Fota: Clemens Šmit, Matej Dźisławk (3)Skupina Brankatschki

Při nahrawanju wideja

z młodostnymi


Kameramuž ­Clemens Jurk

a rejwarka Marie Monique Templec

Jurij HantušSkupina Astronawt nahrawa spěwy.~
´
ˇ

 SERBSKE NOWINY – KÓNCTYDŹENSKA PŘIŁOHA
Pjatk, 3. julija 2020

W Serbach so na polu hudźby něšto hiba. W tym zwisku sće hižo minjenu póndźelu we wječorniku interview z Matejom Dźi­sław­kom, čłonom skupiny Astronawt, či­tali. Po widejoprodukciji skupiny je Clemens Šmit hudźbnikow znowa zetkał a so jich prašał: Je to hižo nowa serbska hudźbna žołma? Wšako zda so być, zo serbske hudźbne produkcije tuchwilu chětro přiběraja. Jeho roz­mołwu z Ju­rjom Hantušom, Matejom Dźisławkom a Symanom Hejdušku čitaće tule.

Matejo, w minjenych lětach je so tójšto nowych młodych serbskich skupin wutworiło – mamy tuž woprawdźe hoberski potencial, štož serbsku hudźbu nastupa. Tola we wěstych wobłukach njeje wona přeco hišće prezentna dosć. Tomu chceće zadźěwać a sće iniciatiwu zrodźili ...

Wězo!“

pjatk, 03. julija 2020 spisane wot:
„Sorbisch? Na klar.“ wabjenske srědki

Nimo gumijowych barikow, balsama za hubu a mjatwič­kowych pastilkow w tyzy z napisom ­a logom­ kampanje maja toho­runja najwšelakoriše nalěpki a samo měški w poskitku – a to wšitko darmot­nje. ­Wabjenske utensilije dósta­njeće mjez ­druhim w Budyskej Smolerjec kniharni.

onlinowy magacin: sorbisch-na-klar.de Instagram: instagram.com/sorbisch_na_klar Facebook: facebook.com/SorbischNaKlar #sorbischnaklar„Serbsce?

Kampanju sakskeho ministerstwa za wědomosć, kulturu a turizm „Sorbisch? Na klar!“ by mjeztym kóždy znać dyrbjał. Kak je k tomu dóšło, što chcedźa z projektom docpěć a kaj­ke su prěnje reakcije na njón? To je so Jurij Bjeńš nowinarskeho rěčnika statneho ministerstwa za kulturu a turizm Jörga Förstera prašał.

Knježe Förstero, kak je k ideji dóšło,

tajki projekt na nohi stajić?

MALAJZIJA

pjatk, 03. julija 2020 spisane wot:
Fota: Fabian BejmaNa mnohich blakach widźiš modernu ­streetart.Krasna to molowanka Z ćěšenkom po Aziji (2/4)

Krasny nócny

napohlad

Fabian Bejma, pochadźacy

z Ralbic, bydli dźensa ze swójbu

w Drježdźanach. Wot nowembra 2019 do februara 2020 pak njebě

w domiznje docpějomny, ale je

z mandźelskej a dźěsćom po Aziji pućował. Hižo w minjenym wudaću rozprawješe młody Serb wo prěnim cilu Indiskej. Dale dźěše za młodu swójbu do Malajzije. Što tam ­dožiwichu, čitaće w dźensnišim ­wudaću njewšědneje tury.


Wot Indiskeje dźěše z lětadłom dale do malajziskeje stolicy Kuala Lumpur. Lět bě poměr­nje tuni, dokelž mjez druhim za synka Barnabasa hišće ničo płaćić njetrjebachmy. Trochu so bojachmoj, zo bu­dźe wón cyły lět pišćeć, tola na zbožo bě cyle luby, tež dokelž mandźelska jeho přeco zaso ćěšeše, wosebje zo by ćišć we hłowje wuru­na­ła. Hdyž stejachu dlěše čary na planje, spytachmy je přeco w nocy zmištrować – w nadźiji, zo Barnabas wšitko přespi, štož so tež nimale přeco poradźi.

Nowe předsydstwo w Lipsku

pjatk, 03. julija 2020 spisane wot:

Wot 2018 nawjedowaše najstarše studentske towarstwo w Lipsku Marie-Luise Matješkec zhromadnje z Józefom Donatom (zastupnik). Wotnětka ma Michał Donat wotežki Sorabije Lipsk w rukomaj, městopředsyda je Matej Mark. Maksimilian Zahrodnik bu w zastojn­stwje jako financnik wobkrućeny. Tekst a foto: Matej Dźisławk

Łužičanka zaso zwučuje

pjatk, 03. julija 2020 spisane wot:
FoĆe: Feliks HazaRejwarjo a rejwarki dorostoweje skupiny Łužičanka skónčnje zaso zwučuja. Mi­njeny tydźeń zetkachu so na prěnju probu w Ra­dworju. Nowinski rěčnik Serbskeho lu­do­weho ansambla Stefan Cuška dźećom wuswětli, zo dyrbja tež tam posta­jenja hygieny wobkedźbować. Tak maja do probow podpisanu cedlu předpołožić, zo su strowe. Dale su sku­piny pomjeń­šene respek­tiwnje dźěći na wjaco­re skupinki roz­­rja­dowane, tak zo wotnětka w Bu­dy­šinje a Radwo­rju dwój­ce wob ty­dźeń zwučuja. W Chró­sćicach su ansam­blowcy ­sa­mo trójce wob tydźeń na městnje, zo bychu ze skupinami treno­wali. Dótkać so při rejach njesmědźa, štož je jara ćežko. Tež po třoch měsacach přestawki njeje hišće dospołnje jasne, hdy móže so Łuži­čanka publikumej zaso předstajić. Stefan Cuška

Doma wužitny nadawk spjelnili

pjatk, 03. julija 2020 spisane wot:
Fota: Doris PallmannowaNathaniel Pečka Lotta LorencecLinus JurkNicoJohana WjeselicMerle DittrichecFynn-Ole Linke

Koronakriza tež šulerjow tuchwilu poćežuje. Ty­dźe­nje dołho njesmě­dźa­chu do šule a mějachu doma swoje nadawki spjelnjeć.

Mjeztym je situacija trochu lěp­ša, a dźěći smědźa po po­stajenych dnjach zaso w šuli wuknyć. Nadawki doma pak dale wostawa­ja, štož mnohich chětro wužaduje. Ćim bóle so wjesela, hdyž smědźa kreatiwnje dźěłać. Ra­dworska wučerka Doris Pallman­nowa měješe za nich wotměnja­wy nadawk. Tak dyrbjachu šulerjo 5. a 6. lětnika hotel za překasancy twarić. Jara wužitny to nadawk, wša­ko je dale a mjenje insektow. Za přirodu pak su tajke domicile bytostne.

A kak wušiknje su dźěći Radwor­skeje šule nadawk zwoprawdźili, wi­dźi­my na wu­slěd­kach. Dźěl z nich směmy w Dźě­ćiznaku wo­zjewić. Bianka Šeferowa

Lotka a Sophia za wšěch

pjatk, 26. junija 2020 spisane wot:

Zwjazanosć z dźěćimi tež nadal digitalnje pěstuja

„Druhdy je njedobre tež za něšto wušne“, by moja njeboh wowka rjekła. Wězo swój čas njeměješe wona před wočomaj aktualnu koronapandemiju, ale mysleše na čas, jako běchu ludźo zbožowni, dokelž njetrjebachu so hižo wójny dla strachować. Kotry wužitk pak ma korona? Zwěsćam, zo zaběramy so bóle z digitalnym swětom. Poskitki w serbskej rěči, kotrymž móžemy so jeničce wirtuelnje bližić, přiběraja. Wjetšina z nich je na termin abo něšto dnjow wjazana, někotre pak tež maja wutrajnych wuwiwarjow a na nowych idejach njelutuja.

Tajki přikład je Njebjelčanska pěstowarnja „Jan Skala – Barbojte kamuški“. Ručna klanka Lotka a jeje towarška Sophia zaběratej so w krótkich widejach ze zwjetša lóštnymi, druhdy tež z chutnymi temami wšědneho žiwjenja. Na te wašnje wonej dźěćom a dorosćenym swět wotwěratej. Powěsć wo nimaj a jich akciji je so spěšnje po Łužicy roznjesła. „Smy jara překwapjeni, kelko ludźi je sej mjeztym naš poskitk w interneće wobhladało. A zajim njewoteběra“, praji kubłarka Sophia Budarjec, „za to smy našim fanam jara dźakowni.“

Tu rěka spušći, tam bjerje

pjatk, 26. junija 2020 spisane wot:

W znowa zapřijatymaj meandromaj je Sprjewja přirodniši žiwjenski rum

Jara pomału Sprjewja na wonym mejskim dnju ćeče. Niłkeje wody dla to we wožiwjenymaj wotrězkomaj blisko Lemišowa a sewjernje Połpicy lědma pytnješ.

Něhdźe 90 lět bu rěka runu smuhu po skoro kanalizowanym rěčnišću mjez Lemišowom a Nowej Wsy wjedźena. A měješe-li wjele wody, wona wšitko ze sobu torhny, wohrožowaše blisku wjes a ju přepławi. Dotal poslednju wulku wodu Sprjewje z lěta 2013 su sej Połpičenjo hłuboko do pomjatka zaryli. Hačrunjež běchu pódlanske areale łučinoweho lěsa ze Sprjewju mjezowali, njemějachu wjele lět žadyn wužitk z tohole susodstwa. Pobra­chowaše włóžnota w zemi. Nalětnje powodźenja jako zakład wosebiteho ekosystema ju njedocpěchu. Nimo toho njeskićeše rune rěčnišćo mnohim za tajki biotop typiskim žiwocham žiwjenski rum. Rěka sama bě wocuzbnjena.

Z Wolframom Güntherom (Zwjazk 90/Zeleni), sakskim ministrom za energiju, škit klimy, wobswět a ratarstwo, je so Axel Arlt w Połpicy rozmołwjał.

Knježe ministrje, kotry wuznam ma projekt „Redynamizacija Sprjewje“ za Saksku?

Projekt je tuchwilu najwjetši swojeho razu w Sakskej. Tohodla so ćim bóle wjeselu, zo mějach składnosć jón na městnje přepodać. Chcemy přichodne lěta dalše tak wusměrjene naprawy zwoprawdźić, tež w tajkej wulkosći. W ministerstwje na tym dźěłamy, temje rěčne łučiny a škit před wulkej wodu bóle ze so­bu zwjazać. To je dołhodobny nadawk, za kotryž smy tež w hnydomnym pro­gramje statneho knježerstwa pjenjezy přewostajili. Temy přirodneho škita před wulkej wodu budu nas tež přichodne lěta přewodźeć.

Kotre z naspomnjenych předdźěłow po­trjechja předewzaća w Hornjej Łužicy?

Chcemy redynamizaciju Sprjewje dale wjesć. K tomu słušatej saněrowanje a rena­turěrowanje rěki južnje Čelnoho a w Nowoměšćanskej holi.

Lěto wob lěto suchota we Łužicy přiběra. Je přičiny so starosćić, zo bě tónle naroč­ny projekt za dźesać, pjatnaće lět snano po­darmo?

„Znowazjednoćenje Němskeje – són a woprawdźitosć“ rěka kapsna kniha z pjera Waltera Leonharda. Rodźeny ­Durinčan je 40 lět we Wětrowskej šamotowni­ dźěłał. Serbske Nowiny wozjewjeja­ jeho trochu wudospołnjene, wot Arnda Zoby a Friedharda Krawca ­z přećelnej­ dowolnosću nakładnistwa DeBehr zeserbšćene dopomnjenki.

Wotmołwu trjebachmy tež na tele prašenja: 3. Z kajkim technisko-komercielnym konceptom móžemy po móžnosći wjele dźěłowych městnow zawěsćić? 4. Z kotrymi wosobami w načolnistwje natwarimy nowu předewzaćelsku strukturu? 5.  Komu słuša ludowe swójstwo našeho předewzaća?

 Na nas čakaštej kopica nadawkow na njeznatym polu a spjećowanje ze wšěch wobłukow zawoda. Lěta dołho su so sobudźěłaćerjo zwólniwje po načolni­stwje měli, kotrež nětk do prašenja stajichu. 

3. Čas přewróta a wužadanja, stejnišća a dźě­łowe městna we wuchodoněmskim wohnjokrutym zawodźe zachować

 

3.1. Naprawy, produkciske stejnišća Wětrowskeje šamotownje wobchować.

Do Wětrowskeje šamotownje słušachu 31. decembra 1989 slědowace zawody a produkciske wobłuki:

nawěšk

SERBSKE NOWINY podpěruja:

Novi Sad – kulturna stolica Europy

nowostki LND