Knježe princo, Waše lěto na čole Kulowskich norow so nachila. Kajke běše Waše regentstwo?
Čas jako princ bě přewšo přemóžacy a jedyn wjeršk honješe přichodny. Bě to telko zaćišćow, zo sym po popjelnej srjedźe najprjedy raz něšto dnjow trjebał, doniž njejsym wšitko předźěłał. Móžeš rjec, zo sy jako princ kusk kaž prominentny. Maćerje powědaja swojim dźěćom při nakupowanju, zo je tam princ. Abo w pěstowarni, hdźež moja žona Lydija dźěła, smój jenož hišće princ a princesna. Na to dyrbiš so najprjedy raz zwučić. Po tym zo su naju jako princowski por zjawnosći předstajili, je namaj tójšto swójbnych, přećelow a znatych swoju pomoc poskićiło. Bě rjenje widźeć a dožiwić, kelko je naju w tutym času podpěrało – hač z wulkimi abo małkimi akcijemi. Za wšitko to smój woprawdźe wšitkim jara dźakownaj.
Wukónc tydźenja w hotelu ma poprawom wujasnić, kak ma dale hić z chorosću staršeje knjenje, kotrejž Claudia rěkaja. Wona je ćežko na wutrobu schorjeła a swoju swójbu hromadźe zwołała. Jeje dźěći a jeje najlubša wnučka Emilia maja zhromadnje wo tym wuradźować, kak měli ze zatrašnej chorosću swojeje maćerje a wowki wobchadźeć.
Z tuteje planowaneje rady potomnikow Claudije wuwiwaja so njelube, haj wótre rozestajenja, kotrež wotkryja rany z hišće dosć bliskich starych časow. Na přikład smjerć muža Claudije po šćěpjenju přećiwo koronje, štož je wšu swójbu njenaprošnje rozdwojiło.
Do tohole konflikta storči Alexander Maruš přihladowarstwo ze swojej prěnjej činohrajnej režiju jako nowy wyši nawoda Budyskeho dźiwadła. Publikum je na premjerje němskorěčneje hry „Dźiwotworny hojer“ z pjera Lutza Hübnera a Sary Nemitz srjedź oktobra hłownu žurlu „dwurěčneho templa muzow“ nad Sprjewju skoro połnje pjelnił.
A njech je hnydom to prajene, štož móhło jako zjeće płaćić:
Pućuješ-li na němsko-čěskej mjezy, potom njemóže so šmóratko ženje prawje rozsudźić, hač ma ći skerje němsku abo čěsku syć poskićeć. Po puću w „Kamjenjowym zwěrjencu“ pak syć stajnje zaso trjebaš. To smój na wuprawje minjenu srjedu pytnyłoj. Po něhdźe sydom kilometrow dołhej čarje njeměł so mjenujcy cyle bjez pomocy šmjatać. Hižo na parkowanišću při Hajnikowym domje w Lückendorfje informuje wulka tafla wopytowarjow sprěnja wo koncepće pućowanskeje šćežki, a zdruha tež wo online-přewodźe.
Z pomocu mjenowaneje wosebiteje aplikacije wjedźe wuměłska figura Freda pućowarjow po zwěrjencu. Zhromadnje z njej móža sej zajimcy zajimawostki formacijow kamjenjow wotkrywać. A tak móžachmoj sej tež mój na někotrych formacijach kamjeniskow wobrysy wšelkich zwěrjatow derje předstajić. Prěnje tajke běše šubut. Doniž pak sej k njemu njedoběžachmoj, wuhladachmoj na dalokej pastwje wulke stadło wowcow. Tež krasny wuhlad z liščeje łakańcy (Fuchskanzel) nam puć wolóži.
Na posledni wotpočink do přirody so nawróćić? To zmóžnja organizacija FriedWald w lěsu njedaloko Kamjenca. Pohrjebnišćo je alternatiwa ke kěrchowej a rowy su w rukach přirody.
Njedaloko Brunowa rozpřestrěwa so wulki lěs, kotryž je tuchwilu z pisanym lisćom pokryty. Tola to njeje prosty lěs. Na prěni pohlad ma snadź podobne štomy, lisćo a šćežki kaž kóždy druhi lěs, tola pod zemju chowaja so popjelnicy. Nowember je měsac spominanja na zemrětych, tuž smój sej Kamjenski pochowanski lěs bliže wobhladałoj.
Smjerdźečanska rejowanska skupina zhromadnje z přewodnikom na přećahu na bulwaru
„M avenue“ w Marakešu.
Dypkownje w 16 hodź. startowaše wulki přećah wšěch skupinow po znatej nakupowanskej mili „M avenue“ přez nowe město Marakeša. To bě pisane dožiwjenje, kaž je wot folklorneho festiwala we Łužicy znajemy. Slědowaše program na jewišću, kotrež steješe hnydom při puću. Smjerdźečenjo předstajichu w 20 mjeńšinow trajacym programje znate reje ze swojeho repertoira a zanjesechu zdobom někotružkuli serbsku pěseń. Dźeń skónči so za skupiny ze zhromadnej wječerju w hosćencu w medinje. Tam woptachu typisku marokkosku jědź, na přikład rajs, zeleninu a kokošku. Tutu připrawjeja
Fun fact wo mni: Njemóžu
z e-bikom jězdźić. Tak sym wolejbul za sebje wotkryła: z přećelemi
Na kulturnym polu nazhonjamy w Serbach wjele, štož je nam blisko a lubo. Ale tež to, štož je daloko preč, zamóže nas jimać a nam nowe impulsy dawać. Wo tym so w tutej rubrice pisa.
Tradicija šlesko-serbskich kontaktow we wobłuku wuměłstwa a literatury wuwiwaše so w běhu časa k čiłej kulturnej wuměnje mjez žurnalistami, spisowaćelemi a nakładnikami. Hižo w prěnjej połojcy 19. lětstotka bu stolica Delnjeje Šleskeje, Wrócław, ze sydłom akademiskeho Towarstwa za łužiske stawizny a rěč. Wo šěršo zapołoženym zhromadnym dźěle mjez Šleskej a Łužicu hodźi so hakle po Prěnjej swětowej wójnje rěčeć.
Wosud Serbow njebě tež publicistam a spisowaćelam w Hornjej Šleskej wšojedne. W lěće 1936 nasta w Katowicach Towarstwo přećelow łužiskich Serbow (Towarzystwo Przyjaciół Serbo-Łużyczan). Kruh přiwisnikow zhromadźi so po wójnje wokoło Katowickeho tydźenika Odra, kotryž wot 1945 do 1950 prawidłownje wuchadźeše, a wokoło pisma Zaranie Śląskie, kotrejež ćišć a rozšěrjenje bu 1957 zastajene. Město tutych kulturnych časopisow słužachu w 1950tych lětach dalše hornjošleske nowiny, kaž na př. Śląsk Literacki (1952–1956) a Przemiany (1956–1957), jako forumaj za serbsku problematiku.
Wot meje tohole lěta skutkuje na Dualnej wysokej šuli w Budyšinje ze Stareje Cyhelnicy pochadźacy prof. dr. rer. oec. Jörg Hübner. Sobotu za tydźeń, 7. nowembra, dožiwi wón na kubłanišću prěni dźeń wotewrjenych duri. Milenka Rječcyna je so z fachowcom na polu zawodneho hospodarstwa a marketinga rozmołwjała.
Kotry běše Waš dotalny powołanski puć?
Nad wjerškami starych štomow na ležownosći něhdyšeje chorownje w Beelitzu pleće so šćežka. Po njej so wuchodźujo móža sej wopytowarki a wopytowarjo pomału rozpadowace twarjenja hojernje na cyle nowe wašnje a z noweje perspektiwy wotkrywać.
Z Budyšina dojědźechmoj sej tež mój, Mila a Maximilian, aka M&M, do městačka blisko Podstupima. Jězba drje bě chětro dołha, ale přiznać dyrbimoj, zo je so wupłaćiła. Byrnjež za jednu čaru nimale połtřeća hodźiny trjebali, nam złota nazyma podłu awtodróhi někotry rjany wokomik wobradźi. Rjany bě tež wokomik přijězda do Beelitza, wšako su bjezposrědnje pódla něhdyšeje hojernje awtodróhu natwarili. Spočatnje hišće běchu na arealu, kotryž je dźensa jedyn z najznaćišich tak mjenowanych lost places po cyłej Němskej, na tbc chorych lěkowali. Tohodla su twarjenja tež na najmodernišim stawje dopóznaćow kónc 19./spočatk 20. lětstotka. Po Druhej swětowej wójnje hač do lěta 1994 bě sowjetske wójsko areal jako swoju centralnu chorownju w tehdyšej NDR wužiwało.