Knježacy anticyganizm wobkrućeny

srjeda, 16. oktobera 2019 spisane wot:

Nimale 19 000 ludźi je slědźenski institut Pew wo zjawnym měnjenju w Europje 30 lět po powalenju murje woprašował. Slědźerjo su diferency mjez wuchodnej a zapadnej Němskej nastupajo nastajenje ludźi k mjeńšinam zwěsćili, na přikład k židam.

Washington/Berlin/Budyšin (SN/at). Tendencielnje steja ludźo we wuchodnej Němskej mjeńšinam negatiwnišo napřećo hač wobydlerjo zapadneje Němskeje. We woprašowanju instituta Pew, kotrehož wuslědki su wčera we Washingtonje předstajili, zwurazni 36 procentow wuchodoněmskich wobdźělnikow wotpokazowace stejnišćo přećiwo muslimam, 22 procentow bě to na zapadźe. Židam napřećo je po tym dwanaće procentow woprašanych na wuchodźe negatiwnje nastajene, na zapadźe je to pjeć procentow. Jara jasne je wotpokazanje Romow: We wuchodnej Němskej bě 48 procentow negatiwneho měnjenja, w zapadnym dźělu kraja 34 procentow.

Wulki zajim za iniciatiwu FUEN

srjeda, 16. oktobera 2019 spisane wot:

Praha (SN/at). Federalistiska unija europskich narodnych mjeńšin (FUEN) chce nošerjow statnych rozsudow w Čěskej zdobyć, zo bychu woni iniciatiwu Minority SafePack podpěrali. Delegacija FUEN pod nawodom prezidenta Loránta Vincze zetka so minjeny pjatk w Praze z mi­ni­sterskim prezidentom a předsydu knje­žerstwoweje rady za narodne mjeńšiny Andrejom Babišom, z předsydu wuběrka senata za naležnosće EU Václavom Hamplom, předsydu komisije senata za we wukraju bydlacych krajanow Tomášom Czerninom a dalšimi zastupjerjemi.

Kaž FUEN po rozmołwach zdźěli, je sej wona podpěru wažnych zamołwitych za wo­błuk mjeńšinoweho škita w Čěskej zawě­sćiła. Tam „wobsteji wulki zajim knježerstwa a parlamenta, podpěrać narodne mjeńšiny w Europje a tak kulturu a rěčnu wjelorakosć zachować. Je wažne, zo telko čłonskich statow EU kaž móžno iniciatiwu Minority SafePack podpěruje“, zjima prezident Loránt Vin­cze. Delegaciji FUEN přisłušachu zastupjerjo čłonskich cyłkow Čechow a Słowakow w Chorwatskej, Słowakskej a Rumunskej resp. Polakow a Němcow w Čěskej.

Jednaja pod wulkim ćišćom

srjeda, 16. oktobera 2019 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). Pod wulkim časowym ćišćom zastupnicy EU a Wulkeje Britaniskeje jednaja, zo bychu so tola hišće na zrěčenje nastupajo brexit dojednali. Rozmołwy su minjenu nóc přetorhnyli. W běhu dnja chcychu so znowa zeńć. Zaměr je dojednanje hač do wječora, zo móh­li zrěčenje statnym a knježerstwowym šefam EU na jutře so zahajacym wjeršku předpołožić. Bjez dojednanja dyrbjał premierminister Boris Johnson po zakonju EU wo podlěšenje brexita prosyć, štož pak wón na žadyn pad nochce.

Namócnosće w Kataloniskej

Barcelona (dpa/SN). Při nowych protestach w španiskej regionje Kataloniskej přećiwo raznym chłostanjam za zastupnikow hibanja njewotwisnosće je minjenu nóc k zražkam mjez demonstrantami a policiju dóšło. Zdźěla zakukleni demonstranća nadběhowachu policistow z praskotakami, blešemi a kamjenjemi a zapalowachu barikady. Policija je znajmjeńša 25 ludźi zajała. Najwyše španiske sudnistwo bě nawodow separatistow k jastwu hač do 13 lět zasudźiło.

Merkel a Macron so zetkataj

Zahubny taifun je sej w Japanskej znajmjeńša 74 smjertnych woporow žadał, wjace hač 200 ludźi so zranichu. Njewšědnje sylny orkan „Hagibis“ bě minjeny kónc tydźenja ze zliwkami nad krajom cychnował. Wosebje potrjecheny je sewjerowuchodny dźěl kraja. Ludźo běchu tam hižo 2011 z woporom zemjerženja a tsunamija z tysacami mortwymi. Foto: dpa/Taketo Oishi

Zwjazkowy sejm wo Syriskej wuradźował

srjeda, 16. oktobera 2019 spisane wot:

Berlin/Ankara (dpa/SN). Zwjazkowy sejm je so dźensa na próstwu Lěwicy z turkowskej wojerskej ofensiwu na sewjeru Syriskeje zaběrał. Wšitke frakcije su sej přezjedne, zo měło so zasadźenje přećiwo kurdiskim milicam YPG tak spěšnje kaž móžno skónčić. Wulka njepřezjednosć pak knježi w tym, kak móhli turkowskeho prezidenta Recepa Tayyipa Erdoğana nuzować, jednotki zaso wróćo sćahnyć. Zwjazkowe knježerstwo je ofensiwu drje „najraznišo“ zasudźiło, konkretne sankcije njeje pak dotal wobzamknyło.

Jenička naprawa Němskeje je dotal wobmjezowanje eksporta bróni do Turkowskeje. Tak njeje dowolene, brónje do Turkowskeje słać, kotrež móhli w konflikće wužiwać. Druhe wojerske wudźěłki njejsu potrjechene. Praktiske wuskutki dźělneho zakaza eksporta wostanu tuž poměrnje snadne.

Klimowy program schwaleny

srjeda, 16. oktobera 2019 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Zwjazkowe knježerstwo pod nawodom zwjazkoweje kanclerki Angele Merkel (CDU) je dźensa zasadne dźěle klimoweho paketa wobzamknyło. W nim dźe na jednym boku wo naprawy, kotrymž dyrbi Zwjazkowa rada hišće přihłosować, kaž pawšale za dojězdźowarjow, pawšalu za mobilitu, tuńše jězdźenki železnicy a nowe ležownostne dawki za wětrniki. Nimo toho planuja wyše dawki za wužiwanje lětadłow. Tak chcyła Němska hač do 2030 swoje klimowe zaměry docpěć.

Klimowy paket zwjazkoweho knježerstwa ma so po słowach etatoweho fachowca Johannesa Kahrsa (SPD) wo to postarać, „zo jedyn z najwjetšich industrijnych narodow swěta swój kurs poněčim změni“. Za to je tójšto mjeńšich naprawow trěbnych, rjekny Kahrs dźensa w rańšim magacinje sćelaka ARD. Změnu pak dyrbjeli „hospodarsce rozumnje“ zwoprawdźić. „Njesměmy žane dźěłowe městna zhubić a dyrbimy tole tež financować móc. Přiwšěm dyrbjało to tež socialnje sprawne być.“

Łužiske předewzaća sylnić

srjeda, 16. oktobera 2019 spisane wot:

W Hamoru wo wuskutkach strukturneje změny wuradźowali

Hamor (AK/SN). W kónčinach, kotrež su wot skónčenja zmilinjenja brunicy wosebje potrjechene, je dalewuwiće infrastruktury zasadne wuměnjenje za wuspěšnu strukturnu změnu. To bě facit njedawneho stajneho hospodarskeho blida Hamorskeje gmejny tydźenja w Hamorje. Něhdźe 40 zastupnikow regionalnych industrijnych, wikowanskich a rjemjeslniskich firmow, zarjadnistwow a zwjazkow­ bě so zetkało. Woni wuradźowachu wo planowanym „Zakonju k zesylnjenju strukturow“ zwjazkoweho knježerstwa. K tomu přednošowachu Hamorski wjesnjanosta Achim Junker (CDU), hłowny jednaćel Drježdźanskeje Industrijneje a wikowanskeje komory dr. Detlef Hamann a Michael Schulz, jednaćel Łužiskeje hospodarskeje iniciatiwy z. t.

Budyšin (CS/SN). We wobłuku swjatočnosćow składnostnje 400. róčnicy wobstaća Budyskeje wosady swj. Michała je dr. Lubina Malinkowa wo pietistiskim wozrodźenju w tutej wosadźe přednošowała. Hibanje měješe swoje započatki wokoło lěta 1700 na Židowje, kaž wona připosłucharjam na žurli Michałskeje wosady rozłoži. Serb Měrćin Hajnk je tam swój čas bibliske hodźiny zarjadował a to ze zaměrom, wěriwych w čitanju biblije wukmanić. Biblija steješe w srjedźišću pietistiskeho hibanja, kotrež zrozumi so jako reforma reformacije. Zdobom bě hibanje­ wozrodźenja zhromadnostne a spěwarske hibanje.

To a tamne (16.10.19)

srjeda, 16. oktobera 2019 spisane wot:

Nadróžnym wuměłcam w Praze je wotnětka zakazane, w hoberskich zwěrjećich kostimach wustupować. Wotpowědny wukaz je wot wčerawšeho płaćiwy. Zasadnje njejsu žane kostimy wjace dowolene, kotrež „proporcije dorosćeneho čłowjeka“ přesahuja. Kritikarjo dawno šwikaja, zo so tajke kostimy do historiskeje kulisy města njehodźa, kotraž je swětowe kulturne herbstwo UNESCO. Zakazane je tež zhotowjenje hoberskich mydłowych pucherjow, dokelž je mydłowy maz za pěškow strašny, kaž rěka.

Drje najstarši muž Němskeje je w Saksko-Anhaltskej swoje 114. narodniny woswjećił. Havelbergski měšćanosta Bernd Polosky je jubilara Gustava Gernetha wčera wopytał a po tym zdźělił, zo starc tež dźensa hišće rady słódkosće jě. Wotpowědujo tomu bě prezentny košik měšćanosty ze słódkosćemi pjelnjeny.

Namócnosće mjez migrantami

wutora, 15. oktobera 2019 spisane wot:

Athen (dpa/SN). W dospołnje přepjelnjenym lěhwje ćěkancow na grjekskej kupje Samos je wčera wječor k bijeńcy mjez migrantami ze Syriskeje a z Afghanistana dóšło. Při tym buchu třo migranća z nožom zranjeni. Policija zasadźi sylzopłun, zo by randalěrowacych dźěliła. Tući běchu w lěhwje tež woheń zamiškrili. Policija je dźěl lěhwa ewakuowała. W lěhwje, kiž je za 650 ludźi twarjene, žiwori wjace hač 5 700 migrantow.

Planuja přepytowanski wuběrk

Berlin (dpa/SN). Opoziciske frakcije FDP, Zelenych a Lěwicy chcychu hišće dźensa přepytowanski wuběrk zwrěšćeneho nadróžneho popłatka za wosobowe awta dla zarjadować. Powšitkownje wočakowachu, zo frakcije wotpowědnu próstwu podpěruja. Za přepytowanski wuběrk dyrbi znajmjeńša štwórćina zapósłancow hłosować. Wuběrk chcył přepytować, čehodla je wobchadny minister Andreas Scheuer (CSU) zrěčenja z firmami k zwoprawdźenju mawty wobzamknył, byrnjež prawniske zakłady pobrachowali.

Ćěkancy smědźa do kraja

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND