Čehodla su Serbja wuwzaćni Słowjenjo

štwórtk, 23. apryla 2026 spisane wot:

3. dźěl esejistiskeje serije wo słowjanskim žiwjenju Europy a wo tym, čehodla Serbja poprawom na čole Słowjanow steja

Prěni a druhi dźěl tuteje serije stej někotre aspekty wobswětliłoj, kak słowjanske ludy w srjedźnej Europje funguja. Mjez druhim, zo „su Serbja jako němscy staćenjo runočasnje jeničcy Słowjenjo, kotřiž su na zapadźe žiwi – hdyž z wočomaj zapadneho Europčana na nich zhladuješ“. To wšak njeje jenička serbska swojoraznosć. Žadyn druhi słowjanski lud njezaběra přirunujomnu poziciju.

Nowy terminal wotewrěli

štwórtk, 23. apryla 2026 spisane wot:

Frankobrod n. M. (dpa/SN). Předewzaće Fraport je wčera na najwjetšim němskim lětanišću w Frankobrodźe n. M. třeći terminal za pasažěrow wotewrěło. Dźensa zahaja tam regularnu dźěławosć. Wjace hač štyri miliardy eurow je Fraport za to inwestował. Nowy terminal su dlěje hač dźesać lět twarili. Wotewrjenje bě spo­čatnje w lěće 2022 planowane a twarske kóšty mějachu poprawom 2,5 do 3 miliardow eurow wučinjeć.

Naćisk reformy předstajiła

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowa ministerka za strowotnistwo Nina Warken (CDU) je wčera naćisk za reformu nuzoweho mediciniskeho zastaranja předstajiła. Hłowny dypk w nowym zakonju je wodźenje pacientow z pomocu nowych centralnych kontaktnych městnosćow w klinikach kaž tež telefonisce, wosebje w nocy a kónc tydźenja. Pod čisłom 116 117 dóstanu ludźo po cyłej Němskej w nuzy mjez druhim lěkarsku poradu, dokal dyrbja so konkretnje podać abo hač je lěpje chorobne awto zawołać.

Wuradźuja wo škitnych naprawach

Syn poslednjeho šaha w Iranje, Reza Pahlavi, kotryž je w eksilu w USA žiwy, přebywa dźensa w Berlinje. Oficialny termin za ­zastupjerjemi zwjazkoweho knježerstwa wón nima. Předewšěm konserwatiwne skupiny Iranjanow přeja sej jeho jako politi­skeho nawodu iranskeje opozicije. Foto: pa/Sebastian Gollnow

Eklat w pólskim parlamenće

štwórtk, 23. apryla 2026 spisane wot:
Waršawa (dpa/SN). Israel je sej wot knježerstwa Pólskeje konsekwency přećiwo zapósłancej žadał, kotryž bě w pólskim parlamenće z hokatym křižom namóranu israelsku chorhoj wupřestrěł. Zapósłanc praweje strony Konfederacja Konrad Berkowicz je w zašłosći wospjet zjawnje nacistiske zarjadowanja podpěrował, piše israelske wulkopósłanstwo we Waršawje na platformje za krótkopowěsće X a doda: „Tajka wosoba nima w demokratiskim pólskim parlamenće ničo pytać. Wočakujemy wot pólskeho knježerstwa, zo jasnje a spěšnje jedna“. Rěčnik pólskeho wonkowneho ministerstwa Marcin Wewior znapřećiwi: „My Polacy wolimy swojich zapósłancow sami, nic wukrajne wulkopósłanstwa.“

Merzza škit klimy

štwórtk, 23. apryla 2026 spisane wot:
Berlin (dpa/SN). Na Petersbergskim klimowym dialogu schadźuja so na přeprošenje zwjazkoweho ministra za wobswět Carstena Schneidera (SPD) zastupnicy 30 statow. Wot wutory přihotuja blisko ­Bonna zhromadnje přichodny klimowy wjeršk Zjednoćenych narodow (UN), kotryž so w nowembrje w Turkowskej wotměje. W swojej narěči je so zwjazkowy kancler Friedrich Merz wčera k mjezy­narodnym cilam Pariskeho dojednanja z lěta 2015 wuznał, zdobom pak tež na wužadanja klimoweje politiki skedźbnił. Wona dyrbi „multilateralna, ambicioněrowana a efektiwna być“, wón wuzběhny. „Jenož tak ju wjetšina ludźi podpěruje a jenož tak zachowamy sej hospodarstwo, kotrež w mjezynarodnym wubědźowanju wobsteji.“

Naćisk dawkoweje reformy wozjewili

štwórtk, 23. apryla 2026 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Unija CDU/CSU je wčera koncept za dawkowu reformu wozjewiła, kotraž ma němskich dawkipłaćerjow lětnje wo cyłkownje 25 do 30 miliardow eurow wolóžić. Tež namjety za financo­wanje wolóženjow, na přikład přez wotstronjenje subwencijow, su w koncepće zapřijate. Wudźěłałoj staj jón financnaj fachowcaj Yannick Bury (CDU) a Florian Dorn (CSU).

Wonaj namjetujetaj mjez druhim, financnu pomoc Zwjazka lětnje wo 15 procentow znižić. Tuta naprawa by zwjazkowy etat hač do lěta 2029 krok po kroku wo 22 miliardow eurow wolóžiła. Nimo toho móhł Zwjazk w zarjadniskich wobłukach, kotrež njejsu za wěstotu kraja relewantne, hač do 2029 lětnje dalšich nimale wosom miliardow eurow wudawkow zalutować.

Za dawki płaćacych chce unija zakładnu bjezdawkowu sumu wo znajmjeńša 1 000 eurow zwyšić. Hornju mjezu lětnych dochodow, wot kotrejež ma so najwyši dawkowy podźěl 42 procentow zwjesć, chcedźa wot dotal 70 000 na 85 000 eurow zwyšić. Solidaritny přinošk, wot kotrehož je tuchwilu jenož hišće dźesać procentow dawki płaćacych potrjechenych, chce unija dospołnje wotstronić.

Najwjetši strach hrozy z Ruskeje

štwórtk, 23. apryla 2026 spisane wot:

Pistorius prěnju wojersku strategiju Zwjazkoweje wobory předstajił

Berlin (dpa/SN). Wjace wojakow, hightech-brónje za daloke distancy, wobkedźbowanja ze swětnišća: Zwjazkowy zakitowanski minister Boris Pistorius (SPD) je wčera dopołdnja na terminje z nowi­narjemi w Berlinje wojersku strategiju předstajił, kotraž ma wottrašowanje a skutkownosć Zwjazkoweje wobory zwyšić a ju na móžny wojerski konflikt z Ruskej přihotować.

Z kmanymi njebrojić

štwórtk, 23. apryla 2026 spisane wot:
W Serbach je z wašnjom, wo krizy rěčeć – što njefunguje, kak špatnje tón abo tamny serbuje, hdźe wšudźe ludźo faluja. Na druhim boku widźimy, zo njeje problem, z ludźimi brojić. Mamy na zbožo sylnu generaciju wědomostnikow w srjedźnej starobje, do kotrejež słušeja mjez druhimi Fabian Kaulfürst, Katja Brankačkec abo Lubina Malinkowa. Woni njejsu jenož nadarjeni, dźěłakmani a maja ideje, z kotrymiž ­serbske žiwjenje wobohaćeja. Mjez druhim maja tež njewšědny dar, wuwučować a swoje znajomosće nowym generacijam posrědkować. Hdyž so něchtó z nich sam za druhe nadawki rozsudźi a wuwučować nochce, je to škoda, ale je to jeho rozsud. Hdyž pak něchtó wuwučować chce a dopokazuje z kóždym swojim přednoškom swoje kmanosće, studentow za wědu a studij zahorjeć, je hańba, zo tajki čłowjek wuwučować njesmě. Je to cyle jednore: Dajće Lubinje Malinkowej skónčnje zaso na ­uniwersiće wuwučować, kaž su sej studenća to žadali! Lukáš Novosad

Štyri busy z wodźikom po puću

štwórtk, 23. apryla 2026 spisane wot:
W Choćebuzu a wokrjesu Sprjewja-Nysa su wot póndźele prěnje štyri z wodźikom ćěrjene busy po puću. Wobchadny zawod Sprjewja-Nysa-Choćebuz tzwr je tuchwilu praktisce wupruwuje a chce je po wuspěšnym tesće do regularneje słužby přewzać, nowinski rěčnik předewzaća Sven Sanders zdźěli. W pruwowanskej fazy chcedźa zamołwići mjez druhim konkretne dopóznaća wo tym zběrać, kak daloko zamóža jězdźidła we wšědnym wobchadźe jěć, doniž njedyrbja so zaso natan­kować. Hižo něšto časa běchu busy njewužiwane na dworje zawoda stali, dokelž njebě zastaranje z wodźikom zaručene. Z mobilnej wodźikowej tankownju su ­problem mjeztym rozrisali. Foto: Michael Helbig

Maja inwestora za podkopk

štwórtk, 23. apryla 2026 spisane wot:
Pöhla (dpa/SN). Předewzaće Saxony Minerals & Exploration (SME) předa pla­nowany nowy podkopk za wolfram a cyn w Rudnych horinach prawdźepodobnje inwestorej Prime Group ze Singapura, ­piše předsyda SME Rolf Staudenmaier w zdźělence němskeje powěsćernje dpa. Předewzaći stej so na cyłkownu kupnu sumu 150 milionow eurow dojednałoj. Zwjazkowe hospodarske ministerstwo pak dyrbi předani hišće přihłosować. Sakski wyši hórnistwowy zarjad je w lěće 2024 wudobywanje rudy w Pöhli dowo­liło. Zo bychu rudu dobywać móhli, je něhdźe dwaj kilometraj dołhi tunl do ­hory trěbny. Nowy inwestor liči z wu­noškom něhdźe 400 000 tonow rudy wob lěto.

HSSL25

LND onlineshop 2026

Chróšćan Šulerjo

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025