rozmołwam wo wustupje Wulkeje Britaniskeje z Europskeje unije z nižozemskim knježerstwowym šefom Markom Ruttu a ze zwjazkowej kanclerku Angelu Merkel (CDU) zetkała. Do toho bě wona za dźensa wječor planowane wothłosowanje w britiskim parlamenće nastupajo z Brüsselom wujednane zrěčenje wo brexiće wotprajiła. Wšako bě wot­widźeć, zo w parlamenće žana wjetšina za nje była njeby.

Najwjetši zadźěwk w zrěčenju je tak mjenowany backstop, potajkim garantija, zo po brexiće žane nowe namjezne kontrole mjez britiskej Sewjernej Irskej a čłonom EU Irskej njenastanu. Hewak móhło być, zo přewinjena wobydlerska wójna znowa wudyri. Rjadowanje předwidźi, zo wostanje Wulka Britaniska jako cyłk tak dołho w europskej cłownej uniji, doniž njeje problem z nowym zrěčenjom rozrisany. Wčera wječor bě May w britiskim parlamenće hišće raz potwjerdźiła, zo chce dale za zrěčenje wojować.

Greenpeace přesłapjena

wutora, 11. decembera 2018 spisane wot:

Rozsudna faza klimoweje konferency w Katowicach so započała

Katowice (dpa/SN). Na druhe a rozsudne koło swětoweje klimoweje konferency w Pólskej je wčera tójšto knježerstwowych šefow a ministrow přichwatało, mjez nimi tež němska ministerka za wobswět Svenja Schulze (SPD). Wuradźowanja něhdźe 200 statow w Katowicach k zwoprawdźenju Pariskeho klimoweho zrěčenja maja po móžnosći hač do pjatka wotzamknjene być. Zaměr je nadrobna lisćina směrnicow, zo bychu plany za škit klimy jednotliwych statow přirunajomne a přepruwujomne byli. Nimo toho dźe wo dalše pjenježne přilubjenja wuwićowym krajam, kotrež tak a tak hižo pod wuskutkami woćoplenja zemje ćerpja.

Poprjancowej chěžce a paslenskej kófraj

wutora, 11. decembera 2018 spisane wot:
Zapósłanc CDU w Sakskim krajnym sejmje Alojs Mikławšk je wčera Ralbičansku pěsto­warnju wopytał. Tajke dohodowne wopyty wón wot lěta 2009 prawidłownje přewjeduje a poby mjeztym w 38 dźěćacych dnjowych přebywanišćach, kaž z jeho nowinskeje zdźělenki wuchadźa. Lětsa wopyta sydom tajkich zarjad­nišćow a je Ralbičanskim­ dźěćom jako překwapjenku poprjancowej chěžce a paslenskej kófraj sobu přinjesł. Na wopytach wobhonja so wón tež wo wšědnym dnju a wo pro­blemach w přebywanišćach. Z nawodnicu Jadwigu Nukowej (nalěwo) wobrěča wón tónkróć přechod dźěći do šule. Foto: Nancy Stelzner

To a tamne (11.12.18)

wutora, 11. decembera 2018 spisane wot:

Samotwarjeneje atrapy błyskača dla dyrbi so muž w Kölnje před sudnistwom zamołwić. Muž bě so lěta dołho z městom wadźił, žadajo sej kontrole wuka­zaneje spěšnosće 30 km/h před swojim domom. Dokelž město njereagowaše, sej muž atrapu błyskača natwari a staji ju na zahrodu před domom, zo by šoferow nuzował tam pomału jězdźić. Statne rěčnistwo jemu nětko wumjetuje, zo je sej hamtske prawa přiswojił.

Jeno ze zastupnym lisćikom móža ludźo lětsa patoržicu požadane Bože słužby ewangelskeje wosady w Essenje wopytać. Hłowna přičina su wěstotne před­pisy, po kotrychž njesmě nichtó w cyrkwi stać, zamołwići zdźěleja. Nastork, za­wjesć­ darmotne lisćiki, běchu loni „njerjane diskusije“, jako dyrbjachu wopy­towarjow při durjach přepjelnjeneje cyr­kwje wotpokazać.

Puće wujednanja namakać

póndźela, 10. decembera 2018 spisane wot:

Drježdźany (B/SN). Na rozmołwje z Drjež­dźansko-Mišnjanskim biskopom Heinrichom Timmereversom we wobłuku Katolskeje akademije w Drježdźanskim domje katedrale 29. nowembra wobdźělištej so paliatiwna lěkarka dr. med. Barbara Schubert kaž tež dušepastyrka Drježdźanskeho jastwa Angelika Lang. W srjedźišću wječora steješe pra­šenje, kak radźi so wujednanje krótko do smjerće. „Kóždy dźeń ludźo druhich ranja, ponižeja a jim žiwjenske móžnosće rubja. Woporam je často lědma móžno, skućićelam wodać. A hustodosć so skućićeljo wobaraja, swoju winu­ do­widźeć. Křesćanska wěra pak namoł­wja nas wšěch k wujed­nanju, a to je wuža­danje“, rjekny biskop Timmerevers. „Puć wujednanja njeje teoretiski, ale praktiski a indiwiduelny.“

Nowa metoda přepytowanja

Brexit hišće zadźeržeć?

póndźela, 10. decembera 2018 spisane wot:

Luxemburg (dpa/SN). Wulka Britaniska móhła za klětu připowědźeny wustup kraja z Europskeje unije hišće jednostronsce a bjez přihłosowanja druhich krajow EU zadźeržeć. To je Europske sudnistwo (EuGH) dźensa w Luxemburgu rozsudźiło. Najwyše šotiske sudnistwo bě EuGH wo posudk w naležnosći prosyło. Jutře chce britiski parlament wo zrěčenju wothłosować, kotrež bě premierministerka Theresa May nastupajo brexit z EU wujednała.

Stawk wobchad lemił

Berlin (dpa/SN). Warnowanski stawk lokomotiwnikow je dźensa železniski wobchad po wšej Němskej masiwnje haćił. Po informacijach rěčnika je železnica dalokowobchad ćahow dospołnje přetorhnyła. Tež w městach běchu wuskutki razne. Byrnjež w pjećich zahajeny stawk w 9 hodź. zakónčeny był, běchu wuskutki hišće cyły dźeń čujomne. Dźěłarnistwo EVG žada sej w tarifowym konflikće za 160 000 přistajenych wjace mzdy.

Čakaja na narěč Macrona

Warnuja před pačenjom CDU

póndźela, 10. decembera 2018 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Po wuzwolenju Annegret Kramp-Karrenbauer za nowu předsydku CDU je prezident zwjazkoweho sejma Wolfgang Schäuble wšelake lěhwa swojeje strony namołwjał, demokratiske prawidła akceptować. „Štóž chcył so nětko wjećić, tón podawa so do njeprawdy. Takle demokratija njefunguje“, Schäuble nowinarjam rozłoži. Tež hessenski ministerski prezident Volker Bouffier žada sej disciplinu w CDU. „Někotři su přesłapjeni. To móžu derje rozumić. Njeje pak žaneje přičiny, nětko kózlika wjazać“, wón žurnalistam rjekny.

Annegret Kramp-Karrenbauer bě so w Hamburgu z 52 procentami hłosow přećiwo Friedrichej Merzej přesadźiła, kiž dósta 48 procentow. Po snadnej poražce Merza na zjězdźe strony w CDU strach přiběra, zo móhli so hrjebje mjez kři­dłomaj strony pohłubšić. Předewšěm w konserwatiwnym lěhwje knježi wulka njespokojnosć. Předewšěm zastupnicy wuchodneje Němskeje běchu so jasnje za Friedricha Merza wuprajili.

Kaž Kramp-Karrenbauer sobotu po­twjerdźi, njeje w mnohich prašenjach wulkich wobsahowych rozdźělow mjez njej, Merzom a Jensom Spahnom.

nawěšk

  • Minjenu sobotu, 24. nowembra, wotmě so Budyskim NSLDź lětuša Schadźowanka. Tule namakaće někotre fotowe impresije.
Das alljährliche Treffen der sorbischen Studierenden, Absolventen und Gymnasiasten Schadźowanka fand am Samstag, den 24. November, zum

nowostki LND