Wabi wuspěšnje za dwurěčny region

pjatk, 18. awgusta 2017 spisane wot:

Zetkanka z młodym serbskim ekspertom za turistiku Bosćijom Benadu

Wuwiće turistiki w dwurěčnym hornjołužiskim regionje, wosebje tež w měsće Budyšinje, leži jemu na wu­trobje. „Město ma telko stawi­zniskich, kulturnych a turistiskich atrakcijow, zo by njezamołwite było, je za turistiku njewotkryć. Dyrbimy ludźi do regiona wabić“, powěda 35lětny Serb Bosćij Benada­.

Sedźimoj pod starej Budyskej wodarnju, za njeho nic jenož widźomnym symbolom města nad Sprjewju, ale zdobom jednym za turistow wažnych přiwabliwych objektow. Za młodeho Budyšana, studowaneho managera za turistiku a destinacisko-regio­nalne wuwiće, njeje jenož tale wěža za­jimawa. „Mamy tu dohromady 17 historiskich wěžow. Wone słušeja městu Budyšinej, Swobodnemu statej Sakskej a priwatnikam. Dźe wo to, tež tele objekty za turistiku zwičnić.“

Kniha dźěćom lochce zrozumliwa

pjatk, 18. awgusta 2017 spisane wot:

Róža Domašcyna bajki do němčiny přenjesła

Zwjeselich so, jako dóstach nadawk, nowu bajkowu knihu recensować. Čujach so hnydom dopominana na čas dźěćatstwa. Bajka je překrasna literarna forma, kotraž so wot generacije ke generaciji dale­ dawa, byrnjež so do wěsteje měry změniła. Žro so wobchowa, ale stajnje zaso fantaziju budźi. Bajka ma přeco něšto mystiskeho, potajneho – štož snadź tež wašnje powědarja abo powědarki wšelako wuzběhuje.

Tak předstaja w nowej knize „Das goldene­ Gut“, kotraž je njedawno w Ludowym nakładnistwje Domowina wušła, na 247 stronach 61 serbskich bajkow. Awtorka Róža Domašcyna bě je do žiweje němčiny přenjesła. Tele bajki přełožowarka přewažnje hišće wot swojeje wowki znaje.­

Wobhladujo sej wobsah knihi chcu chwalobnje naspomnić, zo bě sej aw­torka-přełožowarka mjez druhim woprawdźe typiske serbske bajki wuzwoliła, kaž na přikład „Bity njebiteho njese“, „Pintlašk“, „Jank a Hanka“ a powěsć wo Kra­baće.

Chwalba serbskej Łužicy

pjatk, 18. awgusta 2017 spisane wot:

Mjezynarodny dźeń poezije na česć Jurja Chěžki we Wojerecach wotměli

Pod hesłom „Mosty w njemdrym wětřiku“ wuhotowaštaj serbskaj spisowaćelej Róža Domašcyna a Benedikt Dyrlich dźens tydźenja mjezynarodny dźeń poezije na česć Jurja Chěžki we Wojerecach. Na nim wobdźělichu so dźesać basnikow z Łužicy, Syriskeje, Čěskeje, Drježdźan a Berlina kaž tež serbski hudźbnik Tomasz Nawka a w Drježdźanach bydlacy syriski hudźbnik Thabet Azzawi z wosebitym, jednym z najstaršich instrumentow stawiznow, oud.

Dopołdnja bě skupina poetow a hudźbnikow na Johanneumje z hosćom. W awli wočakowa jich direktor křesćanskeho gymnazija Günter Kiefer a 75 šulerjow 10. a 11. rjadownje. Z hłubokej čućiwosću spominaše Róža Domašcyna na basnika Jurja Chěžku, kotrehož skóržba „Hdyž maćer zemja/ njezměje lubosć tu hižo/ za swojich synow/dušnych a hrěšnych“ přitomnostny podawk na swěće napomina.

Dźěćaca kniha za prěnju čitansku starobu

Rejzka Delenkowa je zawěsće tomu abo tamnemu z Paternostra znata. Nětko čitamy jeje mjeno na knize „Po měsće z Alenu“.­ Nowostka z Ludoweho nakładnistwa Domowina je myslena za dźěći, kotrež čitać wuknu.

W dohromady 15 kapitlach wopisuje zwonkastejacy na žiwe a realistiske wašnje měšćanske wšědne žiwjenje małeje šulerki. Mnohostronskosć wobsaha narěči zajimy holcow kaž tež hólcow: žiwjenje w měsće, popołdniše zaběry a hobbyje abo tež žiwjenje ze zwěrjatami, kaž na přikład­ z wujkom Linusom.

Wottorhanska protyka „Moja Łužica/ Meine Lausitz/ Mója Łužyca“

Wolfgang Wittchen njeje we Łužicy a mjez Serbami njeznaty. Mjeno 61lětneho swobodneho fotografa wuhladaš přeco zaso pod portretami wuměłcow we wšelakich wustajeńcach, w knižnych a druhich publikacijach. Wjele lět bě Wittchen jako fotowy redaktor za nowinu Sächsische Zeitung po puću. Ze žurnalistiskim wóčkom zapopadny wokomiki sportowych wjerškow, ludowych nałožkow, hospodarskich faktow a přeco zaso, kaž nimoducy, powabliwosć łužiskeje přirody a architektury. To so tež w najnowšej wottorhanskej protyce „Moja Łužica/Meine Lausitz/Mója Łužyca“ Ludoweho nakładnistwa Domowina wotbłyšćuje, kotraž je mjeztym třeći raz z wobrazami Wittchena pjelnjena.

Faya a Welow kraju lutkow

pjatk, 18. awgusta 2017 spisane wot:

Bernd Pittkunings serbske bajki a powěsće znowa předstaja

Knihow a knižkow ze serbskimi bajkami a powěsćemi je wjele, tež moderne słuchoknihi a CDje su na předań a k wupožčenju – we woběmaj serbskimaj rěčomaj, w němčinje a druhich rěčach. Nětko maja­ lubowarjo powěsćow a bajkow ze serbskeho swěta nowu ediciju na blidźe. Wona mjenuje so „Faya und Welo im Land der Lutkis“. Napisał bě ju Bernd Pittkunings, serbski pěsnjer, powědar­ a kabaretist z Delnjeje Łužicy. W pod­titulu je hišće přistajił „Geschichten aus Lausitz und Spreewald neu erzählt von Pittkunings“.

Naš rozhłós je pisańši

pjatk, 18. awgusta 2017 spisane wot:

Swět je pisany, hdyž je derje wuswětleny a hdyž móžeš wjele wšelakich zwukow słyšeć. Do zahuby pak wjedźe prjedy abo pozdźišo uniformowanosć. Snano sće sami hižo słyšeli: Jedyn z braniborskich sćelakow wospjetuje stajnje hesło „Połna wjelorakosć!“ – „Voll die Vielfalt!“. Klinčace přinoški pak runaja so mjenje bóle kaž stwjelca trawnika na kopanišću: Wšo jedna barba bjez slubjeneje wotměny! Wusyłaja nimale bjezwuwzaćnje jendźelskorěčnu hudźbu. Zo němske sćelaki serbsku hudźbu njeznaja, kaž bychu nas bojko­towali, mějachmy hižo za čas NDR. Ale z wulkeje a žiweje hudźbneje pisanosće Europy abo swěta so redaktorojo tež lědma posłužuja. Hač so amerikanizacija, kotraž tuchwilu kraj, jědźnu kulturu, filmowstwo, hudźbu a ludźi uniformuje, něhdźe planuje? Kajke by było skiwlenje, by-li so w NDR do lěta 1990 podobnje rusce­ klinčaca jednorosć plahowała?

Nowa cejdejka z twórbami serbskeho­ komponista je njewobeńdźomna­ akwizicija

Za přećelow a lubowarjow w najšěršim zmysle klasiskeje hudźby serbskich komponistow běchu zašłe měsacy wulke wužadanje za někotružkuli móšeń. Wšako wuńdźechu w tym času wjacore dobre tačele – někotre z nich bjezdwěla referencneje klasy.

A zběraćeljo kwalitatiwnje wysokohódnotnych zynkonošakow njeměli so tež přichodnje na lutowanje nastajić: Nowa cejdejka „Komorna hudźba a spěwy“ z twórbami Jana Pawoła Nagela je nje­wobeńdźomna akwizicija. Składnostnje njedawnych 20. posmjertnin wuměłca stej antologiju jako zhromadny projekt Budyska hudźbna agentura Konsonanz a Załožba za serbski lud z podpěru rozhłosa RBB zwoprawdźiłoj. Wona skići přehlad mnohostronskosće a -worštowosće jednoho z najwu­znamnišich serbskich komponistow 20. lětstotka, kiž je sej jako jedyn z rědkich zastupjerjow swojeho předmjeta tež za mjezami Łu­žicy renomej a připóznaće zdobył.

Swójba Schiemann stanowanišćo a kupanišćo pola Chrósta 21 lět wobhospodari

Na poslednim kóncu tydźenja do zahajenja noweho šulskeho lěta 2017/18 knježeše při Módrej Adriji, wočerstwjenišću w Chróstowskim wjesnym dźělu Adolfowa hěta čiłe žiwjenje. Wjedro drje měnješe ze wšěmi derje, słónco rjenje swěćeše a horce temperatury wabjachu do wody. Tuž běchu sej mnozy z blišeje wokoliny swój gumijowy čołmik sobu přinjesli a mějachu z nimi wulke wjeselo. Škleńcujasnosć a njebjeska módrina wody Módreje Adrije młódšich a staršich ke kupanju přeprošujetej. Wosebje dźěći so wótře radowachu, tak zo bě to daloko słyšeć. Tójšto swójbow tam hnydom cyły dźeń wostanje a so na lěhanskej łuce wočerstwi. Někotři za ker­kami schowani so tež rady nazy kupaja a na łuce sonja. Zboka łuki je zakusk, hdźež móžeš sej něšto k jědźi a piću kupić, a dźěći sej tam rjenje hrajkaja.

Wurjadnosć je jeho credo

pjatk, 11. awgusta 2017 spisane wot:

Martin Wagner ekskluziwny liker z Mužakowskich ananasow kreěrował

Wuprajenje „tule kisnje“ do čorneho trjechi. Wjetše a mjeńše sudobja ze škleńcy a drohowocla steja pódla wulkich plastikowych sudow. Wšitke su krute zawrjene a maja swoju „wizitku“. Na njej je wobsah dokumentowany. Dokładnje wučitaš wahu kóždeho jednotliweho wobstatka a hdy bu měšeńca nasadźena. Je žnjenski čas, to pytnješ na mnóstwje wopisanych sudobjow tež w jednym z najmłódšich łužiskich předewzaćow, w Sakskej spirituozowej manufakturje w Korzymju.

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

fueorg misain karten sorbisch

nowostki LND