Wot 1990 je Domowina čłon Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin FUEN. Wot wšeho spoačatka pódla je bywši jednaćel Domowiny Bjarnat Cyž. Tuchwilu angažuje so wón čestnohamtsce w zwjazku jako wiceprezident. Tež jemu zaleži jara wjele na tym, zo ma wobydlerska iniciatiwa FUEN Minority SafePack, na kotrejž wšak je sam aktiwnje sobu skutkował, tež wuspěch. Serbske Nowiny su so z Bjarnatom Cyžom wo iniciatiwje FUEN rozmołwjeli.

Sće iniciatiwu hižo podpisał?

Bj. Cyž: Haj, hižo na kongresu Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin w meji w rumunskim Cluju-Napoce sym iniciatiwu podpisał.

Serbja w Němskej maja přirunujo z druhimi mjeńšinami w Europje hižo dosć dobry mjeńšinowy škit. Čehodla měli woni wobydlersku iniciatiwu FUEN podpěrać?

Bj. Cyž: Mamy wšu přičinu wobydlersku iniciatiwu Minority SafePack sobu podpěrać, dokelž trjebamy za wšitke awtochtone mjeńšiny w Europje zhromadny prawniski zakład, kotryž zaruča zachowanje rěče a kultury jako najwažniši fundament narodneje identity kóždeho přisłušnika jedneje mjeńšiny.

Trjeba je jednać

pjatk, 15. decembera 2017 spisane wot:
Budyšin (SN/MiR). Situacija hospodarskeho wuwića w Budyšinje a w Hornim kraju Budyskeho wokrjesa so přiwótřa. Na jednym boku pobrachuja fachowe mocy, na druhim sej młodźi ludźo dale w druhich zwjazkowych krajach powołansku perspektiwu pytaja. Tež na polu infrastrukturneho wuwića pokazuja so brachi. Zwěsćenja to, kotrež dadźa zapósłanca sakskeho krajneho sejma Marka Šimana (CDU) wo tym rozmyslować, kak so tomu wobarać. „Naše hospodarske předewzaća maja so nětko wo spěchowanske srědki starać, kotrež Europska unija hišće hač do lěta 2020 k dispoziciji staji, a to wosebje we wobłuku slědźenje a wuwiwanje“, rjekny wón dźensa na nowinarskej konferency w Budyšinje. Zdobom pokazuje wón na trěbne wuwiće infrastruktury, kotrež by sprjewine město zaso na polu hospodarskeho spěchowanja sylniło. Jedyn krok je, Stieberowu dróhu wot křižowanišća Stieberowa/Jordanowa hač na křižowanišćo Stieberowa/Lubijska wutwarić. Planowanje je hižo wotzamknjene. Šiman slubi sej lěpše nawjazanje Budyšina a přez to wuwiće dźěłowych městnow, tež industrielnych.

Do rozsuda SPD znowa ataka

pjatk, 15. decembera 2017 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). SPD je dźensa na zažnym popołdnju rozsudźiła, hač so do sonděrowanjow z uniju poda. Stronske předsydstwo je wo tym wuradźowało, wuslědk pak bu hakle po kóncu redakciskeho časa za tele wudaće znaty. Socialdemokraća dyrbjachu so dźensa rozsudźić, a to najebać nowe ataki z CSU. Tak mjenowaše šef jeje skupiny w zwjazkowym sejmje Alexander Dobrindt wobydlerske zawěsćenje „lěwicarske, ideologiske, zastarske“ žadanje SPD.

Dale žanoho přibliženja

Brüssel (dpa/SN). W zwadźe wo azylowej politice njeje na wjerškowym zetkanju Europskeje unije w Brüsselu dale žaneho přibliženja. Hač do junija 2018 pak chcedźa 28 čłonskich krajow temu dale wobdźěłać, kaž zwjazkowa kanclerka Angela Merkel rjekny. Přezjedni distancowachu so wobdźělnicy wot rozsuda prezidenta USA Donalda Trumpa, Jerusalem jako stolicu Isreala připóznać. Jako wulki postup swjećachu woni start noweje wojerskeje kooperacije z mjenom Pesco.

Putin znowa kandiduje

Kumštne „lodowcy“ w bywšim Helmuta Justowym stadionje w Krušiwcy hižo rostu. Christian Fischer z Choćebuskeje specialneje firmy za twar krosnowanskich skałow „Built a Rock“ pryska prěni beton na woclowu splećenku wosrjedź bywšeho kopanišća. Po 400 kwadratnych metrach nastanje nimo krosnowanskich šćežkow a čarow jako najwyši dypk 18,5 metrow wysoka „lodowa hora“. Zakładna forma přichodneho zabawneho parka ma Mužakowskemu zahorkej přewšo podobna być. Foto: Joachim Rjela

Za zawěsćenje mjezow w Libyskej

pjatk, 15. decembera 2017 spisane wot:

Brüssel (dpa/SN). Visegrádska skupina statow EU je w migraciskej politice 35 milionow eurow k zawěsćenju mjezow připrajiła. To su premierojo Madźarskeje, Pólskeje, Čěskeje a Słowakskeje wčera w Brüsselu připowědźili, hdźež zetkachu so z šefom komisije EU Jeanom-Claudeom Junckerom a italskim ministerskim prezidentom Paolom Gentilonijom. Italska nawjeduje projekt k zawěsćenju mjezow w zhromadnym dźěle z Libyskej, kotraž ma ćěkancy z Afriki wróćo dźeržeć.

Kraje Visegrádskeje skupiny wotpokazuja politiku EU winowatostneho rozdźělowanja ćěkancow. Nowa kročel ma być znamjo zwólniwosće ke kooperaciji. „Činimy to, dokelž wěrimy do přezjednosće w Europskej uniji“, rjekny madźarski ministerski prezident Viktor Orbán.

Za Junckera je to dopokaz, zo Visegradska štwórtka cyle pódla je, dźe-li wo solidaritu z Italskej a druhimi. Gentiloni přizna, zo diferency z Visegrádskimi krajemi tež po jich připowědźi dale wobsteja.

To a tamne (15.12.17)

pjatk, 15. decembera 2017 spisane wot:

Kruwy na pastwje napřećo jeho domskemu běchu bayerskemu předewzaćelej w Holzkirchenje přewjele. Zwonjenja bimbawkow, smjerda a strowotneho stracha muchow na pastwje dla je muž wotnajerku a gmejnu jako mějićelku łuki na krajnym sudnistwje Mnichow II wobskoržił, so tohole wzdać. Wón a jeho mandźelska hary bimbawkow dla njemóžetaj w nocy spać a mataj depresije. Sudnistwo je skoržbu wotpokazało.

Swojej inicialej „SB“ je chirurg a specialist za transplantaciju jatrow we Wulkej Britaniskej do jatrow dwěju pacientow zapalił. 53lětny lěkar swoju winu za tónle skutk před sudnistwom w Birminghamje přizna. Bóle grawěrowace wumjetowanje zranjenja ćěła pak wotpokaza, kaž britiske medije rozprawjachu. Wotkryli su inicialej jednoho pacienta, hdyž je druhi chirurg pozdźišo dalšu operaciju wotměł, bě w sćelaku BBC zhonić.

Nowy měznik docpěła

štwórtk, 14. decembera 2017 spisane wot:

FUEN zhladuje optimistisce na cil milion podpismow

Flensburg/Budyšin (SN/JaW). Wobydlersku iniciatiwu Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin FUEN Minority SafePack k skrućenju mjeńšinowych prawow na europskej runinje je mjeztym wjac hač 350 000 ludźi podpisało. Wo tym informuje FUEN w nowinskej zdźělence. To je 250 000 wjac hišće kónc minjeneho měsaca. „Kampanja je z tym nowy měznik docpěła“, wozjewi předsyda FUEN Loránt Vincze w nowinskej zdźělence.

Unija zwólniwa sonděrować

štwórtk, 14. decembera 2017 spisane wot:

Berlin (dpa/SN). Unija CDU/CSU je zwólniwa z SPD wutworjenje noweho zwjazkoweho knježerstwa sonděrować, wona pak wobsteji na wulkej koaliciji. To bě wčera wječor po rozmołwje čołow tychle třoch stron zhonić. Předsydstwo socialdemokratow chce jutře wo tym rozsudźić. Ćišć na předsydu SPD Martina Schulza přeběra, dokelž lěwicarjo w stronje jednanja jeničce wo wulkej koaliciji wotpokazuja.

May zesłabjena na wjeršku EU

Brüssel (dpa/SN). Poražka britiskeje premierki Theresy May wčera w parlamenće kraja wobćežuje ju na dwudnjowym wjerškowym zetkanju Europskeje unije dźensa a jutře w Brüsselu. Opozicija a někotři zapósłancy knježerstwowych To­ryjow su přesadźili, zo dyrbi May zrěčenja wo wustupje kraja z EU parlamentej předpołožić. Statni a knježerstwowi še­fojo EU pytaja wotmołwu na palace problemy, mjez druhim tež nastupajo brexit.

Pence wopyt přestorčił

Zaćišća połne bě wčera schadźenje słónca w sakskej krajnej stolicy Drježdźanach, hdźež tworja cyrkej Našeje knjenje, katolska Dwórska cyrkej, bywše twarjenje cigaretoweje fabriki Yenidze a hrodowa wěža nahladnu siluetu. Foto: dpa/zb/Sebastian Kahnert

Sakska je europski modelowy region

štwórtk, 14. decembera 2017 spisane wot:

Drježdźany (SN). Sakska je jedyn z pjeć regionow, kotrež je komisija EU za pilotowy projekt „Industrial Transition“ wuzwoliła. Tu kaž tež w Hauts-de-France (Francoska), Nora Mellansverige (Šwedska), Piemonće (Italska) a Waloniskej (Belgiska) maja wobšěrne strategije zdźěłać, zo bychu tam z hospodarskej změnu skutkownje postupili a so klimowej změnje spřećiwjeli. W tychle regionach su hłowne industrijne hałzy z wulkim wustorkom wuhlikoweho dioksida.

Po słowach ministra Martina Duliga (SPD) je jako přinošk Němskeje přetwar brunicoweje industrije we Łužiskim a srjedźoněmskim­ rewěrje pola Lipska předwidźany, kaž ze sakskeho hospodarskeho ministerstwa rěka.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

  • Hižo sedmy króć prošeštej Jasčan Florian Rynč a spěwna skupina PoŠtyrjoch sobotu, 9. decembra, na beneficny koncert do Jaseńcy a zajimcy běchu mnoholičbnje přišli. Program skićeše dobru měšeńcu mjez znatymi a nowymi pěsnjemi skupiny, w kotrejž skutku

nowostki LND