Z wudaća: pjatk, 09 awgusta 2019
pjatk, 09 awgusta 2019 14:00

Pytaja za kmanym mjenom

Přichodna plahowarnja garnelow w Njebjelčicach formu nabywa

Njebjelčicy (JK/SN). Wšitko wonja za nowym, za twaršćiznami a barbu w něhdyšim chlěwje Njebjelčanskeje plahowarnje rancow. Tam nastawa plahowarnja garnelow, kotraž nima w němskej runjeća, dokelž ma cyle nowy koncept. Předwčerawšim je so tam sakski minister za ratarstwo a wobswět Thomas Schmidt (CDU) wo stawje twarskich dźěłow a wo koncepće młodeho předewzaća Suburban wobhonił. Jednaćel Friedrich Tietze ministrej a jeho přewodnikam přeswědčiwje a hordźe tuchwilny staw přetwara něhdyšeho chlěwa rozłoži. Wěsta napjatosć při tym knježeše, wšako je to poměrnje wulke a naročne předewzaće, kotrež Tietze a jeho sobuwojowarjej w Njebjelčicach na nohi staja. Minister bě widźom­nje překwapjeny wo techniskim wuhotowanju a naročnym zaměrje předewzaća. Zdobom móžeše so wo tym pře­swědčić, kak spěchowanske srědki swobodneho stata za tónle projekt zmysłapołnje zasadźeja.

wozjewjene w: Lokalka
pjatk, 09 awgusta 2019 14:00

Hódanski kućik

4
6
3
7
8
5
2
1
Jeli pytane słowa 1–8 prawje zapisaće, wučitaće z wuzběhnjenych kašćikow přeće: 1 wjesne powołanje 2 šěrši puć 3 žro 4 domjace skoćo 5 přez nje pada swětło do jstwy 6 tuchwilu 7 nic stary 8 sakske město wikow
Wuhódanje: 1 ratar, 2 dróha, 3 jadro, 4 wowca, 5 wokno, 6 nětko, 7 młody, 8 Lipsk = rjany dowol

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 09 awgusta 2019 14:00

Firmu edding wopytali


Skupina hortowych dźěći z Pančic je 24. julija z bu­sowej liniju 102 do Budyšina jěła. Jako zastachu před firmu edding, w kotrejž pisaki zhotowjeja, wuwalachu woči. Tam staj nas knjez Malcher a jeho sobudźěłaćerka Nadine hižo wočakowałoj. Wonaj wodźeštaj nas po wulkej hali ze wšelakimi mašinami a nastrojemi. Tak mjez druhim zhonichmy, zo produ­kuja na Budyskim stejnišću 48 wšelakich pisakow w mnohich formach a wulkosćach. 86 sobudźěłaće­rjow tam maja.

Wobhladachmy sej wšelake stacije produkcije a zho­nichmy, kelko dźěła je trěbne, prjedy hač je tajki pisak hotowy. Wosebje pak nas zajimowaše, kak pisak swoju kónčnu barbu dóstawa. Pisaki přimać – wosebje wše­la­ke materialije – běše dźěćom wulke wjeselo. Na kóncu wodźenja smě­dźe­še sej kóžde z nich pisak jako do­pom­­njenku sobu domoj wzać.

Wulki dźak firmje edding, zo smědźachmy sej ­produk­­ciju­ pisakow wobhladać. Nětko wěmy, kelko wutrajnosće sobudźěłaćerjo trjebaja, prjedy hač móžemy my tajki pisak wužiwać.

Tekst a foto: Tereza Wajdlichec

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 09 awgusta 2019 14:00

Element woheń

Dźěći Chróšćanskeje pěstowarnje ze „smólnicami“Tule rysuje knjeni Gruberowa dźěćom a wobydlerjam starownje woheń na ruku.Foće: Daniela Ćemjerowa

W pěstowarni „Chróšćan kołć“ ­smy so z temu elementy za­běrali. Zeznali smy hižo ele­menty zemja, woda a woheń. Woheń? Što je najwjetši woheń našeho uni­wersu­ma. Słónco! Kak wažne a trěbne wone za nas ludźi je? Za čo je woheń trěbny a hdźe jón wužiwamy? Woheń móže tež strašny być. To su dźěći wo­sebje na folklornym festi­walu, jako je so polo blisko Hórkow paliło, zhonili. Wo tym smy samo we wšědnym rańšim kole rěčeli. Za­bě­rali smy so dale z pra­šenjom, kak mamy z wohenjom wob­chadźeć, što činić, hdyž wudyri? A kotre telefo­no­we čisło mamy zazwonić? Kotre infor­macije mamy při telefonje podać? Po tym smy wšelke wudźěłki na ele­ment woheń rysowali a paslili. Wotćišć rukow bě woheń.

wozjewjene w: Předźenak
pjatk, 09 awgusta 2019 14:00

Dr. Frank Stübner

Z 25 lětnikami Hornjołužiskeje domjaceje protyki bě sej nakładnik dr. Frank Stübner wulke čitarstwo zdobył. Z disertaciju wo literarnym tworjenju Jurja Brězana promowowany germanist zahaji swoje lektorske dźěło 1986 w Ludowym nakładnistwje Domowina. Dokelž njemóžeše tam němskorěčnu knižnu protyku po towaršnostnym přewróće 1989/1990 dale wjesć, załoži wón 1. apryla 1992 swójske nakładnistwo Lusatia. Te wuwi so spěšnje na spušćomnu a kwalitnu adresu nastupajo domiznowědnu literaturu w naj­šěr­šim zmysle. W běhu 25 lět wuńdźe tam na 250 edicijow. Awtorojo kaž Gottfried Unterdörfer abo Annelies Schulz běštaj pola dr. Franka Stübnera wudawaćelsku domiznu našli. We Łužicy pak znajachu jeho tež z lětnjeho dźiwadła Budyskeho NSLDź. Ze zabawnymi małymi lekcijemi serbsko-němskeje domiznowědy je wón publikum na předstajenja přihotował. Wysoko připóznaty bě jako radźićel w frakciji Lěwicy Budyskeho wokrjesneho sejmika. Njejapka smjerć je nakładnika 7. apryla 2017 z płódneho dźěła torhnyła. To bě bohužel zdobom kónc jónkrótneho małeho na­kładnistwa. Jutře, 10.
wozjewjene w: Spomnjeće
pjatk, 09 awgusta 2019 14:00

Zapósłane (09.08.19)

Křesćan Krawc z Hrubjelčic pisa pod hesłom­ „Sej statok stajiła“:

Legendarna wosobina serbskeho jewišćoweho wuměłstwa je nětko ze zemju swojeje domizny na wšě časy zjednoćena. Zaćichim su jeje popjelnicu na Slepjanskim pohrjebnišću do zemje pušćili, bjez ceremoniela, zawěsće cyle po jeje přeću. Bych tam rady pódla był, ale to by my­liło. Tydźeń do jeje poslednjeho zdychnjenja, snadź tež posměwka bych ju skoro hišće raz w jeje bydlenju w starowni wopytał, swoje přilubjenje spjelnił a wot njeje pomjenowanej žonje z Bu­dy­šina sobu wzał, na bjesadu. Ale přepozdźe. Bych jej prajił, zo sym runje zakónčił jeje „Statok“ do němčiny přenjesć a zo sym tak hišće raz dožiwił jeje py­tanje a namakanje hódnotow žiwjenja.

wozjewjene w: Zapósłane
Kónc tydźenja swjeća w Delnjej Łužicy domchowanku z łapanjom kokota. Serbski nałožk pěstuja na přikład w Běłej Gó­rje­, Wjerbnom a 40. raz w Turjeju. Kokot dyrbi na wrotach prawje připós­njeny być, kaž naše njedawne foto z Bórkowow pokaza. Foto: Michael Helbig

wozjewjene w: Serwis
pjatk, 09 awgusta 2019 14:00

Płastowka (09.08.19)

Spočatk pytanych słowow

je wupokazany.

1 přisłušnicy našeho ludu

2 njedaloki

3 wustawki

4 zamołwity lěsa

5 předmjeno Chrušćowa

6 kruty wotběh

7 drasta Japanjanki

8 čerwjeny płód

9 dźěl New Yorka

wozjewjene w: Serwis
pjatk, 09 awgusta 2019 14:00

Krótkopowěsće (09.08.19)

Zeleni z ludźimi diskutowali

Budyšin. Předsydka frakcije w Bayerskim krajnym sejmje Katharina Schulze a zapósłanča Sakskeho krajneho sejma Franziska Schubert (wobě Zwjazk 90/Zeleni) stej wčera w Budyskim Serbskim domje pod hesłom „Zmužiće přichod tworić“ z wobydlerjemi diskutowałoj. Ně­hdźe dwaceći zajimcow je na přeprošenje Budyskich Zelenych přišło.

Widejowe dohladowanje zahajili

Zhorjelc. Z pomocu widejoweho dohladowanja chcedźa přećiwo kri­mina­liće w Zhorjelskim starym měsće bóle zakro­čić. Na mosće přez Nysu su dźensa prěnju kameru policije zaswěćili. Po słowach sakskeho nutřkowneho ministerstwa je to po cyłym Zwjazku jónkrótny projekt. W Zhorjelcu maja so štyri městnosće dohladować, hdźež su w zašłosći wjele přeńdźenjow registrowali.

Towaršnosć zašo wutworja

wozjewjene w: Krótkopowěsće
pjatk, 09 awgusta 2019 14:00

Normalita po dołhim boju

Axel Arlt

„Wažny kriterij jenož za nadawk we Waliziskej: Znajomosće walizišćiny su trěbne, kandidaća bjez tajkich, kotřiž wšak su zwólniwi so zawjazać walizisku rěč wu­knyć, pak budu wobkedźbowani.“ Takle rěka we wulkim nawěšku, z kotrymž su britiskej wobchadnej instituciji a waliziske knježerstwo dźěłowej městnje społnomócnjeneho za transport za Walizisku a za sewjerozapadne regiony Jendźelskeje kónc julija w nowinje Metro wupisali.

Tajku informaciju z łužiskeje pers­pektiwy čitać – to tyje. Tamniše wašnje aktiwneho spěchowanja mjeńšinoweje rěče ani w Sakskej ani w Braniborskej ani w Zwjazku njeje. Wob­knježenje tu zakótwjeneje serbšćiny za kóždežkuli zastojnstwo w zjawnym sektorje ma wuměnjenje a narok rěčneje akceptancy być.

wozjewjene w: Rozmyslowane

nawěšk

nowostki LND