Bohate žně su jemu posylnjenje

pjatk, 28. nowembera 2025 spisane wot:

Zahrodkar, farar a wučer Christoph Schuster swójbny statok w Skanecach pola Malešec do přichoda wuhotuje

W Skanecach pola Malešec wobsedźi Christoph Schuster „Bróžnju jabłukow“. Přichodnje chce dom ­tematisce wužiwać. Nimo wědy wo jabłukach chce so tam tež Serbam a wěrje wěnować.

Kaž kiće wisaja wone na štomach. Hałuzy so pod ćežkimi płodami zhibuja. Štomy połne jabłukow měješe Christoph Schuster lětsa na něhdźe 9,5 hektarow wulkej płoninje w Skanecach pola Malešec. „2025 je wuwzaćne lěto. Tajke bohate žně jabłukow hišće ženje njeběchu“, wjeseli so farar, wučer nabožiny a mišter štomownje. „To zaležeše na dobrym času, hdyž štomy w nalěću kćějachu. Wuměnjenja běchu idealne.“ Hordźe pokazuje wón na łužiske nalikowe jabłuko. Zeleno-čerwjene, słódke, juškojte jabłuka do pózdnjeho oktobra zrawja. Wone so jara dołho dźerža. Płody samo zymu přetraja, jelizo so fachowje derje składuja. Nimo družinow kaž kejžora Wilhelma, žołteho jabłuka abo princa Albrechta z Pruskeje słuša łužiske nalikowe jabłuko k historiskim na Christopha Schusterowych sadowych łukach.

Wosud serbskeje rěče na přikładźe

pjatk, 28. nowembera 2025 spisane wot:

Přinošk do diskusije wo narodnym wuwiću w Serbach

Serbska rěč je w ćežkim połoženju, dokelž ličba rěčnikow woteběra. Za jeje stabilizaciju so wjele čini, samo wo rozrosće na stotysac rěčnikow so zjawnje soni. Njedawno je dr. Měrćin Wałda wuslědki swojich rešeršow wo ličbje serbsce rěčacych we Łužicy předstajił (SN, Předźenak 24.10.2025), tež Křesćan Krawc so w narodnym nastupanju stysknym myslam hižo njewuwinje (SN 11.11.2025). Jeju rozwažowanjam přidam tule swoje dopóznaća z historiskeho wuwića w ewangelskich Serbach. Na přikładźe Hodźijskeje wosady chcu pokazać, kak přeněmčenje wotběži, na kajke wašnje a z kotrym wuspěchom su spytali tajkemu wuwiću zadźěwać, a što móhło z toho za nas dźensnišich sćěhować.

Narodne wuwiće wobydlerstwa

Wot bambinijow hač k Dynamej Drježdźany

pjatk, 21. nowembera 2025 spisane wot:

Z rozpalitosću, pilnosću a wutrobu – koparska karjera Radworčanki Johany Wjeselic

Štóž je Johanu Wjeselic jónu na kopanišću dožiwił, hnydom pytnje: Tu steji młoda žona, kotraž z wutrobu za bulom honi. Rodźena Radworčanka wotkry hižo w młodych lětach swoju lubosć ke kopańcy a přesadźi ju z wjele rozpalitosću, pilnosću a zaměrnosću. Jeje koparska karjera započa so pola ST 1922 Radwor, hdźež steješe hižo ze štyrjomi lětami z bambinijemi na hrajnišću. „Hižo jako dźěćo sym pytnyła: Kopańca njeje za mnje jenož někajki hobby – ně, to je hižo wjace hač 11 lět moje žiwjenje“, wona powěda. W Radworju hraješe bjezwuwzaćnje z hólcami, na čož je dźensa wosebje horda. „Sym dźakowna za tutón čas, móžach sej ­wjele wothladać a wuknjech prawje kopańcu hrać.“ Po swojim času w Radworju změni k Biskopičanskej B-młodźinje w krajnej lize, hdźež zběraše dalše nazhonjenja. Wosebitosć bě, zo tam jenož z holcami hraješe. Tutón čas bě dobry zakład za sportowu šulu w Podstupimje, na kotrejž je tři lěta dołho trenowała a swoje sportowe kmanosće polěpšowała.

Kulturna stolica – što zwostanje?

pjatk, 21. nowembera 2025 spisane wot:

Dohlady a wuhlady z Kamjenicy, kulturneje stolicy Europy 2025

Spočatk oktobra sym studija dla do Kamjenicy ćahnył. Zo je tute město europska stolica kultury 2025, to tehdy wědźach. Wědźach tež, zo sej Kamjenica tutón titul z městomaj Gorizia a Nova Gorica při italsko-słowjenskej hranicy dźěli. Wjace pak nic, a tuž běch poměrnje zadźiwany, hdyž sym prěni raz po měsće šoł, wšako wot kulturneje stolicy sprawdu prajene na prěni pohlad přewjele njepytnješ. Haj, na latarnjach wisaja małe plakaty, na kotrychž je moto kulturneje stolicy napi­sane: „C the Unseen“, serbsce bychmy snadź rjekli: „To njewidźomne widźeć“. Haj, na někotrych městnach su zamoł­wići wulke pismo „Chemnitz 2025“ nastajili. Ale hewak, a to sym wot mnohich słyšał, kiž hižo dlěje w měsće bydla, njeje kulturna stolica jara prezentna we wšědnym dnju ludźi.

30 lět na jewišću wuspěšnaj

pjatk, 21. nowembera 2025 spisane wot:

Syman Bjarš a Frank Wjesela staj 1996 kapału Blue Angels załožiłoj

Na jewišćowy jubilej přihotuje so aktualnje sku­pina Blue Angels. Štóž je před 30 lětami na reje chodźił, kwasował, narodniny abo druhi wjetši swójbny swjedźeń swjećił, so cyle wěsće hišće na wonu kapału wokoło Franka Wjesele a Symana Bjarša dopomina. Sobotu, 17. januara 2026 chcetaj wonaj z bywšej originalnej wobsadku skupiny a dalšimi hudźbnymi přećelemi w Šunowskej ­Fabrikskej hospodźe zhromadnje hudźbu tehdy­šeho časa znowa zaklinčeć dać.

Prěnje kročele podobne

Započatki kapały Blue Angels leži pola rejwanskeje skupiny Serbskeho wjesneho ansambla Wudwor, w kotrejž staj Syman Bjarš (lětnik 1979), kiž bě w Smječkecach wotrostł, a z Chrósćic pochadźacy Frank Wjesela (lětnik 1980) zhromadnje jako młodostnaj rejowałoj. „W rejwanskej skupinje smój ­zwěsćiłoj, zo wobaj instrument hrajemoj a tuž sej prajichmoj, zo móhłoj to raz zhromadnje wuspytać“, dopomina so Syman Bjarš. Wón hraje gitaru, Frank Wjesela pak keyboard.

Jako mje před krótkim dobry přećel, diakon a kandidat za měšnisku swjećiznu, zazwoni, hač nochcył jeho na jeho nowym skutkowanišću w měsće Příbram wopytać, předołho wahał njejsym. Čehodla tež? Młodźi měšnicy su dźensa jara rědki zjaw, jich žiwjenski puć je połny sebjewoprowanja a zawěsće tež dwělow – znajmjeńša móhł jeho ze swojim přećelstwom a přitomnosću podpěrać. Myslach při tym egoistisce tež na sebje. Dawno minyli běchu so časy, hdy móžachmy měšnikow a druhe duchowne wosoby z widłami tam a sem nosyć. Hdyž budu ja raz stary, budu měšnicy žadniši hač proch wokoło hód, a tuž so na kóždy pad zadani, kontakty z nimi hajić.

Znowa čitała ... słowniki a přiručki

pjatk, 14. nowembera 2025 spisane wot:

W serbskej literaturje chowaja so mnohe drohoćinki, na kotrež je trjeba znowa skedźbnić, zo njebychu so pozabyli. Wotpowědne impulsy chce awtorka serbskim čitarkam a čitarjam dawać.

Wězo nječitam słowniki a leksikony znowa, ale stajnje zaso do nich pohladam a w nich čitam. Wone su mi w powołanskim žiwjenju njeparujomny grat byli. Runje tak kaž mi je so mnohim lektorkam, redaktoram, wučerkam, duchownym, awtorkam, přełožowarjam, wědomostnicam a dalšim pisacym zešło. A tež nětko, hdyž na wuměnku něšto pisam abo přehladuju, trjebam słowniki a přiručki. Štóž sej serbsku rěč waži, spyta ju bjez zmylkow nałožować.

Bywši Brigadny dom přetwarjeja

pjatk, 14. nowembera 2025 spisane wot:

Twarske róšty a kran na Kurta Pchalekowej 20 do 26 w Budyšinje hižo dlěši čas na to skedźbnjeja, zo so tu domske na moderne, dźensnišemu standardej wotpowědowace bydlenja přetwarjeja.

We 1980lětach je so na prózdnym městnje wot zachoda bywšeje kofejownje Serbskeho domu na Pchalekowej hač ke Brigadnemu domej eksperimentelny twar (Serie WBS 70) natwarił. Nětčiši přetwar tehdom moderneho twara kaž tež Brigadneho domu je planowała a přewzała Budyska bydlenjotwarska towaršnosć (BWB). Z přetwarom nastanje 26 dwu- do pjećrumowych bydlenjow, kiž změja 55 do 100 kwadratnych metrow. Za stare twarjenje Brigadneho domu su předwidźane štyri bydlenja, na kóždej etaži jedne. Wšitke bydlenja budu z liftom přistupne a z balkonom wuhoto­wane. Z balkona skići so nowym woby­dlerjam wuhlad na dwór Serbskeho doma a snano zhonja wo powójnskich ­stawiznach Serbow na tutym městnje, konkretnje tež wo nastaću a wužiwanju Brigadneho domu.

Dom w běhu jednoho lěta nastał

foto: Adobe Stock
TIP 5: Wotputać a kreatiwny być
TIP 4: Poćahi pěstować
TIP 3: Sport pomha
TIP 2: Na zežiwjenje dźiwać

Popřej sej přestawki wot wšědneho dnja. Chiba

ći wellness-poskitki abo kreatiwny hobby při tym

pomhaja. Předewšěm kreatiwne a tworićelske

dźěło našu psychu posylnja, dokelž widźimy,

zo smy něšto zeskutkownili.


Dobra rozmołwa z přećelemi

a swójbu izolaciji wotpomha. Tu móžeš wo swojich začućach rěčeć a špihelować,

štož će runje zaběra. Tak dóstanješ podpěru

a so sam njestresuješ.


Hdyž so wonka zahe ćmička, druhdy njeje lochko, wokomik namakać, wonka sportować. Sport nutřka je tuž dobra

alternatiwa. Byrnjež druhdy ćežko było so motiwować: Sport je najlěpši srědk za tworjenje hormona zbóžnosće. Tež

wobtok kreje a wukonliwosć wutroby efektiwnje ze sporta profitujetej.

THOR STEINAR Marka je wuspěšna a znata w prawicarskej scenje a ma status „kulta“. Zawod „Mediatex“, kiž Thor Steinar předawa, hižo z lěta 2002 eksistuje. Lěta 2008 bě inwestor z Dubaja ­zawod kupił. Marka Thor Steinar a jeje wobchody běchu hižo časćišo w fokusu zjawneho zajima. Husćišo hižo su spytali, prawnisce přećiwo njej postupować . Za marku typiske su dźensa wuhotowanja z tak mjenowanej Gebo-runu a wužiwanje norwegskeje chorhoje. Nordiska mytologija a wosebje hamor boha Thor stej wosebje wažnej elementaj.

CONSDAPLE

Ze stilom loga připodobnja firma swoje logo wědomje marce Lonsdale. Jako bě so mjenujcy Lonsdale započinał za mnohotnosć a tolerancu zasadźować, běchu so prawicarjo wotwobroćili. Consdaple je tutu škałobu na wikach pjelnił. Wažne na mjenje je předewšěm, zo pismiki NSDAP dospołnje w nim widźiš. Nad napisom je často logo, kotryž na nacionalsocialistiskeho worjoła dopomina. Ludźom, kotřiž w tajkej drasće pod wočinjenej kapu chodźa, hrozy chło­stanje.


ANSGAR ARYAN

Chróšćan Šulerjo

nowostki LND

Nowe poskitki knihow LND namakaće w lětušim wudaću Nowinkarja!

Nowinkar 2025