Lětni serial SN

2. dźěl

Załožba za serbski lud je loni idejowe wubědźowanje „Rěč wjaza. Rěc zwězujo. Sorbisch verbindet.“ přewje­dła. 27 projektow su z pjenježnym dobyćom w pjeć kategorijach 500 do 10 000 eurow mytowali. W našej lětnjej seriji předstajamy wubrane dobyćerske projekty, dźensa „Zadźěwanje podjeća serbsce“:

Drje najnjewšědniši wuznamjenjeny wubědźowanski přinošk pochadźa z Błótow. Swobodnje skutkowaca grafikarka Karen Ascher z Lubina njebě „sprawnje prajene z tym ličiła, zo mi za tónle projekt spěchowanje přizwola“. Podjećuzadźěwanske srědki dźě su nic jenož we Łužicy nadal trochu łoskoćiwa tema, kotruž mnozy skerje priwatnemu dyžli zjawnemu wobłukej přirjaduja, a kotraž so na prěni napohlad tak docyła hłownemu zaměrej wurisanja, mjenujcy šěrić serbšćinu, njehodźi. Hladajo na konkretny plan ini­ciatorki projekta wšak wěcka cyle hinak wupada. Što, hdyž nic seksualita, je z bytostnym nahonom za komunikaciju?

Podcast nětko tež w serbskej rěči

srjeda, 27. julija 2022 spisane wot:

Jakub Wowčer a Daniel Nuk rozestajataj so w podcasće „Serbski Buschfunk“ z nowosćemi ze serbskeho swěta

Mjeztym hižo šěsć wudaćow podcasta Radworčanow Jakuba Wowčerja a Daniela Nuka je na streamingowych platformach kaž Spotify, Deezer, PlayerFM a dalšich zjawnosći přistupnych. Tydźensce wozjewjataj wonaj tam swoje rozmołwy pod mjenom „Serbski Busch­funk“. Jakub a Daniel znajetaj so hižo z časa dźěćatstwa, staj maturu na Budyskim Serbskim gymnaziju złožiłoj a wěsty čas runočasnje w Lipsku studowałoj. Daniel Nuk dźěła tučasnje jako projektowy manager w Drježdźanach, Jakub Wowčer jako swobodny žurnalist pola Serbskeho rozhłosa. Što so dokładnje za jeju podcastom chowa, wo tym je so Jan Bogusz z nimaj rozmołwjał.

Kak mamy sej scyła prěni krok za ideju waju podcasta předstajić?

Spontane zynki k swjatokej

srjeda, 27. julija 2022 spisane wot:
Pod hesłom „Budyšin zhromadnje – Open stage“ wuhotuje bara Sundowner pod Budyskej Röhrscheidtowej baštu stajnje wutoru wotewrjene jewišćo, na kotrymž so najwšelakoriše kulturnicy prezentuja a kotrež zajimcam zmóžnja, spontanje na nim wustupować. Wčera na přikład zabawještaj Karoline Wernicke na obowje a Mario Fritzsche na gitarje wopytowarjow ze za tónle wobsadku wobdźěłanymi spěwami a kruchami mjez druhim Beatlesow, Erika Satieja a mjezynarodneje folklory. Najsylniši přiklesk žněještaj za šibału wersiju titulneje melodije rjadu filmow wo Olsenowej cwólbje. Foto: Beno Brězan

Prašenje budgeta?

srjeda, 27. julija 2022 spisane wot:
Pisany program z přinoškami za kóždy słód, mjezynarodni runje tak kaž regionalni a lokalni akterojo, jasny fokus na Łužicu a nic naposledk dosć sylny serbski aspekt – Łužiske hudźbne lěćo lubi tež lětsa zaso stać so z napjatym, wotměnjawym a generacije zwjazowacym zarjadowanjom. Někotre koncerty budu samo darmotnje přistupne, štož je předewšěm dźakowano spěchowanju na přikład Kulturneho ruma Hornja Łužica-Delnja Šleska a Šwicarskeje kulturneje załožby Pro Helvetia móžno. To so jenož dźiwaš, čehodla so druhemu wulkemu łužiskemu festiwalej z wo faktor 40 wyšim budgetom wospjet (nimale) njezešlachći, tudyšich wuměłcow a zarjadowarjow do swojeho programa zapřijeć, porjadnje wo swojich wjerškach informować a moderatne zastupne płaćizny poskićeć. Kaž chwalobne (a snano trěbne) wutworjenje wobstejace struktury njewobkedźbowacych syćow tež było: Cyle bjez kooperacije ludźi tu njedocpěješ. Bosćan Nawka

Awtobiografija z wosebitosću

wutora, 26. julija 2022 spisane wot:
„Sonić – to tla z hrěchom njej“ je titul awtobiografije Měrćina Weclicha, kotraž je wčera w Ludowym nakładnistwje Domowiny wušła. W njej přeprošuje serbski spěwar na pućowanje po swojim hudźbnym žiwjenju a prezentuje dopomnjenki a lóštne anekdoty ze swojeho wjace hač 50lětneho hudźbneho skutkowanja. Kniha je wot dźensnišeho wšudźe tam, hdźež maja serbske knihi w poskitku, na předań. Jednaćel LND Syman Pětr Cyž je wčera Měrćinej Weclichej (wotlěwa) doma w Kukowje awtorski eksemplar přepodał. Nimo mnohich – tež historiskich – fotow wobsahuje kniha jako wosebitosć wotkazy na krótke awdija a wideja, kotrež móža sej zajimcy z pomocu QR-coda na šmóratku naposkać a wobhladać. Foto: SN/Hanka Šěnec

Čeja je Hornja Łužica?

wutora, 26. julija 2022 spisane wot:
Hišće ani jeničke serbske zarjadowanje so w protyce Dnja Hornjeje Łužicy njejewi – škoda! Njebych z wěstotu rjec móhła, hač je tomu prěni raz tak. Mam pak zaćišć, zo to na započatku hišće hinak wupadaše, jako bě Dźeń Hornjeje Łužicy hišće młody. Mjeztym, w dźewjatym lěće tuteje čestnohamtskeje iniciatiwy z łužiskich horow, je wěsta rutina zaćahnyła. A tuta rutina w tym tči, zo přewostajimy tónle 21. awgust němskim wobydlerjam, takrjec pod hesłom: „Mamy tak a tak hižo telko činić!“ Nimam to za dobre znamjo. Wuslědk je, zo je a wostanje Hornja Łužica pačena. Mamy našu serbsku Łužicu a woni maja swoju němsku Łužicu, mamy serbsku protyku kulturnych zarjadowanjow a němski pendant – paralelnej towaršnosći potajkim. Dźeń Hornjeje Łužicy je symboliski datu. Jako symbol pak dyrbiš jón chutnje brać, bikulturnosć dyrbi widźomna a dwurěčnosć słyšomna być. To wězo jenož funguje, jeli tež serbske zarjadowanja poskićamy. Cordula Ratajczakowa

Wopomnišćo za dr. Geralda Stona

wutora, 26. julija 2022 spisane wot:

Za loni zemrěteho wědomostnika a wuskeho přećela Serbow chcedźa na jeho skutkowanišću na Hertford College w Oxfordźe wopomnišćo stworić (SN rozprawjachu). W bibliotece chcedźa zarjadować wosebity dźěl, w kotrymž chowaja wšitke wozjewjenja dr. Stona kaž tež dalše publikacije wo serbskich temach, kiž su we Łužicy a w USA wušli. Tež wobraz a pomjatna tafla matej tam na njeho dopominać.

Za zarjadowanje wopomnišća je towarstwo Texas Wendish Heritage Society w USA dotal 2 500 dolarow nazběrało. Serbscy přećeljo a kolegojo we Łužicy su přeprošeni, so na zběrce za wopomnišćo Geralda Stona wobdźělić a tak zwuraznić swoju česćownosć za slawista, kiž je přez lětdźesatki zajimy Serbow zastupował a wědu wo nich w Europje, Americe a Awstralskej šěrił.

Towarstwa a jednotliwcy, kiž chcedźa wutworjenje wopomnišća podpěrać, móža swój dar přepokazać Maćicy Serbskej pod slědowacymi kontowymi datami: přijimar: Maćica Serbska, hesło: Gerald Stone, banka: Volksbank Dresden-Bautzen, BIC: GENODEF1DRS, IBAN: DE66 8509 0000 5068 6610 07).

Dopomnjenki dale zachować

wutora, 26. julija 2022 spisane wot:

Měšćanska biblioteka ma nětko kabinet Brigitty Reimann

Wojerecy (AK/SN). Zawostajenstwo spisowaćelki Brigitty Reimann (1933–1973) chcedźa we Wojerecach na najwšelakoriše wašnje zachować a zjawnosći spřistupnić. Mjeztym, zo je archiw něhdyšeho zetkanišća Brigitty Reimann w měšćanskim muzeju zaměstnjeny, maja w měšćanskej bibliotece nětko kabinet z literaturu spisowaćelki. Wjele lět je so Wojerowske wuměłstwowe towarstwo w swojim zetkanišću wo zawostajenstwo Brigitty Reimann starało. Loni pak su towarstwo rozpušćili. Z kabinetom w bibliotece móža dźěło towarstwa takrjec dalewjesć, rjekny Christine Neudeck tele dny při wotewrjenju kabineta.

W Juhosłowjanskej

wutora, 26. julija 2022 spisane wot:
Po tym, zo bě nazymu 1946 prěnja brigada serbskeje młodźiny pod nawodom Pawoła Nalija při železniskej čarje Brčko-Banovići dźěłała, dósta centrala Domowiny, a nic Berlin, přeprošenje na dalšu zhromadnu akciju z młodostnymi wjacorych krajow. Na namołwu přizjewi so 26 serbskich hólcow a dwanaće serbskich holcow za wuprawu do wot wójny chětro škodowaneho južnoeuropskeho kraja. 26. julija poda so 38 wosobow ličaca brigada z cyłkownje 30 wsow na dołhu a dosć wobćežnu jězbu. Hakle po dwanaće dnjach na twjerdych deskach nakładneho wagona docpěchu cil. Za čas jězby njebě ani prawidłowne zežiwjenje wěste. W Juhosłowjanskej dźěłachu młodźi Serbja při twarje železniskeje čary Šamac-Sarajewo. Wšědnje po třihodźinskim kubłanju po­dachu so wšitcy na zdźěla dwuhodźinski puć k dźěłowemu městnu. Potom šěsć hodźin ćežko dźěłachu, zwjetša z jednorymi techniskimi srědkami. Kolije kłasć při horcoće bě wulke wužadanje. Na kóncu dósta serbska skupina wysoke statne wuznamjenjenje: Rjad dźěła 1. rjadownje.

Budyšin (CS/SN). Jako takrjec rozžohnowanski darik bě wjelelětna tekstilna restawratorka Muzeja Budyšin Ulrike Telek 2018 wosebitu wustajeńcu „Žida, somot a nadobny cworn – hornjołužiska drasta wot 1800 do 1870“ kuratěrowała. Tehdyši wobšěrny katalog pak njeje jenički trajny wuslědk přehladki. Dokelž bě telko maćizny, su so rozsudźili, dalšu publikaciju k temje wudać. Nětko su ju jako lětni spis muzeja wozjewili, a tež jako wuměnkarka je Ulrike Telek hišće na knize dale dźěłała. Sobudźěłaćerjo z třinaće muzejow Hornjeje Łužicy su do njeje přinošowali, mjez druhim předstajeja tež swoje zběrki k temje tekstilije. Mjez nimi je zdobom přinošk muzeologowki Budyskeho Serbskeho muzeja Ilony Bierlingoweje, kotraž rozprawja wo drastowej zběrce swojeho domu.

Na knižnym předstajenju minjeny pjatk podšmórny direktor Budyskeho muzeja dr. Jürgen Vollbrecht, zo bě jara zwjeselace, zo ani jenički muzej njeje sobuskutkowanje wotprajił.

LND onlineshop 2026

Nowe poskitki LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2026-27

HSSL25

Chróšćan Šulerjo

Midas Logo