Brinkhaus žada sej jasnosć

pjatk, 06. decembera 2019 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Nawoda frakcije CDU/CSU w zwjazkowym sejmje Ralph Brinkhaus žada sej wot SPD jasnosć wo přichodźe wulkeje koalicije. „Stabilne politiske wobstejnosće su wažne za Němsku, rje­kny politikar CDU krótko do zahajenja zjězda SPD nowinarjam. „Wěčne personalne diskusije a njewěstosć wo přichodźe koalicije su to poslednje, štož trjebamy.“ Na zjězdźe nochce SPD wo skónčenju wulkeje koalicije wothłosować, chce pak z CDU wo polěpšenjach w koaliciskim zrěčenju jednać, kaž rěkaše.

Demonstruja za klimu

Madrid (dpa/SN). Z wulkozarjadowanjom w centrumje Madrida chcedźa demonstranća dźensa wječor na wobdźělnikow swětoweje klimoweje konferency ćišć wukonjeć. Na protestnym pochodźe staty­sa­cow ludźi wobdźěli so tež šwedska klimowa aktiwistka Greta Thunberg. Demonstranća chcedźa zamołwitych, kotřiž so na dwaj tydźenjej trajacej konferency wobdźěleja, pohnuć, zo měli so raznišo na dobro klimy zasadźeć.

Stawki wobchad dale haćili

„Brunicowy kompromis wohroženy“

pjatk, 06. decembera 2019 spisane wot:

Magdeburg (dpa/SN). Saksko-anhaltski ministerski prezident Reiner Haseloff (CDU) ma wuhlowy kompromis za wohroženy. Po jeho słowach w rozmołwje z nowinarjemi móhło předewzaće w Sewjerorynsko-Westfalskej „dorěčam njewotpowědowace“ sćěhi měć. Ministerski prezident Armin Laschet (CDU) bě naposledk plany zakitował, runje dotwarjenu nowu kamjentnowuhlowu milinarnju syći připinyć. Za to měli starše milinarnje prjedy zawrěć. W tym zwisku so boja, zo mó­hła tež milinarnja w Schkopauwje pola Halle potrjechena być. „Hrozy łamk wuhloweho kompromisa“, rjekny Ha­seloff Magdeburgskim nowinarjam. Poprawom bě planowane, Schkopausku brunicowu milinarnju hač do lěta 2035 dale wjesć. Nětko rěča hižo wo lěće 2026 jako móžnym kóncu. „Jeli nowu milinarnju Datteln IV aktiwizuja, bychu so wuhlowemu kompromisej spřećiwjeli.“

Merkel lěhwo Auschwitz wopytała

pjatk, 06. decembera 2019 spisane wot:

Oświęcim (dpa/SN). Zwjazkowa kanclerka Angela Merkel (CDU) je dźensa prěni króć bywše němske koncentraciske lěhwo Ausch­witz wopytała. Oficialna přičina je dźesaćlětne wobstaće Załožby Auschwitz-Birkenau, kotraž so za zachowanje wopomnišća na terenje něhdyšeho lěhwa zasadźa. Hladajo na historisku zamołwitosć Němskeje za złóstnistwa za čas nacionalsocializma chcedźa Zwjazk a kraje załožbje za zachowanje wopomnišća 60 milionow eurow přewostajić.

Spočatnje je kanclerka w bywšim zakładnym lěhwje Auschwitz při tak mjenowanej Čornej sćěnje wopory nacionalsocialistow wopominała. Na tym městnje běchu woni tysacy jatych zatřělili. Po tym wopyta Merkel zaničowanske lěhwo Auschwitz-Birkenau, hdźež běchu něhdźe milion ludźi w płunowych komorach zamordowali. Tam wočakowaše ju pólski ministerski prezident Mateusz Morawiecki. 27. januara budźe tomu 75 lět, zo bu lěhwo wuswobodźene.

To a tamne (06.12.19)

pjatk, 06. decembera 2019 spisane wot:

Mały kusk płatu steji w srjedźišću: Biki­ni dóstanje swójski muzej. Regensburgski předewzaćel Alexander Ruscheinsky zarjaduje w Bad Rappenauwje pola Heilbronna BikiniArtMuseum, kotryž chcedźa klětu wotewrěć. Na 1 500 kwadratnych metrach chce muzejownik wuwiće kupanskeje mody wot lěta 1880 hač do přitomnosće dokumentować. Pře­hladka wopřijima 1 200 bikinijow.

Wobškodźeneho a zanjerodźeneho ho­te­la dla je so měšćanske partnerstwo mjez sakskim Torgauwom a pólskim Strzegomom nimokuliło. Město Torgau bě 27. nowembra wobzamknyło partnerstwo zběhnyć. Přičina su njerjane po­dawki za čas­ wopyta delegacije ze Strze­goma w oktobru. Nimo skóncowanych meblow běchu hosćo tež ekskrementy w stwach zawostajili. W Strzegomje twjerdźa, zo su wumjetowanja přehnate.

W zwjazkowym sejmje so jako eksotka nječuła

Zapósłanča Němskeho zwjazkoweho sejma, předsydka rady Załož­by za serbski lud, pozdźišo Rady za serbske naležnosće Sakskeje, předsydka Budyskeho wokrjesneho zwjazka CDU a čłonka Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny – to su jenož někotre zastojnstwa, w kotrychž Marju Michałkowu znajemy. Jutře swjeći Lichanjanka sydomdźesaćiny. Přiležnosć to Axelej Arltej, so z njej rozmołwjeć.

Na kotre dožiwjenja z časa dźěćatstwa so wo­sebje rady dopominaće?

M. Michałkowa: Mojej staršej měje­štaj mały burski statok. My dźěći dyrbjachmy tuž hižo jara zahe kokoše picować, so wo kački starać. Na łukach smy husy pasli a hladali, zo wone njećeknu. Naš nan je ze mnu tež w zymje často do Łom­šćanskich hatow jězdźił. Wokoło ptačeho kwasa žněješe tam rohodź. Husto běchmy z kolesom w Radworju na ně­kajkich zarjadowanjach. Na jězbje sydach na prěčnej žerdźi. W swójbje smy jara wjele spěwali. Njedźelu po kofeju mějachmy často wopyt, tež tam přeco spěwachmy, a naš nan hraješe na akordeonje.

Što z toho bě Wam wažne, zo sće to swojim dźěćom dale dała?

SPD hotuje so na zjězd

štwórtk, 05. decembera 2019 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Dźeń do napjeće wočakowaneho stronskeho zjězda SPD w Berlinje su dźensa hišće raz dokument wobdźěłali, kotryž ma prěni połčas wulkeje koalicije CDU/CSU a SPD bilancować. Stronske předsydstwo chcyše naćisk w běhu dnja schwalić. Přichodnaj předsydaj socialdemokratow Saskia Esken a Norbert Walter-Borjans běštaj naćisk z prezidijom strony předźěłałoj. Wočakuja, zo so přiwisnicy wulkeje koalicije na kóncu přećiwo pesimistam w stronje přesadźa.

Wotsadźenje woprawnjene

Washington (dpa/SN). Wjacori profesorojo prawniskich wědomosćow su prezidentej USA Donaldej Trumpej w kongresu přeńdźenja wumjetowali, kotrež bychu jeho wotsadźenje woprawnili. Trump je swoje zastojnstwo na dobro wosobinskich lěpšin znjewužiwał, za čož měli jeho wotsadźić, rjekny Noah Feldman z Harvardskeje uniwersity w justicnym wuběrku. Demokraća Donaldej Trumpej wumjetuja, zo je ukrainskeho prezidenta Zelenskeho nuzować chcył, přepytowanja přećiwo Trumpowemu kontrahentej Joewej Bidenej zahajić.

Wušo hromadźe dźěłać

Generalny stawk francoskich dźěłarnikow přećiwo rentowej reformje je dźensa železniski wobchad kraja zlemił. Demonstranća zaraćichu zdobom wažne dróhi, štož wjedźeše ke chaotiskim poměram, kaž tule njedaloko města Dunkerque. W běhu dnja běchu­ wulkozarjadowanja we wjacorych městach planowane. Je to najwjetša tajka akcija minjenych lět. Foto: dpa/Marc Demeure

Přez stronske mjezy na dobro Serbow dźěłać

štwórtk, 05. decembera 2019 spisane wot:

Budyšin (SN/MkWj). Bywši zapósłanc Lěwicy w Sakskim krajnym sejmje Hajko Kozel je dale rěčnik Budyskeho wokrjesneho zwjazka strony za serbske naležnosće. Delegaća wo­krjesneho zjězda su jeho minjenu sobotu w zastojnstwje wobkrućili. Kozelej je w tym zwisku wosebje wažne, zo je tak zastupnistwo Serbow we wokrjesnym předsydstwje Lěwicy dale zaručene, kaž wón Serbskim Nowinam rjekny.

W swojej funkciji chce so rodźeny Stróžan za to zasadźeć, zo zakładne zhromadne dźěło na dobro Serbow přez stronske mjezy pěstuja, na přikład ze serbskej skupinu w SPD a pola Zelenych. Po tym puću móhli němskich wobydlerjow bóle za serbske temy sensibilizować, wšako woni nutřkoserbske naležnosće njeznaja. Swoje informacije poćahuja ze Sakskeje nowiny abo z němskorěčneje přiłohi SN. Wažne Kozelej tohorunja je, w koaliciskimaj zrěčenjomaj Sakskeje a Braniborskeje zakótwjene serbske naležnosće zwoprawdźić. Tak chce wón tež ministerstwa narěčeć.

Drastiske namjety za lěpšu klimu

štwórtk, 05. decembera 2019 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Tempo 120, wyše dawki na diesel, wotstronjenje pawšale za powołanskich dojězdźowarjow, wyšu mawt za nakładne awta: Zo móhła Němska swoje klimowe zaměry we wobchadźe spjelnić, je zwjazkowy wobswětowy zarjad hižo w lěću w internej rozprawje dosć drastiske naprawy namjetował, kaž nowina Süddeutsche Zeitung dźensa rozprawja.

Tak měli wšitke priwilegije wotpadnyć, na přikład pola słužbnych awtow abo pola diesela. Nadróžny popłatk za nakładne awta dyrbi wjele dróši być, pawšala za dojězdźowarjow šmórnjena. Na awtodróhach měli spěšnje limit 120 kilometrow na hodźinu wukazać, w dokumenće rěka. Tak by so dawk na diesel, kotryž ma dotal dawkowe lěpšiny, hač do lěta 2030 wo dobre 70 centow na 1,19 eurow wob liter zwyšił. Bencin by potom 47 centow dróši był.

Dokument běchu po informacijach nowinarjow hižo w juniju zestajeli, jako přihotowaše zwjazkowe knježerstwo klimowy paket. Wozjewili pak jón njejsu. Wobswětowe a wobchadne ministerstwo sej zamołwitosć za zdźěłanje namjetow mjez sobu přisuwatej.

Prawa dźěći w kraju rozdźělne

štwórtk, 05. decembera 2019 spisane wot:

Pomocny skutk UNO połoženje w Němskej analyzował

Berlin (dpa/SN). Prawa dźěći w zmysle konwencije UNO su w Němskej po nowym přepytowanju rozdźělnje zwoprawdźene. Němski dźěćacy pomocny skutk (DKHW) je dźensa wotpowědny „Indeks dźěćacych prawow“ předpołožił. Z nim su přepytowali, kak derje je w zwjazkowych krajach pjeć centralnych prawow dźěći zwoprawdźenych. Při tym dźe wo prawo na kubłanje, na strowotu, na přiměrjeny žiwjenski standard, na wobdźělenje kaž tež wo prawo na wólny čas, hrajkanje a wočerstwjenje.

W konwenciji UNO běchu so čłonske staty swětoweje organizacije před třiceći lětami zawjazali, dźěćom wěste zakładne prawa garantować. Staty su nimo toho přilubili, derjeměće dźěći při wšitkich na nje direktnje wusměrjenych naprawach wosebje wobkedźbować. W Němskej njeje to po informacijach dźěći škitacych organizacijow dotal dosahajcy zwoprawdźene.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

  • Serbska lajska dźiwadłowa skupina Šunow-Konjecy je swoju nowu komediju "Ludźo njedźiwaće so" 9. nowembra prapremjernje w Šunowskej Fabrikskej hospodźe předstajiła. tule namakaće někotre impresije z inscenacije. 

Tohorunja tón kónc tydźenja su w Ketl

nowostki LND